Lắng nghe tiếng hát sông Hằng 

Bác sĩ Quách Huệ Trân

Trích từ: http://www.buddhanet.com.tw/dawjam/dm015.htm

 

Lời giới thiệu.

Bác sĩ Quách Huệ Trân là một bác sĩ chuyên khoa ung thư, bà rất nhiệt thành và tận tâm trong công việc.  Ḷng từ bi và thuần thành của bà không những đă đem lại sự khích lệ to lớn cho bịnh nhân mà c̣n cảnh giác những người khỏe mạnh, làm cho nhiều người phát tâm học Phật và niệm Phật.  Sau đây là bài nói chuyện với các bạn học ở Huệ Trí Phật Học Xă của Đại học Trung Nguyên, nội dung rất phong phú cảm động.  Tuy là đang bị bịnh ung thư trầm trọng, bác sĩ Trân vẫn rán chịu đau và dùng ḷng tín nguyện niệm Phật vô cùng kiên cố của ḿnh lên giảng đài thuyết pháp; khi tuyên bố bị bịnh bà nói: ‘Bây giờ vừa đúng lúc để tôi nhất tâm niệm Phật và chuẩn bị văng sanh’  (Sau lần nói chuyện này bác sĩ Trân từ chức và lên núi đi xuất gia).

Trong cuộc sống trầm luân khổ hải này, chúng ta không chịu buông xả và tham luyến tất cả những ǵ ‘của ḿnh’; ai cũng đầu tắt mặt tối, bận rộn suốt cuộc đời, đến phút cuối cùng nh́n lại [chỉ là một con số không to lớn] rồi âu sầu than thở.   Thưa quư vị, quư vị muốn cuộc đời của ḿnh như thế nào?  Làm sao để vượt ra khỏi sự trói buộc của luân hồi sanh tử?  Chúng tôi hy vọng bài này sẽ đem nhiều tư duy và chất liệu có thể giúp quư vị t́m ra phương hướng [về quê hương] của ḿnh!

 

Kính thưa quư thầy cô, kính thưa quư bạn:

Khi lên giảng đài này, tôi cảm thấy rất bối rối và xấu hổ khi nh́n thấy phía dưới phần đông đều là những người trong hàng tiền bối, bậc thầy cô của ḿnh.  Trước  hết xin giải thích tại sao một người mạt học dở ẹt như tôi cũng lên giảng đài nói chuyện với quư vị?  Đây là do ảnh hưởng của một bịnh nhân cho nên tôi thường kể lại câu chuyện của bịnh nhân này và nói lên lư do người này đă giúp cho tôi hiểu được nhiều vấn đề.  Chúng ta thường phải trả một giá rất đắt mới có thể hiểu được một câu nói trong kinh, nhiều khi chỉ một câu kinh thật đơn giản.  Cô này mới có ba mươi mấy tuổi th́ bị ung thư ruột già.  Khi cô đến bịnh viện cứ khóc hoài không thôi.  Lúc đó tôi mới làm bác sĩ tập sự   thuộc khoa ung thư, xem bịnh lư mới biết cô đă mổ qua hai lần nhưng ung thư vẫn tái phát trở lại, đúng là vô phương cứu chữa.  Cô khóc hoài nên nói không ra tiếng nữa, thiệt là không biết làm sao, muốn t́m bác sĩ để hỏi rơ bịnh trạng của ḿnh.  Hôm đó tôi hết ca trực liền đến pḥng bịnh để thăm cô và cũng nhân tiện giới thiệu sơ lược một ít Phật pháp cho cô biết.  Không ngờ cô nghe xong, xúc động, mở mắt thật to, nói: “Tại sao bấy lâu nay không có ai nói cho tôi biết về những chuyện này?  Tại sao tôi đă sống ba mươi mấy năm đầy phiền năo và đến lúc sắp ĺa đời tôi mới được nghe Phật pháp?”.  Tuy là chỉ có mấy câu nói thật ngắn nhưng h́nh như đă xoi thủng tim tôi.  Sau đó cô bật khóc và làm tôi cũng khóc theo, khóc một cách rất bức rức.  Lúc bấy giờ Tuyết Công lăo ân sư (lăo cư sĩ Lư Bỉnh Nam) c̣n tại thế và giảng kinh vào ngày thứ tư mỗi tuần.  Mỗi ngày khi làm xong việc tôi thường ở lại bịnh viện để nói chuyện và an ủi bịnh nhân, ngoại trừ ngày thứ tư v́ phải đi nghe Tuyết Công giảng kinh.  Cô thấy mỗi thứ tư tôi đều rất vui chuẩn bị đi nghe giảng nên nói: “Tôi cũng hy vọng có thể đi theo (nghe giảng) nhưng rất tiếc không có cơ hội”.  Tôi đáp: “Trong tương lai cô cũng sẽ có dịp đi được”.  Cuối cùng cô cũng đă được đi nghe kinh, lúc đến giảng đường Hoa Nghiêm ở thư viện Từ Quang tôi thấy cô ngồi ở vài hàng ghế phía trước.  Nhưng đến nửa buổi giảng cô vừa ôm bụng vừa khóc và đi về, bịnh t́nh của cô biến chứng nặng nên cô đau quá không thể tiếp tục nghe kinh.  Lúc đó tôi chợt hiểu được một câu trong bài khai kinh kệ:

‘Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp. 

Bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ. 

Ngă kim kiến văn đắc thọ tŕ. 

Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa’. 

V́ ảnh hưởng của cô nên từ hôm đó trở đi tôi không ngại sự hiểu biết c̣n thô thiển của ḿnh, luôn luôn cố gắng, tích cực hơn, và muốn mau mau giới thiệu cho mọi người những điều trọng yếu trong Phật pháp [mà ḿnh hiểu được], nói cho đại chúng biết những sự hạnh phúc mà Phật pháp có thể đem lại cho mọi người.  Hạnh phúc này tiền tài mua không được, kẻ ăn trộm cũng không thể lấy mất.  Trong bất cứ trường hợp và cảnh giới nào và không kể người ta dùng quan niệm ‘phước’ hay ‘họa’ trong thế gian để đo lường những cảm nhận hạnh phúc này, trong nội tâm của chúng ta đều luôn luôn đầy đủ sự an tịnh, hạnh phúc, và tươi sáng.

Tôi hỏi các vị đạo hữu ở Phật học xă nghiên cứu đề mục hay kinh điển ǵ trong khóa học này, bác Hứa trả lời là đang thảo luận ‘Kinh Bát Đại Nhân Giác’.  Chắc ai cũng đă xem qua kinh này và có thể đă học thuộc ḷng rồi.  Điều giác ngộ thứ nhất là:

‘Thế gian vô thường, quốc độ mong manh, tứ đại khổ không, năm ấm vô ngă, sanh diệt đổi dời, hư ngụy không chủ…’. 

Tuy là biết thuộc ḷng nhưng phần đông chúng ta không tin như vậy.  Tuy Phật nói thế gian là khổ, là vô thường, nhưng bạn lại cảm thấy nhân gian rất vui sướng!  Mỗi sáng thức dậy ăn bánh uống cà phê, …, ngước mắt nh́n lên, ôi chao trời trong mây trắng, đời sao mà sung sướng thế!  Nếu được vậy th́ cũng thường thôi, nhưng những lúc như vậy trôi qua rất nhanh.  Giả sử một lúc nào đó, chuyện khó khăn thử thách th́nh ĺnh xảy ra, khi đó bạn sẽ không thấy trời trong mây trắng, không thấy trăm hoa đua nở, trong ḷng của bạn sẽ không c̣n cảm thấy vui sướng nữa.  Ở đây tôi xin kể một vài câu chuyện thật mà tôi đă gặp khi làm việc ở bịnh viện.  Trong những câu chuyện này, mỗi bịnh nhân đều là giáo sư của tôi, mỗi người đều kể cho tôi một đạo lư mà đức Phật đă nói trong kinh điển, họ ấn chứng (chứng minh) những điều Phật dạy, họ làm cho tôi hết ḷng tin tưởng lời Phật nói và tin đức Phật là ‘người nói lời chân thật, không bao giờ nói dối’.

Có nhiều bịnh nhân hỏi tôi: “Bác sĩ năm nay bao nhiêu tuổi?”. 

Tôi trả lời: “Ba mươi hai tuổi”. 

Lại hỏi: “Bác sĩ lập gia đ́nh chưa?  Tôi làm mai cho”. 

Tôi liền hỏi họ: “Cuộc sống của bà rất sung sướng phải không?” 

Thật kỳ lạ không có một người nào đáp là ‘phải’ hết!  Cho đến một hôm tôi gặp một bịnh nhân bị ung thư cổ tử cung, mỗi lần đến khám bịnh đều trang điểm thiệt là đẹp, thoa môi son thiệt đỏ, móng tay chân đều có sơn màu rất đẹp.  Khám bịnh xong bà muốn làm mai cho tôi.  Bà nói:

“Cháu tôi làm việc ở bịnh viện Quốc Thái, người rất lịch sự đàng hoàng”.

Tôi hỏi bà: “Bà thiệt là rất sung sướng phải không?” 

Bà nói: “Phải, chồng tôi đối xử rất tốt; con cái rất có hiếu, nhà cửa rất sung túc”. 

Như vậy thật là sung sướng, xin chúc mừng cho bà.  Bà là người duy nhất nói ḿnh có hạnh phúc, thiệt là mừng giùm bà.  Tại v́ khi bịnh nhân bước chân vào bịnh viện th́ thường khóc và than:

“Bác sĩ không biết đâu, tôi phải mượn tiền của người ta để lại đây khám bịnh, con cái không vui chút nào”;

Hoặc là: “Ôi chao lúc về nhà không ai đếm xỉa tới; mang bịnh lâu quá rồi người ta không chịu chăm sóc nữa”. 

Cũng không ai thăm hỏi: “Thưa ba ăn cơm chưa?”. 

Hoặc là: “Từ lúc tôi mắc bịnh này, chồng tôi bỏ đi luôn”. 

Phần lớn là thuộc vào loại này, t́nh tiết không giống nhau nhưng nội dung hoàn toàn tương tợ; chỉ có bà này thiệt là may mắn có được hạnh phúc.  Nhưng qua một thời gian ngắn sau đó, y tá coi báo ngạc nhiên nói bà đó đă tự tử.  Cô y tá nói: “Trong báo đăng tin bà được vớt lên từ bờ sông ở ….Bà bỏ nhà ra đi hết năm ngày, sau đó th́ tự tử”. 

Tôi hỏi:  “Bà đó rất sung sướng, rất hạnh phúc, sao lại tự tử?”. 

Thưa quư vị, chúng ta thử nghĩ xem tại sao lúc đó niềm thương yêu của chồng không thay đổi được tâm niệm muốn tự tử của bà?  Tại sao sự hiếu thảo của con cái cũng không kéo bà lại được?  Tại sao tiền bạc không mua được sự an ổn của tinh thần?  Chồng thương yêu cho mấy và con cái hiếu thảo đến đâu cũng không thay thế được sự đau đớn trên thân thể của bà.  Một người đàn bà xinh đẹp như thế tại sao lại phải trốn khỏi nhà đi lang thang rồi cuối cùng phải nhảy vào ḍng nước đen tối?  Có lẽ v́ trước đó bà cảm thấy cuộc đời quá xinh đẹp, chưa nếm qua mùi vị của sự khổ, bà chưa biết qua: ‘thế gian vô thường, quốc độ mong manh’, cho nên trong tâm không có chuẩn bị tâm lư, gặp chuyện thử thách trong đời chịu không nổi, không có ‘chích ngừa’ để pḥng bị, không có khả năng đề kháng, chịu đựng khổ không được nên mới tự tử.  Tôi rất hối hận trước đó không giới thiệu Phật pháp để cho bà thay đổi quan niệm và hướng về quang minh, hướng về Di Đà.  Những sự khổ này có lẽ mọi người sẽ nghĩ: ‘Đó chỉ là thiểu số, người tự tử rất ít’.  Thiệt ra người tự tử rất nhiều, tôi làm việc trong khoa ung thư, nếu có ngày nào không gặp bịnh nhân muốn tự tử th́ ngày đó phải được kể là ngày rất tốt, rất hiếm!  Thiệt đó, mỗi ngày tôi thường nghe câu: ‘Tôi nên chết sớm th́ tốt hơn’.  Khi người ta cầu mong khỏe mạnh và sự quan tâm chăm sóc mà không được toại nguyện th́ thường thường sẽ tự sát.  Ban đêm trong bịnh viện tôi thường phải đi giải quyết những chuyện tự tử này.  Không phải là họ cố ư không muốn sống nhưng bị bịnh đau khổ quá nên không biết cách nào để chịu đựng nữa.

Ngoài ra c̣n có người cầu sanh không được cầu chết cũng không xong, nằm trên giường bệnh rên siết.  Có một người bịnh nguyên phần phía dưới bụng bị ung thư lở loét ra hết, bác sĩ phải mổ và làm một cái hậu môn tạm trên bụng, nhưng không cách nào trị lành được.  Chất bài tiết trong ruột rỉ thẳng ra.  Pḥng của người này ở lầu ba, từ lầu hai đă nghe mùi hôi bay đến.  Không phải người này có ǵ đặc biệt nhưng bất cứ ai trong chúng ta khi gặp phải trường hợp này đều như vậy.  Khi con bà săn sóc cho mẹ bất đắc dĩ phải dùng một miếng vải để bịt miệng và mũi lại.  Mỗi ngày bà đều muốn tự tử nhưng chưa gặp cơ hội.  Một hôm nhân dịp con bà đi ra chợ mua đồ ăn sáng, bà rán hết sức ḿnh ngồi dậy, leo qua cửa sổ từ lầu ba của bịnh viện nhảy xuống.  Vừa đúng lúc đó người con về đến, nh́n thấy mau mau chạy tới để đỡ bà.  Kết cục bà nhảy xuống không chết mà c̣n bị thương.  Vốn là đă quá đau khổ bây giờ c̣n bị thương thêm, mỗi ngày đau đớn không thể nào diễn tả được, cầu sanh không được, cầu tử cũng không xong; mạng chưa hết tự tử cũng không chết.  Cho dù tự tử chết đi rồi, vĩnh viễn trầm luân trong lục đạo luân hồi, sự khổ năo vô tận lại tái diễn trở lại!

Nhà thơ Rabindranath Tagore có nói:

‘Sanh thời lệ tợ hạ hoa, tử thời mỹ như thu nguyệt’

(Lúc sống đẹp như hoa mùa hạ, lúc chết đẹp như trăng mùa thu). 

Bạn muốn sống đẹp như hoa mùa hạ có lẽ cũng không khó lắm; nhưng muốn chết đẹp như trăng mùa thu th́ phải ra sức chuẩn bị công phu mới được!  Lắm lúc có nhiều người phê b́nh những người học theo Phật và nói: “Ôi chao, sao quư vị ưa nói chuyện ‘chết’, ưa nói chuyện ‘lâm chung’ quá, h́nh như đă xem thường cả cuộc đời.  Trong cuộc sống có rất nhiều chuyện phải làm, đặc biệt là những người tu theo Tịnh độ như quư vị, ngày ngày cứ niệm ‘A Di Đà Phật’, chuẩn bị để văng sanh Tây phương, thật là quá tiêu cực”.  Thật ra cuộc sống chúng ta giống như quá tŕnh vẽ một con rồng, mỗi nét vẽ mỗi màu sắc đều rất quan trọng.  Lúc lâm chung cũng như nét vẽ cuối cùng vào mắt rồng.  Lúc sanh lúc tử đều rất quan trọng, không có nét vẽ nào có thể cẩu thả được.  Niệm Phật là tâm niệm tối thiện nhất, tích cực làm cho lúc sống và lúc chết đều là chí thiện chí mỹ (tốt đẹp nhất). 

Nói chuyện từ năy đến giờ nhưng chưa nói vào đề tài chính hôm nay: ‘Lắng nghe bài ca bên sông Hằng’.  Mấy năm trước tôi có dịp đi qua Ấn độ và ngồi thuyền đi dọc theo bờ sông Hằng.  Lúc đó trong ḷng tôi rất an tịnh; âm thanh trên sông cứ cuồn cuộn nổi dậy làm tôi có cảm giác như là đang đi trong ḍng nước ‘sanh tử’….  Khi lắng tai nghe những âm thanh này tôi nghe thấy trong đó có âm thanh của trẻ con, của người lớn, có tiếng khóc, có tiếng cười vui. …Tất cả những âm thanh này trộn lẫn vào nhau biến thành một câu vạn đức hồng danh: ‘A Di Đà Phật’.  Bạn hăy nh́n h́nh ảnh của sông Hằng, của từng làn sóng nhấp nhô, h́nh bóng của chính bạn, của người thân, bạn bè, mặt trời lặn, con chim và làn mây đang bay lơ lửng ở cuối chân trời, tất cả những h́nh bóng này ḥa hợp lẫn nhau làm thành con sông ‘sanh mạng’.  Chúng ta hăy cùng nhau xem những h́nh ảnh và lắng nghe bài ca bên sông Hằng này, từ bài ca ‘luân hồi sanh tử của sông Hằng’ cho đến bài ca ‘đức Phật giác ngộ’.  Đối với chúng ta sông Hằng là một con sông rất quen thuộc v́ trong kinh đức Phật thường dùng danh từ  ‘cát sông Hằng’ để h́nh dung ư nghĩa ‘vô lượng vô biên’.  Trong con ‘sông Hằng’ sanh mạng này chúng ta đều là những người bơi lội qua sông….

Con thuyền cứ tiếp tục tiến tới và đi ngang một chỗ dùng để hỏa táng ở bờ sông.  Phong tục mai táng người chết của Ấn độ rất đơn giản, họ không cần quan tài chỉ dùng vải bao bọc thi thể lại rồi đem thiêu ở bờ sông, cho đến bà Gandhi cũng không ngoại lệ (bà được dùng lá quốc kỳ để bao).  Người giàu th́ có đủ củi lửa nên có thể thiêu thành tro rồi đem bỏ xuống sông.  Người nghèo th́ thiêu qua loa một chút rồi đem thi thể bỏ xuống sông.  Lúc tôi ngồi thuyền đi ngang một chỗ thiêu người chết này, dưới đống tro tàn c̣n thấy được một cái chân đen kịt thiêu chưa thành tro.  Chúng ta thử hỏi cái chân thiêu nửa chừng này là của ai?  Không lâu trước đó nó cũng có làn da rất mềm mại và được ôm ấp trong ḷng mẹ.  Có lúc nào đó cái chân này đang rảo bước trên bải cỏ xanh mướt, cũng có thể là có rất nhiều thanh niên muốn thân cận nó.  Rồi theo thời gian trôi qua nó bắt đầu chai cứng và khô khốc khi người chủ của nó già đi.  Rốt cục rồi nó biến thành một cái chân thiêu nửa chừng, đen kịt, nằm dưới đống tro tàn.  Sau một thời gian nữa th́ nó sẽ biến thành một đống cát trong sông Hằng.  Thêm một lần nữa chúng ta hăy nh́n kỹ h́nh ảnh và lắng nghe bài ca bên sông Hằng.  Những h́nh ảnh này của người Ấn độ mà cũng có thể là của chúng ta nữa!

Có một ông thường ngày rất thích ăn trầu, hút thuốc, uống rượu rồi sau này bị ung thư trong miệng.  Khi đến bịnh viện khám th́ chỗ bị ung thư đă lan rộng ra, lở loét đến quai hàm và g̣ má lủng lỗ.  Chỗ lở cứ chảy nước vàng ra hoài, khi ông ăn uống th́ thức ăn đều lọt ra ngoài.  Cho dù ông uống rượu ngon trước đó ông thích nhất cũng rất đau, khi ăn trầu vào cũng đau như ‘nuốt viên sắt nóng’.  Thân thể cường tráng của ông dần dần tiều tụy v́ ăn uống không được; chúng tôi phải đút một ống dẫn đồ ăn từ mũi vô đến bao tử.  Vợ ông rất hối hận và nói lúc trước hai vợ chồng họ cứ căi lộn hoài.  Bà kể lại: “Được rồi, ông chửi tôi ông sẽ bị ung thư miệng, tôi trù cho ông bị ung thư miệng.  Ai ngờ rằng ổng bị ung thư miệng thật, người khổ nhất lại là tôi; ngoài việc phải chăm sóc vết thương cho ổng, đi khắp nơi kiếm bác sĩ trị cho ổng, c̣n phải lo kiếm tiền để trang trải…thiệt là khổ không cách nào diễn tả được”.  Nếu bà biết trước được cảnh khổ bây giờ th́ sẽ trân trọng những lúc c̣n khỏe mạnh và c̣n nói: “Lúc ổng chửi tôi, tôi thà đi lạy Phật một trăm lạy chúc phúc cho ổng, mời ổng ăn đồ ngon, tôi cũng không dùng lời ác độc để trù ổng”. 

Hai người cùng nhau niệm Phật trong ánh sáng từ bi trí tuệ của đức Phật th́ không tốt hơn là căi lộn hay sao?  Rất tiếc là chúng ta thường chọn lấy những phương thức đối xử để gây đau khổ lẫn nhau; lúc chưa bịnh th́ mặc sức hành hạ thân thể này, đến lúc mang bịnh rồi th́ lại than trời than đất.  Hy vọng là chúng ta trong những nhân duyên tương ngộ rất ngắn ngủi này, hăy dùng tâm từ bi chân thành đối đăi với nhau; sự giận tức oán hờn chỉ giúp tạo ra con đường đầy chông gai đau khổ ở phía trước.  Ông rất thích đi câu cá; lúc tay mang trầu, rượu, và cần câu đi ra bờ sông th́ ông cảm thấy rất thích thú.  Nhưng đến khi bị ung thư loét hết miệng th́ mới giựt ḿnh sực tỉnh, mới biết được cảm giác của con cá khi bị lưỡi câu đâm thủng miệng.  V́ miệng lở loét nên ông nói chuyện rất khó khăn, lúc tôi săn sóc vết thương cho ông, ông rán chịu đau và nói ra những lời hối hận này, cảm nhận được khi trước v́ một chút khoái lạc nhất thời mà gây đau khổ cho những con cá; sự đau khổ đó bây giờ quay ngược lại đến với ông, cũng là đau khổ khi miệng bị lủng lỗ; khi miệng nuốt đồ ăn giống như cuống họng đang bị thiêu đốt, đang bị đâm bằng dao, đau quá cũng muốn giằng co giăy giụa như con cá cắn câu rán hết sức ḿnh để thoát khỏi lưỡi câu.  Ông dạy cho tôi một bài học nhớ hoài không quên, đúng là ‘nhân quả tơ hào chẳng sai!’.  Có bài thơ như sau:

Mạc đạo quần sanh tánh mạng vi          (Mạng vật yếu ớt đừng khinh

Nhất ban cốt nhục nhất ban b́              Thịt, da, xương xẩu như ḿnh khác chi!

Khuyên quân mạc đả chi đầu điểu        Chớ bắn chim trên cành kia

Tử tại sào trung vọng mẫu quy.            Chim non trong tổ đang mong mẹ về)

Có một bác bị ung thư miệng và cũng phải mổ để cắt bỏ tế bào ung thư ở g̣ má.  Cuộc giải phẫu này rất phức tạp, phải chia ra mấy lần mới xong, phải cắt da ngực để đắp lại vết mổ ở g̣ má, và đ̣i hỏi rất nhiều sức chịu đựng.  Ban đêm khi tôi đi tuần pḥng bịnh nhân, tôi thấy đôi mắt của bác mở thao láo nh́n lên trần nhà, đêm đă khuya rồi mà bác ngủ không được; ngoài trời đêm tối lạnh, nước mắt của bác cũng rất lạnh lẽo thê lương; chúng ta phải làm sao để an ủi những bịnh nhân này?  Bác đang đợi để mổ lần thứ nh́ nhưng không sống được đến lần mổ cuối cùng.  Có lẽ chúng ta thường chờ đợi để làm một công việc ǵ đó nhưng chưa chắc có thể sống đến lúc đó, cho nên chuyện tốt mau mau làm, niệm Phật phải niệm ngay bây giờ !

Lúc chăm sóc những người bị ung thư miệng, tôi thường nghĩ đôi lúc ḿnh bị mụt nước lở trong miệng th́ rất đau, nhất là khi ăn những thức ăn chua cay vào th́ rất rát, huống chi vết thương lở loét cả hàm của những người này, khi uống nước lạnh cũng phải đau đến run.  Khi chúng ta mở miệng nói lời không tao nhă chỉ dùng năm sáu giây để nói một câu mà câu nói đó làm cho người nghe đau ḷng cả đời, và khi quả báo hiện ra th́ cũng đau đớn như những người bị ung thư hàm này!  Trầu và rượu có thể đem lại cho người ta một chút khoái lạc nhất thời nhưng cũng đem đến những sự đau khổ không thể nào giảm nhẹ khi mang bịnh vào thân.  Chúng ta phải nên cẩn thận, một giây phút vui sướng ngắn ngủi đi qua rất nhanh, thời gian chịu đau trên giường bịnh một ngày dài như một trăm năm!

Pḥng khám bịnh số 1 và số 2 của bịnh viện nối liền nhau bằng một cánh cửa tự động.  Một hôm tôi thấy có một bà khoảng năm mươi mấy tuổi nằm ở pḥng 1.  Bà bị ung thư vú và cần một loại thuốc nhưng bảo hiểm lao động chưa chịu trả cho thuốc này nên ngoài việc đau bịnh bà phải lo kiếm tiền trang trải chi phí thuốc men; bà thường khóc thầm v́ chịu đựng không nổi áp lực quá lớn.  Lúc đó bên pḥng 2 có một cô mới ba mươi mấy tuổi và cũng bị ung thư vú, nghe được chuyện của bà bên pḥng 1 nên lấy hết tiền trong túi rồi nói với tôi: “Nhờ bác sĩ trao cho bà ở pḥng kế bên”.  Cô vừa khóc vừa nói: “Chúng tôi đều chịu chung cái khổ này”.  Tôi rất cảm động và khen ngợi tinh thần Bồ Tát vị tha của cô, tôi hiểu rơ hoàn cảnh của cô c̣n thiếu thốn hơn bà kia rất nhiều.  Con của cô c̣n nhỏ nên phải gởi người ta nuôi giùm, tiền lương của chồng cô rất thấp, lại không có bảo hiểm, tiền dành dụm đă xài hết để trả tiền bịnh viện và mổ xẻ.  Khi cô được giới thiệu đến bịnh viện để trị liệu phóng xạ, cô tính bỏ mặc vận mạng đẩy đưa và không trị bịnh nữa v́ không có tiền; nhưng khi cô nh́n thấy ḍng chữ trên tường: ‘Cho dù ngày mai là ngày tận thế, tối nay tôi cũng phải trồng đầy hoa sen trong vườn’ nên mới nghĩ lại, đi về nhà má mượn tiền, tiếp tục trị bịnh và duy tŕ mạng sống.  Cô nói: “Sanh mạng thiệt là vô thường và có nhiều thử thách đầy đau khổ, tuy tôi không có khả năng lớn lao ǵ nhưng tôi có một chút tâm nguyện là hy vọng làm hết sức ḿnh, giúp đỡ cho những người đồng cảnh ngộ cho họ sớm ĺa khổ được vui”.  Tôi rất cảm động; hai người này đều bị bịnh ung thư nhưng một người th́ âu sầu khổ năo; c̣n một người th́ vượt thoát sự bi ai của ḿnh, giúp đỡ, an ủi, và lau nước mắt cho người khác, phát huy tiềm năng của ḿnh; khi c̣n sống th́ mỗi ngày trồng một hoa sen, dần dần có nguyên hồ sen thơm phức.  Thử nghĩ trị bịnh nan y đ̣i hỏi bao nhiêu sức chịu đựng và bao nhiêu sự giày ṿ; nếu đem sự giày ṿ này đổi lấy mạng sống âu sầu khổ năo có phải là rất đáng tiếc không?  Tại sao không ‘trồng hoa sen thanh khiết’ trong tâm khảm của ḿnh, cho dù chỉ nở một nụ cười th́ cũng là bố thí, có thể làm cho ḿnh và người khác đều được vui!  Có câu là: ‘Chỉ cần một niệm từ bi phát khởi, tật bịnh cùng khốn đều không ngại !’

Có một bé trai mới sáu tuổi đă bị ung thư tuyến lâm ba (lymphatic cancer), mới có bây lớn đă phải trải qua rất nhiều đau khổ.  Mỗi khi lượng bạch huyết cầu của em lên cao th́ bác sĩ phải chích một loại thuốc có tác dụng phụ là ói mửa.  Việc làm cho em vui nhất là khi lượng bạch huyết cầu giảm xuống quá thấp, thấp đến độ không thể làm trị liệu hóa học được, bác sĩ sợ độ bạch huyết cầu quá thấp th́ dễ bị nhiễm trùng có thể nguy hiểm đến tánh mạng; đối với em mỗi lần như vậy th́ em vui sướng như ở tù được thả ra, tạm thời có thể ‘miễn bị hành h́nh’!  Em nói với tôi: “Mỗi ngày ngoại trừ xem TV th́ cũng là xem TV”.  Nhà em cũng khá giả nên em được ở một pḥng bịnh riêng.  Em nói: “Cô em gần lập gia đ́nh rồi; cô mời em làm ‘em bé cầm bông’ trong hôn lễ của cô.  Phải chi em có thể trưởng thành th́ tốt biết mấy, nhưng không biết có thể lớn nổi không?”  Đây là lời nói của một em bé mới sáu tuổi, thiệt là làm cho người nghe được không khỏi ngậm ngùi.  Có lúc em ngồi ở pḥng đợi để chờ chích thuốc, trước đó em rất vui khi mang đồ chơi đến đó, nhưng đến cửa pḥng th́ nhớ lại ‘đau khổ gần đến, gần bắt đầu rồi’ cho nên cụt hứng ngay.  Đôi khi em cắn chặt răng đưa tay tự ḿnh t́m ra một mạch máu rồi nói: “Lấy chỗ này đi”.  Đôi lúc em cũng buồn hiu không chịu đi vô, em không khóc ra tiếng, chỉ khóc khe khẽ, lệ ướt đẫm mi.  Lần đầu tiên đến để rút máu từ vành tai em đă khóc hết hai giờ đồng hồ.  Cho đến nay đă chịu khổ quá nhiều lần rồi, em thừa hiểu khóc hoặc là nhơng nhẽo th́ cũng không giúp ích được ǵ nên em rất dũng cảm để chịu đựng.  Thiệt là một em bé quá đáng thương.  Trong đời sống chúng ta không muốn già nua th́ phải đoản mạng (chết yểu), nếu không muốn chết yểu th́ phải già nua!

Có một người mới ba mươi mấy tuổi đă bị ung thư mũi vào thời kỳ chót.  Thường thường nếu ba mươi mấy tuổi đă chết th́ có lẽ bạn nói rất đoản mạng.  Nhưng cô này chỉ mới ba mươi mấy tuổi đă làm cho người nhà của cô cảm thấy không thể chịu đựng nổi nữa.  Chồng cô phải vừa lo cho con vừa lo cho cô nên phải xin nghỉ hoài, và cũng v́ vậy nên đă mất chỗ làm.  Cả nhà lâm vào hoàn cảnh thiếu thốn và phải đến hội Từ Tế xin giúp đỡ.  Hội Từ Tế đồng ư cho cô một số tiền to lớn để trợ giúp cô trả tiền nhà thương.  Má cô đợi lâu quá nên than: “Tại sao lâu quá c̣n chưa đem tiền lại.  Lâu quá!”.  Tôi nói: “Người ta không phải thiếu tiền bà đâu.  Tiền này là do hội viên dành dụm, ăn xài tiện tặn, từ bi đem đi giúp người.  Họ không nhẫn tâm thấy bà chịu khổ chứ không phải người nào cũng giàu có ǵ đâu”.  Bà thở dài ra!  Không phải lo tiền bạc nữa!  Nhưng không khí trong gia đ́nh c̣n quá ngột ngạt.  Bịnh nhân cũng không an tâm tiếp tục sống, má cô lo cho cô đă quá mệt mỏi nên nói: “Mày sao không mau chết cho rồi, làm hại tụi tao phải chịu khổ theo!”.   Chồng cô khổ quá thường lại hỏi tôi: “Cổ c̣n ‘kéo dài’ được bao lâu nữa?”.  Tôi nói: “Xin đừng dùng chữ ‘kéo dài’ được không?  Sống được một ngày trong cuộc đời này thiệt là rất quư, tương ngộ một ngày thiệt là hiếm có”.  Nếu chỉ chú trọng vào sự khổ và để ư đến chỗ tối tăm trong đời sống của ḿnh, cho dù không có bịnh th́ cũng là ‘kéo dài’ mạng sống.  Nếu tích cực nghĩ về những chuyện tốt, cho dù đời sống rất khó khăn th́ cũng đáng sống.  Nếu trân trọng đời sống, ba mươi tuổi so với mười lăm tuổi cũng là trường thọ gấp đôi, so với người sáu tuổi th́ cũng trường thọ hơn gấp năm lần.

Tâm địa có thể cải tạo vận mạng.  Tôi có người bạn mới ba mươi mấy tuổi th́ bị ung thư xương, trước sau tổng cộng đă phải giải phẫu hai mươi lần.  Sau một lần động mạch ra máu không ngừng nên phải cưa đứt một chân.  Đời sống của cô c̣n khó khăn hơn người kể ở trên nhưng nhờ biết áp dụng Phật pháp, lấy tâm biết ơn đối đăi với nhau, cả nhà sinh sống c̣n vui hơn lúc chưa bị bịnh. 

Cô nói với tôi: “Tôi rất may mắn, tôi mất đi một chân mà có thể nghe được Phật pháp.  Nếu không nghe được th́ không biết phải tạo ra bao nhiêu nghiệp tội, phải chịu bao nhiêu khổ đau”.  

Chồng cô ở bên ngoài pḥng mổ đợi qua hai mươi lần giải phẫu, quư vị biết được tâm trạng của ông chồng này không?  Ông nâng đỡ chăm sóc cô như một vị Bồ Tát, không hề than thở chút nào.  Sau khi biết Phật pháp, cô chống nạng cùng chồng nấu đồ ăn đem cho những người cùng bị bịnh và khuyên họ niệm Phật.  Tôi hẹn với cô: “Cô học thuộc ḷng kinh A Di Đà rồi chúng ta cùng nhau đi lên núi vừa đi vừa lạy để hồi hướng cho những người bị bịnh ung thư”.  Do đó cả nhà cùng với cô học kinh, con cô mới học đến tiểu học nói với cô: “Má học thuộc ḷng kinh A Di Đà một chữ không sai th́ con cho má năm trăm đồng tiền thưởng”;  Cô ở nhà vừa làm đồ thủ công vừa học kinh hoặc niệm Phật, đến tối th́ trả bài cho mọi người nghe.  Đến ngày cô học thuộc hết quyển kinh, cô nói: “Cả nhà tôi từ  trước đến giờ chưa khi nào vui mừng giống như hôm đó”.  Kể cả tiền thưởng của con và tiền công kiếm được trong thời gian học kinh cô có được bốn ngàn đồng, cô đem toàn bộ đi cúng dường Tam Bảo.  V́ muốn đi lên núi mỗi đêm khi cả nhà đă ngủ yên giấc, cô phải tập luyện lạy Phật.  Nếu bạn thấy cô dùng một chân để lạy Phật bạn sẽ cảm động đến rơi lệ.  Chồng cô t́m cách quyên tiền để làm cho cô một cái chân giả.  Cô nói: “Nếu ông có thể quyên được mười vạn đồng th́ xin đưa tiền này cho tôi để tôi bố thí; tại v́ một cái chân cũng đủ dùng rồi”.  Cô chỉ hai cây nạng rồi nói: “Tôi không phải là thiếu một chân mà ngược lại tôi dư một chân”.  Khi cô nói câu này là lúc tế bào ung thư đă lan đến phổi nên phải mổ và trị liệu hóa học thêm một lần nữa.  Nét mặt cô hồng hồng và thường có nụ cười thật tươi, nhiều khi c̣n tươi hơn những người không bịnh nữa.  Cô nói: “Nhà tôi tuy là không giàu có ǵ nhưng bây giờ c̣n vui hơn lúc trước khi chưa cưa chân nữa”.  Người niệm Phật ngay đời này đă có thể sống trong Tịnh độ, trong không khí vui vẻ ḥa thuận của cuộc sống hàng ngày.  Như phần đông người bịnh ung thư khác, cô cũng không tránh khỏi t́nh trạng kinh tế thiếu thốn; có người mời cô mở tiệm làm tṛ chơi điện tử cho trẻ em có thể kiếm rất nhiều tiền.  Cô nói: “Tôi muốn thử chồng nên cố ư đem việc này hỏi ư kiến của chồng”.  Cô rất vui khi ông nói: “Chúng ta là người niệm Phật, sợ con ḿnh bị tṛ chơi điện tử mê hoặc th́ làm sao có thể làm hại con cái của người khác!”.  Tôi rất khâm phục hai vợ chồng này, tuy là trong hoàn cảnh khó khăn mà họ vẫn có những hành động rất cao thượng.  Có nhiều gia đ́nh cũng v́ kinh tế khó khăn nên phải sa vào hoàn cảnh đen tối, ngược lại gia đ́nh của cô nhờ bị bịnh mà có thể hướng về đức Phật, đem những chướng ngại khó khăn của ḿnh biến thành những đóa hoa sen thơm ngát, rất xứng đáng làm gương cho người khác.

Có một người bị ung thư hàm miệng phải giải phẫu để cắt bỏ tế bào ung thư và phải cắt bỏ luôn xương hàm dưới.  Bác sĩ phải cắt da trên ngực để đắp chỗ mổ và bất đắc dĩ ông trở thành người không có môi.  Ông không thể ăn cơm, chỉ có thể uống súp hoặc thức ăn lỏng.  Ông không thể ngồi ăn như người thường, phải nằm xuống để ăn, nếu không th́ thức ăn sẽ đổ ra.  V́ không có môi cho nên đối với ông không có chuyện ‘ngậm miệng lại’.  Bạn hăy nh́n những người này làm thế nào rán hết sức ḿnh để chịu đựng và chống chỏi với bệnh tật; có nhiều lúc tôi tự hỏi tại sao ḿnh lại được may mắn hơn họ?  Trong lúc chịu khổ đau như vậy ai nỗ lực th́ cũng có thể vượt qua; tuy họ có hoàn cảnh và tâm trạng không giống nhau và có cái nh́n đời sống khác biệt nhau, nhưng tất cả đều tin sâu những ǵ Phật nói.  Lúc tôi giải thích những điều Phật dạy cho người trẻ tuổi, nhiều khi phải nói đến khô cuống họng luôn mà họ cũng không tin; nhưng đối với những người đang chịu đau khổ trong bịnh viện, không cần nói ǵ hết, chỉ hỏi: “Khó chịu, đau khổ không?”. 

Họ đáp: “Rất khó chịu, rất đau khổ”.  

Tôi nói: “Phật nói thế gian là biển khổ, hăy niệm A Di Đà Phật, đem tâm niệm hướng về phía quang minh, ĺa khổ được vui”. 

Họ không nói thêm câu nào nữa lập tức bắt đầu niệm A Di Đà Phật.  Hèn chi mới có câu: ‘Thập phương ba đời chư Phật đều lấy tám thứ khổ làm thầy’.  Khổ là vị thầy tốt nhất, nhưng chúng ta phải đợi cho đến lúc này sao?

Lại thêm một người bị ung thư hàm miệng, ông đă bị mù, tế bào ung thư đă phát triển đến cổ.  Nước vàng không ngừng từ g̣ má chảy xuống.  Con dâu của ông nói: “Ở nhà tôi xịt không biết bao nhiêu dầu thơm cũng không làm những mùi hôi này bay mất”.  Tôi nghe rồi mới nói riêng với cô: “Tôi thấy cô thường dẫn ba chồng của cô đi khám bịnh, cô rất có hiếu thảo; chăm sóc cho người bịnh ung thư rất khổ, nhưng Phật có nói: ‘Trong tám phước điền, chăm sóc cho người bịnh là phước điền hạng nhất’.  Nếu cô tận tâm chăm sóc cho ông, làm cho ông già được hoan hỷ, tự nhiên phước báo sẽ vô lượng.  Một ngày nào đó chúng ta cũng sẽ già đi, sẽ sanh bịnh, chúng ta đối xử với người già như thế nào, con cái của ta cũng sẽ bắt chước theo để đối xử với chúng ta.  Chúng ta phải để ư, cho dù một hành động lời nói rất nhỏ nào cũng vậy, cũng phải thương xót và tội nghiệp cho người bịnh.  Người bịnh không muốn có những mùi hôi như vậy.  Ngày nay một trong ba bốn người sẽ có một người bị ung thư, nếu người đó là ḿnh th́ cũng không thể nào không có mùi hôi; họ bất đắc dĩ phải như vậy mà, nếu cô có thể bao dung một chút th́ cô sẽ có thêm phước báo.”

V́ ông bị mù nên thường hỏi bác sĩ bệnh trạng rất kỹ: “Bịnh của tôi thật sự ra sao?  Bác sĩ nói thiệt cho tôi biết đi, không hề ǵ đâu.  Điều tôi lo nhất bây giờ là con tôi c̣n một đứa chưa lấy vợ!”.  Ôi chao, người ta đúng là có vô biên phiền năo, một ḿnh bịnh nặng mà không lo, lại lo cho ‘đứa con chưa cưới vợ’!

Khi một người không có năng lực lo cho ḿnh th́ thiệt ra không có khả năng và biện pháp ǵ để lo cho người khác.  Nếu không vượt qua biển khổ của ḿnh th́ không thể nào độ người khác và giúp họ vượt qua biển khổ được.

Có một bịnh nhân ở trước ngực có xâm h́nh rồng và cọp, chắc trước kia là người trong băng đảng ǵ đó.  Từ ngày bị  ung thư hóc miệng trở đi ông bắt đầu chân thành sám hối.  Ông nói: “Tôi thiệt đáng đời”, không một lời trách móc, chân thành ăn năn, giúp đỡ bịnh nhân khác, tận lực tu thiện.  Trải qua rất nhiều hoàn cảnh khổ nạn cuối cùng ông cũng đă vượt qua…

Tôi thường nghe bịnh nhân than thở: “Cả đời tôi đâu có làm ác, đâu có làm hại ai đâu, đúng là ông trời không có mắt; tại sao để cho tôi bị bịnh khổ như vầy?”.   Lời này làm tôi suy nghĩ có thiệt như vậy không?  Có thiệt là chưa làm việc ác không?  Nếu đúng như vậy th́ chúng ta đều là thánh nhân hết.  Xem lời Phật dạy, chúng ta từ nhỏ đến lớn khi gặp chuyện không vừa ư th́ nổi giận, mở miệng th́ chửi mắng.  V́ dục vọng khi ăn uống không đoái hoài ǵ đến gà con mất mẹ, không màng ǵ đến heo con một nhà sanh ly tử biệt.  Không nói lời thành thật, làm việc không tích cực, thường căi lời cha mẹ, vân vân.  Tất cả không có thứ nào không bị tham, sân, si chi phối.  Người có trồng cải rồi đều biết hột cải tuy nhỏ nhưng lúc mọc ra cây cải th́ không nhỏ.  Lúc quả báo chưa hiện ra chúng ta c̣n dám nói xấu người khác, hoặc là trong lúc giận dữ nói lời xúc phạm đến người khác, dám mời khách ăn hải sản sống.  Khi quả báo hiện ra mới biết khổ không chịu đựng nổi, đến lúc bị khổ nạn mới cầu nguyện để tiêu nghiệp chướng. 

Lăo ḥa thượng Quảng Khâm có nói:

“Phải từ thân, khẩu, ư mà tiêu trừ căn bản của nghiệp chướng”. 

Nói một cách khác khi tham ăn, nghĩ đến con cá chép, con cá trê này cũng là một chúng sanh mà mười phương chư Phật thương xót; nói như vậy th́ đó cũng là huynh đệ của ḿnh, chư Phật đang thương xót, má nó đang trông đợi nó;  khi gặp chuyện muốn nổi giận nhưng v́ hiểu đó đều là mộng huyễn cho nên không sanh tâm sân hận nữa.  Nhịn không được muốn chửi người, nghĩ đến họ cũng là chúng sanh mà đức Phật A Di Đà ngày đêm trông mong để cứu độ và tiếp dẫn; họ cũng bị nghiệp lực trói buộc và có sự khổ năo, cho nên mới chuyển tâm niệm để nghĩ đến Phật và niệm Phật. 

Nếu có thể sửa đổi ḿnh một cách tích cực, không bị ngôn ngữ, hành động, ư niệm của thói quen làm chướng ngại, nghiệp chướng sẽ bị tiêu trừ, sự khổ của bịnh tật cũng nhờ tâm niệm từ bi nhu nhuyễn hóa giải và giảm dần đi.

Tôi gặp một giáo sư trung học, ông là một bịnh nhân rất phi thường.  Mỗi lần đi ngang giường bịnh tôi đều dùng tâm niệm t́m ṭi học hỏi để quan sát họ.  Khi ông vào bịnh viện th́ ung thư đă lan đến tuỷ xương sống, đè đến dây thần kinh cho nên hai chân không thể cử động được nữa.  Trải qua một thời gian dùng phóng xạ trị liệu th́ miễn cưỡng có thể chống nạng đi được;  nhà cầu ở ngay kế bên giường đối với ông là một khoảng cách rất xa.  Ông thường phải phấn đấu rất khó khăn mới có thể ngồi dậy và đi vào nhà cầu; mặc dù thân thể của ông rất yếu nhưng hai mắt ông rất có tinh thần.  Ông nói chuyện rất khó khăn v́ thần kinh trong năo cũng bị ung thư.  Lúc ngủ hai mắt nhắm không được, rồi sau đó xương chân bị găy luôn.  Trong lúc bị bịnh nặng như vậy mà ông nói: “Rất tiếc là bây giờ tôi không thể dạy học được nữa!” (ông đă là một giáo sư rất nhiệt tâm dạy học tṛ).  Ông nói: “Từng trải qua cơn bịnh quá đau khổ này làm cho tôi hiểu thêm về cuộc đời, hiểu rơ được sự khổ đau của mọi người, tôi sẽ càng thương yêu chăm sóc học sinh của tôi; rất tiếc là tôi không c̣n cơ hội nữa!”.  Tôi nói: “Ông là một giáo sư rất đáng kính trọng, chỉ xem nguyện vọng của ông khi bị bịnh như vậy th́ biết được”.  Ông từ trên giường phấn đấu để ngồi dậy nhưng chỉ có thể ngước đầu lên ba tấc.  Chúng ta lúc ngồi dậy th́ lập tức ngồi dậy.  Ông phấn đấu đến cả người đổ mồ hôi ướt đẫm áo cũng chỉ ‘gần’ ngồi dậy được; nhưng ông rất vui và nói: “Tôi hôm nay có thể nhích được khoảng cách như thế này”.  Đối với tôi, khi ông ngồi dậy được khoảng 30 đến 40 độ c̣n đáng nể phục hơn lực sĩ nhảy xa ở Thế Vận Hội.  Ngoài sự phấn đấu về thể lực ra ông c̣n có tâm nguyện muốn tiếp tục dạy học và tiếp tục chăm sóc cho học sinh.  Người thường chúng ta mỗi ngày khoẻ mạnh đầy đủ tinh thần nhưng thường tính toán chuyện nhỏ nhặt để đem phiền năo đến cho ḿnh; chúng ta thường than trách công việc trong chỗ làm, có sức lực khả năng mà không làm chuyện tốt. Ông là một bịnh nhân nằm chịu đau trên giường nhưng lại có nguyện vọng đi dạy học trở lại để chăm sóc dạy dỗ thêm cho học sinh.  Tuy là ông không thể làm vậy được, nhưng tâm nguyện rộng lớn chân thành của ông đă đem ông lên giảng đài vĩnh viễn và trở nên giáo sư của hàng vạn người.

Có một người bị ung thư lưỡi đang trong thời kỳ cuối cùng.  Tế bào ung thư đă từ lưỡi lan rộng đến cả hàm dưới.  Lúc đầu c̣n khoẻ th́ có thể tự ḿnh đi đứng được, sau đó phải có hai người vịn ở hai bên mới đi được, rồi phải ngồi xe lăn, rồi cuối cùng th́ không cử động được nữa.  Nước vàng từ những chỗ bị ung thư rỉ ra hoài; mỗi khi tôi đến thay thuốc ông thường hỏi: “Tại sao càng ngày càng lớn vậy?”.  Ông nói chuyện không rơ ràng; khi tôi rửa vết thương thay thuốc cho ông, ánh mắt của ông nh́n tôi h́nh như là đang hỏi: “Không biết bịnh của tôi có thể lành được không?  Tôi gần chết rồi phải không?”  Cái tâm trạng sợ hăi đó chính là tấm ảnh của ‘sanh tử trên sông Hằng’.

Khi chúng sanh đối đầu với sanh tử, ai cũng cảm thấy rất cô độc, sợ hăi, khủng bố.  Cho dù là một bà mẹ tám mươi mấy tuổi cũng co ro vào ḷng tôi khóc nức nở như một đứa bé …  Một hôm tôi đi nghe giảng kinh và đi ngang qua đường T. H.   Trời lúc đó rất lạnh, quán bán thịt nai bên đường vừa mới khai trương.  Tôi lái xe mô tô đi ngang nh́n thấy có ba con nai đang đứng khép nép trong lồng.  Ánh mắt của con nai đó rất quen thuộc, rất giống ánh mắt của những bịnh nhân đang nằm trong bịnh viện, h́nh như họ đang nói: “Tôi sắp chết phải không?  Mau mau cứu tôi với; không kể dùng thuốc ǵ, dùng phương pháp ǵ …”  Tội nghiệp ba con nai.  Hăy thả chúng ra!  Thả cho chúng về rừng đi!  Một khi hô hấp của chúng ngừng lại th́ không có cách ǵ có thể làm cho nó chạy nữa, mau mau kiếm người chủ van xin đừng giết chúng nó!  Khi quay trở lại tôi ghé ngang và mua mấy con nai đi phóng sanh.  Khi người chủ nghe chúng tôi muốn đem nai đi phóng sanh, cảm động mà nói: “Tôi là người nuôi nai, rất thương yêu chúng, không bao giờ giết hại chúng.  Nhưng v́ kinh tế khó khăn, bất đắc dĩ hôm nay phải bán chúng làm thịt, tôi cũng rất đau ḷng!”.  Nghe xong tôi rất xúc động, chúng sanh tạo nghiệp thọ báo đều có những sự khổ năo bất đắc dĩ như vậy.  Thật ra mỗi người đều có Phật tánh; đây cũng là lư do mà đức Phật A Di Đà luôn luôn khoan dung, thương xót, chờ đợi đến lúc chúng ta có một niệm quay đầu trở về với quang minh.  Chúng tôi mua nai xong đem chúng đi quy y Tam Bảo rồi thả vào rừng, hy vọng là chúng sẽ không bị bắt trở lại, và cũng nguyện cho những người đi săn có thể phát Bồ đề tâm, gặp nhân duyên thiện có thể đổi nghề nghiệp, chấm dứt nghiệp sát để khỏi chịu khổ báo nữa.

          Bịnh nhân thường để một con cá trê hay cá chép trong nồi hay thau nước ở dưới giường hoặc trên bàn để ăn cho bổ.   Khi tôi đến thăm bịnh th́ thấy h́nh như những con cá này đang vùng vẫy.  Có một hôm tôi đến giường bịnh của một cô bị bịnh ung thư vú.  Cô là một tín đồ Cơ Đốc giáo rất trẻ, mới hai mươi bảy tuổi đă bị bịnh này; bạn có thể tưởng tượng được khổ tâm của cô không?  Hai tay cô lúc nào cũng lạnh.  Ở dưới giường cô có để một con cá; tôi nói với cô:

“Có người đang kêu cứu ở dưới giường cô”.  Cô mở mắt thật lớn và tỏ vẻ rất ngạc nhiên.  Tôi hỏi cô:

“Lúc cô biết được cô mắc phải bịnh này th́ cô rất hy vọng sẽ có người cứu cô hết bịnh phải không?”.  Cô gật đầu, tôi nói tiếp:

“Con cá dưới giường biết là nó sắp sửa vô chảo nóng, cảm tưởng của nó cũng giống cảm tưởng của cô bây giờ.  Cô chịu làm Chúa Giê Su đi cứu con cá này không?  Con cá đang cầu cứu cô đó.  Cô hăy xem”.  

Mắt của cô đỏ lên (muốn khóc).  Tôi mới nói thêm:

“Cô phát tâm cứu chúng nó, lúc cô bị chuyện khó khăn hay tai nạn, tự nhiên sẽ có người lại cứu cô”.  Cô vui mừng chịu đem cá đi phóng sanh.  Sau đó một vị đạo hữu ở trường đại học Chuyên Khoa Đài Trung giúp cô đem cá đi phóng sanh…

Nhiều khi tôi nói với bịnh nhân: “Bán cho tôi nồi cá sống này được không?”.

Bịnh nhân thường nói:  “Nếu bác sĩ thích ăn th́ tôi tặng cho bác sĩ”. 

Tôi trả lời: “Tôi ăn chay, không ăn cá, tôi muốn mua những con cá này đi phóng sanh, đem công đức phóng sanh này hồi hướng cho bạn, hy vọng là bạn cũng giống như con cá này cũng được giải thoát, khôi phục lại sức khoẻ, sớm lành bịnh về nhà đoàn viên với gia đ́nh.” 

Thông thường những bịnh nhân đă chịu quá nhiều đau khổ hoặc có kinh nghiệm đi gần đến cánh cửa sanh tử đều hiểu rơ ‘t́nh cảnh của ḿnh cũng giống như của con cá’.  Họ thường phát tâm từ bi đem cá đi phóng sanh.  Tâm niệm đem cá phóng sanh thường có thể làm cho họ có cảm giác vui vẻ, cổ vơ sự yêu đời của họ, và làm tươi nhuận đời sống họ nhiều hơn là ăn cá.

          Có một người trẻ tuổi khi đi trên phố nửa đêm bị kẻ bất lương đâm vào bụng bị thương nằm ngă quỵ ở bên đường.  Sau đó được người ta chở vào nhà thương, vết thương quá lớn nên ḷi ruột ra, gan và mật cũng bị thương.  Chúng tôi nửa đêm phải giúp anh giải phẫu và khi đó anh không có người nhà đi theo nên chúng tôi phải chụp h́nh vết thương trước khi giải phẫu để ngừa trường hợp giải phẫu có trục trặc ǵ phải có bằng chứng bị thương trước… (Trong xă hội hiện nay chúng ta cứu người cũng không phải là chuyện dễ dàng!).  Anh này mới đính hôn không bao lâu, bạn có thể tưởng tượng được sự bối rối, lo lắng của người vợ sắp cưới khi nghe tin anh bị thương không?  Những thứ trong bụng chúng ta thật không phải là vật ǵ tốt đẹp, đức Phật nói với chúng ta về ‘quán bất tịnh’, chúng ta có thể quán tưởng thử xem.  Nếu lúc đính hôn mà lấy một tấm h́nh vết thương bụng máu me tùm lum đem cho người ta xem, chắc rất ít người sẽ chịu đính hôn với bạn!

Có một bịnh nhân nọ vào bịnh viện để trị bịnh xương, phía trên chân có gắn một cây bằng kim loại xuyên qua xương và qua luôn cả bắp thịt phía bên kia.  Phía dưới chân cũng xỏ thêm một cây như vậy.  Bạn có thể tưởng tượng khuôn mặt và tiếng hét kêu đau của người này lúc đút cây vào xương.  Nếu người đó là bạn th́ bạn có thể mỉm cười được không?  Chúng ta thử đoán xem?  Bạn thấy những chỗ bán chim nướng ở chợ đêm không?  Có cả năm mười con chim xỏ chung vô một xâu treo lủng lẳng trước quày hàng.  Sự đau khổ ǵ gây ra cho những chúng sanh khác một ngày nào đó cũng có thể xảy ra đến thân thể chúng ta.  Khi chuyện đó xảy ra th́ chúng ta sẽ cảm thấy vô cùng đau đớn, một chút xíu cũng không dễ chịu.  Nhưng chúng ta thường đem sự đau khổ này gây ra cho chúng sanh khác một cách vô t́nh và xem như không có ǵ xảy ra.  Hăy nghĩ đến sự khổ của chúng sanh, và cũng nên nghĩ đến hạnh phúc lâu dài, xin tất cả mọi người đừng làm vậy nữa, để khỏi ‘hư tiếu sát tha mạng, bi khốc nhập địa ngục’ (cười vui khi giết mạng sống của con vật, rồi khóc than lúc vào địa ngục).

Có một người bị ung thư tử cung mỗi lần gặp tôi đều khóc.  Bà đă ly dị và một ḿnh nuôi mấy đứa con rất cực khổ; đứa nhỏ mới học tiểu học th́ bà bị bịnh này.  Mỗi ngày âu sầu phiền muộn qua ngày…  Thật ra trước đó bà đă trị bịnh gần hết rồi; nếu bà có được chút ít trí tuệ trong đời sống… th́ cũng có thể sinh sống vui vẻ.  Người ta có thể trị hết bịnh ung thư, nhưng sự đau khổ trong tâm nếu không dùng trí huệ và nghe Phật pháp th́ trừ không hết.  Bà đă được trị liệu bằng phóng xạ, bằng giải phẫu, chỉ thiếu một chuyện là không thỉnh đức Phật mổ cho tâm bà.  Sự giải phẫu có hiệu quả nhất là phải giải phẫu trong tâm, bứng tận gốc rễ của phiền năo, để bà đừng ôm cứng cây cổ thụ phiền năo mỗi ngày mà cứ tưởng là cây phiền năo quấn chặt lấy bà.

Có một bà lăo lúc vào bịnh viện băng kín vải trên mắt.  Lúc tôi mở băng ra trong tâm cảm thấy đau nhói!  Bà lăo này có gương mặt rất hiền hậu, tṛng mắt bà đă bị móc ra v́ bị ung thư nên phải làm như vậy.  Chúng ta có khi nào nghĩ đến lúc dùng đũa để gắp tṛng mắt của con cá trên bàn ăn?  Chúng ta thử nghĩ đến Helen Keller, một vĩ nhân bị điếc, câm, và mù đă viết như vầy: ‘Nếu mắt tôi có thể sáng lại được chỉ ba ngày thôi, chỉ ba ngày thôi…’.  Chúng ta có thể trong một trường hợp nào đó sẽ bị mất đi đôi mắt, vậy mà lúc c̣n đôi mắt th́ lại nh́n đông, nh́n tây và tự ḿnh sanh ra phiền muộn?  Tại sao chúng ta không nh́n ánh mắt từ bi của đức Phật?  Tại sao không nh́n về phía có vô lượng hào quang?  Chúng ta thường dùng cặp mắt quư báu để nh́n rác rến ở chung quanh; đem rác rến của người khác bỏ vào tâm khảm của ḿnh.  Để lâu rồi th́ cả nội tâm giống như một cái thùng rác hôi thúi nên phải xa cách với chúng Bồ Tát trong thanh tịnh đại hải.  Xin hăy mở rộng con mắt của nội tâm, nhân lúc c̣n nh́n thấy được, hăy nh́n cái tốt đẹp của người khác, học tập ưu điểm của người khác; hăy cảm nhận thêm một chút, hăy nh́n thêm ‘cám mục trừng thanh tứ đại hải’ của đức Phật A Di Đà, hăy nh́n phong cảnh cực kỳ xinh đẹp của thế giới Cực Lạc, và tấm ḷng rộng lớn như biển của chư Bồ Tát.

Có một người bị ung thư ở thực quản, hô hấp bị khó khăn, phải đút một ống từ mũi vào phổi để giúp sự hô hấp và một ống để đút đồ ăn vào bao tử; có khi bà phải rán sức để ho, mỗi lần ho th́ đau như xé ruột gan, toàn thân run rẩy v́ đau đớn.  Chồng bà nh́n thấy cảnh tượng đau ḷng như vậy chịu không nổi nên chạy ra hành lang mà khóc.  Đôi lúc tôi đi chợ nh́n thấy những con gà bị treo trên quày thịt cũng tội nghiệp như vậy.  Trên cổ của con gà nào cũng có khoét một lỗ để treo, rất ít người thương hại sự đau đớn của chúng nó;  nhưng đến khi người đút ống thở vào mũi là vợ, là con, hoặc là mẹ của bạn th́ bạn cũng sẽ đau nhót ruột mỗi khi họ ho và thở mạnh.

Có một người làm nghề bán thịt heo, ông bị ung thư phổi được một thời gian th́ qua đời.