ÿþ<html> <head> <meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 5.0"> <meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=unicode"> <title>Niem Phat Thap Yeu</title> <meta name="Microsoft Theme" content="lien-hoa 110, default"> <meta name="Microsoft Border" content="l, default"> </head> <body bgcolor="#FFFFFF" text="#000000" link="#0000FF" vlink="#008000" alink="#FF9900"><!--msnavigation--><table dir="ltr" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="100%"><tr><td valign="top" width="1%" background="../../images/bg.jpg"> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </p></td><td valign="top" width="24"></td><!--msnavigation--><td valign="top"> <h3 align="center"><!--mstheme--><font color="#0000FF"><strong><font color="#008000">Ch°¡ng VII: Ç Th¥t Y¿u</font></strong><font color="#008000"><br> </font><strong><font color="#008000">NiÇm Ph­t Ph£i Kh¯c Kó C§u Chéng NghiÇm</font></strong><!--mstheme--></font></h3> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp; </font></span></p> <p align="justify"><strong><span style="font-size: 14.0pt"> <font color="#000000">Kh£i Á:</font></span></strong></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Thân nh° bÍt<br> Bà th°¡ng tang<br> Chìm nÕi ki¿p mênh mang!<br> D°Ûi trng suy c¡n kho£ng êm tàn<br> ChÉ n°¡ng Vô L°ãng Quang.<br> TrÝi niÇm tâm<br> Núi kiên quy¿t<br> VÍng tình xin cách tuyÇt<br> D§n dà khó thà nh­p Liên Bang<br> Khi nao th­t °ãc nhàn?</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Måc A. Nên Ënh Kó Ki¿t Th¥t</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 43 Sñ SÑng Ch¿t LÛn Lao</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">¡o lý &quot;C¡n vô th°Ýng mau chóng, sñ sÑng ch¿t lÛn lao&quot; duy có Ph­t Giáo Á c­p và gi£i quy¿t mÙt cách rÑt ráo. Th¿ gian chÉ nói ¿n v¥n Á sinh ho¡t sau khi sanh, tr°Ûc khi ch¿t; ¿n nh° v¥n Á sanh tí tr°Ûc khi ch°a sanh, sau khi ã ch¿t thì không nghiên céu t­n cùng. ¡o Nho tuy có lu­n bàn viÇc sau khi ch¿t, nh°ng vÛi måc ích hoàn thành hi¿u ¡o, trÍn v¹n lÅ nghi. &quot;ThÝ ch¿t nh° thÝ sÑng, thÝ m¥t nh° thÝ còn&quot; mà thôi. Khi x°a có mÙt lúc th§y Tí LÙ hÏi vÁ viÇc ch¿t, éc KhÕng Tí áp: &quot;SÑng còn ch°a bi¿t, âu ã bi¿t ch¿t!&quot; ¡o Tiên gi£i quy¿t cái ch¿t b±ng cách kéo dài sñ sÑng, gÍi là tr°Ýng sanh. Nh°ng tr°Ýng sanh tuy có, mà b¥t tí thì không, vì mÍi pháp t¡o tác hïu vi Áu ß trong vòng sanh diÇt. Trong ¡o lý Th­p NhË Nhân Duyên, éc Ph­t ã truy nguyên cho th¥y rõ &quot;sñ sanh già bËnh ch¿t, lo th°¡ng s§u khÕ&quot;, Áu do mÙt niÇm mê mÝ §u tiên, gÍi là vô minh. Phá vô minh trß vÁ b£n tánh, mÛi o¡n h³n nguÓn sanh tí. Nh°ng ó chÉ dét phân o¡n sanh tí thuÙc nh¡n ngã ch¥p mà thôi; còn ph£i trë bi¿n dËch sanh tí thuÙc pháp ngã ch¥p, mÛi i ¿n ch× toàn giác. Tuy nhiên, dét °ãc phân o¡n sanh tí, trå n¡i Vô D° Ni¿t Bàn, thoát khÏi sñ khÕ luân hÓi trong ba cõi, ã quý hóa hy hïu l¯m rÓi. Và ó cing là giai o¡n §u tiên, mà ng°Ýi tu Ph­t c§n ph£i gi£i quy¿t.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° lÝi Ph­t huyÁn ký, thÝi m¡t pháp b­c ngÙ ¡o còn ít có, huÑng chi là chéng ¡o, và ch°a chéng ¡o t¥t còn ph£i chËu luân hÓi. Cho nên muÑn gi£i quy¿t v¥n Á sanh tí ngay Ýi hiÇn t¡i giïa thÝi m¡t pháp này, chÉ có ph°¡ng tiÇn duy nh¥t là c§u Ûi nghiÇp vãng sanh vÁ Cñc L¡c. T¡i sao ph£i nh° th¿? Vì n¿u không chéng ¡o mà l¡i không °ãc vãng sanh, t¥t ph£i Ía luân hÓi. Khi luân hÓi trong cõi ngi tr°ãc, l¡i ß sâu vào thÝi m¡t pháp ¡o éc l§n l§n suy tàn này, nghiÇp dï dÅ t¡o, duyên lành khó tu, k¿t cuÙc v«n ph£i Ía trong ba °Ýng ác. Cho nên sÑng ch¿t là v¥n Á lÛn lao, mà nhïng vË tu hành quy¿t c§u gi£i thoát Áu ph£i thao théc. Ngài Bát ChÉ §u à, mÙt b­c cao tng c­n ¡i bên Trung Hoa, khi còn tr» ch°a xu¥t gia, th¥y nhïng óa hoa héo rång tr°Ûc nhà, liÁn suy t° r¡i lÇ. ó là vì ngài có trí huÇ, bi¿t ý théc sâu ¿n sñ sÑng ch¿t cça ki¿p ng°Ýi.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">MÙt m£nh ph°¡ng tâm không ch× gßi.<br> Giàn hoa ch§m ch­m ánh trng soi.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Có thà m°ãn hai câu này, à diÅn t£ tâm tr¡ng ng°Ýi tu vÛi mÑi t° l°¡ng thao théc ¥y.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 44 Ý Ngh)a Ki¿t Th¥t</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° trên ã nói, n¿u không chéng ¡o, ph£i niÇm Ph­t c§u vãng sanh. MuÑn ch¯c ch¯n °ãc vãng sanh, ph£i niÇm ¿n trình Ù nhét tâm b¥t lo¡n. Và muÑn luyÇn cho ¿n méc mÙt lòng không lo¡n, l¡i c§n ph£i ki¿t th¥t. Ki¿t th¥t là ß trong ngôi nhà nhÏ hay mÙt gian phòng, tuyÇt h¿t ngo¡i duyên, chÉ chuyên lo niÇm Ph­t trong kho£ng b£y ngày. Nh°ng t¡i sao ph£i b£y ngày, không sáu ngày ho·c tám ngày? Kinh d¡y: &quot;N¿u có thiÇn nam tí thiÇn nï nh¡n nào, nghe nói ¿n Ph­t A Di à, giï niÇm danh hiÇu, ho·c mÙt ngày, ho·c hai ngày, ho·c ba ngày, ho·c bÑn ngày, ho·c nm ngày, ho·c sáu ngày, ho·c b£y ngày, mÙt lòng không lo¡n.&quot; Trong kinh không nói chÉ sáu ngày, hay quá ¿n tám ngày, cho nên ng°Ýi tu TËnh Ù x°a nay cn cé theo kinh qui Ënh thÝi gian à ki¿t kó niÇm Ph­t trong b£y ngày.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Theo M­t Giáo, sÑ b£y là sÑ cùng cñc cça sñ sanh hóa, nên thân Trung ¤m b£y ngày ph£i bi¿n thà mÙt l§n, tång chú ít nhét cing b£y l°ãt mÛi sanh hiÇu lñc. ¡o Ph­t gÍi iÁu này b±ng bÑn chï &quot;pháp nh) nh° thË&quot;, ngh)a là theo phép cça l½ tñ nhiên nó ph£i nh° th¿, không thà gi£i thích °ãc; cing nh° không thà c¯t ngh)a t¡i sao lía thì nóng, bng tuy¿t l¡i l¡nh. Të sÑ b£y làm trung tâm iÃm, diÅn lên ba l§n thành hm mÑt, b£y l§n thành bÑn m°¡i chín; nên à hoàn thành công hiÇu, M­t Giáo d¡y tång chú b£y l§n, n¿u tâm lñc y¿u ch°a thà thành tñu thì tång hm mÑt l§n, ho·c bÑn m°¡i chín l§n. Vì th¿ ng°Ýi nh­p th¥t y theo lÇ ó, có khi ki¿t kó b£y ngày, hm mÑt ngày hay bÑn m°¡i chín ngày.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Sao gÍi là &quot;nhét tâm b¥t lo¡n?&quot; &quot;Nhét tâm&quot; là duy có mÙt tâm niÇm Ph­t, không xen t¡p niÇm chi khác. &quot;B¥t lo¡n&quot; là lòng không rÑi lo¡n duyên t°ßng c£nh nào ngoài c£nh niÇm Ph­t. B­c th°ãng cn niÇm mÙt ngày có thà °ãc nhét tâm, b­c trung cn ho·c ba bÑn ngày mÛi °ãc nhét tâm, còn b­c h¡ cn ph£i ¿n b£y ngày. Cing có ý ngh)a khác, b­c th°ãng cn trong b£y ngày hoàn toàn nhét tâm, b­c trung cn chÉ nhét tâm °ãc ba bÑn ngày, b­c h¡ cn duy nhét tâm °ãc trong vòng mÙt ngày. Nh°ng t¡i sao éc Th¿ Tôn °Ûc h¡n trong b£y ngày có thà °ãc nhét tâm, mà chúng ta nhiÁu k» niÇm hai ba nm ho·c nhiÁu nm v«n ch°a °ãc nhét tâm? - iÁu này có ba nguyên nhân:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">1. VÁ sñ t°Ûng, ta không y theo lÝi Ph­t d¡y ki¿t kó tu hành, khi ki¿t th¥t l¡i t¡p tu. Ph£i bi¿t trong kó th¥t, muÑn °ãc nhét tâm, nên chuyên giï mÙt câu niÇm Ph­t, không °ãc xen trì chú, tång kinh hay tham thiÁn chi khác.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">2. Trong b£y ngày ch°a tránh °ãc t¡p duyên, dét °ãc t¡p niÇm, chuyên chú tu hành. Bßi có vË ki¿t th¥t, vì thi¿u sñ ngo¡i hÙ, ph£i tñ lo viÇc c¡m n°Ûc, ch°a yên lòng vÁ các chuyÇn l·t v·t bên ngoài, cho ¿n ch°a có tâm c§u sñ t¥t chéng.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">3. Ba cn nh° ã nói, chÉ là °Ûc l°ãc. Ch³ng h¡n nh° trong th°ãng cn có th°ãng th°ãng cn, th°ãng trung cn, th°ãng h¡ cn; trung và h¡ cn cing th¿, thành ra chín cn. Trong chín cn n¿u chia ch» ra, còn r¥t nhiÁu cn nïa.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">L¡i nên bi¿t lÝi Ph­t nói chÉ là khái l°ãc. LÇ nh° b­c th°ãng cn chÉ nó b£y ngày không lo¡n, mà ch³ng nói tám chín ngày. Th­t ra b­c ¥y, ch³ng nhïng tám chín ngày không lo¡n, mà cho ¿n suÑt Ýi cing có thà không lo¡n. Và ng°ãc l¡i, k» Ùn cn nghiÇp ch°Ûng n·ng nhiÁu, ch³ng nhïng b£y ngày không °ãc nhét tâm, mà có thà niÇm suÑt Ýi cing ch°a °ãc nhét tâm. Cho nên Ñi vÛi t¥t c£ kinh ngh)a ph£i khéo hiÃu, không nên ch¥p vn h¡i lÝi, và ch¥p lÝi h¡i ý.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 45 Cách £ Th¥t</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ki¿t th¥t hay £ th¥t, ý ngh)a cing không xa. £ th¥t là dång công trong b£y ngày. Chï &quot;£&quot; rút të nguyên ngï &quot;£ thành nhét phi¿n&quot;, ngh)a là: ánh cho thành mÙt khÑi tËnh niÇm. £ th¥t niÇm Ph­t, có khi nhiÁu ng°Ýi Óng tu, ho·c chÉ mÙt ng°Ýi cho dÅ °ãc thanh tËnh. Ng°Ýi £ th¥t chuyên tu, ph£i có ba b­c thiÇn tri théc.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">1. Giáo ThÍ ThiÇn Tri Théc: - ây là mÙt vË thông hiÃu Ph­t pháp và có kinh nghiÇm vÁ °Ýng tu à th°Ýng chÉ d¡y mình; hay mình ¿n thÉnh giáo tr°Ûc và sau khi ki¿t th¥t. Trong tr°Ýng hãp nhiÁu ng°Ýi Óng £ th¥t, nên thÉnh vË giáo thÍ này làm chç th¥t, m×i ngày Áu khai thË nía giÝ ho·c m°Ýi lm phút.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">2. Ngo¡i HÙ ThiÇn Tri Théc: - ây là mÙt hay nhiÁu vË çng hÙ bên ngoài, lo viÇc c¡m n°Ûc quét dÍn, cho hành gi£ °ãc yên tu. Theo thông të, vË này th°Ýng °ãc gÍi là &quot;ng°Ýi hÙ th¥t.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">3. Óng Tu ThiÇn Tri Théc: - ây là nhïng ng°Ýi Óng tu mÙt môn vÛi mình, à nhìn ngó sách t¥n l«n nhau. VË Óng tu này có thà là ng°Ýi Óng ki¿t th¥t chung tu, ho·c có mÙt ngôi tËnh am tu ß g§n bên mình. Ngoài sñ trông nhìn sách t¥n, vË Óng tu còn trao Õi ý ki¿n ho·c kinh nghiÇm, à cùng ti¿n b°Ûc nhau trên °Ýng ¡o. LÝi tåc th°Ýng nói: &quot;n c¡m có canh, tu hành có b¡n&quot; là ý ngh)a này.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Ngài S¡n Kó, mÙt b­c th¡c éc bên ThiÁn Tông ã d¡y: &quot;B£n s¯c ng°Ýi tu, là ph£i l¥y m°Ýi ph°¡ng làm ¡o tràng viên giác, không cuÙc h¡n sñ ki¿t kó dài ng¯n. N¿u mÙt nm không tÏ ngÙ thì tham ¿n m°Ýi nm; m°Ýi nm không tÏ ngÙ, tham céu hai ho·c ba m°¡i nm, cho ¿n trÍn Ýi, tr°Ûc sau không dÝi Õi.&quot; Ng°Ýi niÇm Ph­t cing th¿. £ th¥t là ph°¡ng tiÇn à cho mau °ãc nhét tâm; n¿u mÙt kó ch°a nhét tâm, nên ki¿t th¥t nhiÁu kó, chí ti¿n tu không hÁ thÑi chuyÃn.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Có k» hÏi: &quot;MuÑn °ãc vãng sanh, ph£i niÇm Ph­t cho °ãc nhét tâm b¥t lo¡n. Nh°ng các hành gi£ Ýi nay m¥y ai i ¿n trình Ù ¥y, th¿ thì công tu ch³ng thành luÑng uÕng hay sao?&quot; - áp: &quot;LÝi này tr°Ûc ã có Á c­p qua, nay xin nh¯c l¡i à gây thêm sñ chú ý. -NiÇm Ph­t c§n °ãc nhét tâm ho·c chéng Tam MuÙi, là sñ khuy¿n t¥n hay méc kó vÍng, mà các hành gi£ ph£i i ¿n. Song, môn TËnh Ù có iÃm ·c biÇt là: &quot;Trên ¿n mÙt lòng không lo¡n, d°Ûi chÉ m°Ýi niÇm thành công.&quot; B­c th°ãng cn hiÇn tiÁn niÇm ¿n nhét tâm b¥t lo¡n, quy¿t °ãc vãng sanh. K» h¡ cn khi lâm chung m°Ýi niÇm không lo¡n cing °ãc vÁ Cñc L¡c. Cho nên v¥n Á &quot;nhét tâm b¥t lo¡n °ãc vãng sanh&quot; là nói khi lâm chung, không ph£i chÉ cho lúc hiÇn tiÁn. Bßi bình thÝi dù °ãc nhét tâm b¥t lo¡n, song n¿u Õi ý tu qua môn khác, khi lâm chung cing không °ãc vãng sanh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">°ãc m°Ýi niÇm không lo¡n lúc s¯p mãn ph§n, th­t ra không ph£i chuyÇn dÅ. Vì khi ¥y có mÙt séc nghiÇp do Ýi này ho·c të ki¿p tr°Ûc phát hiÇn, gÍi là C­n Tí NghiÇp. N¿u lúc bình thÝi không cÑ g¯ng niÇm Ph­t cho thu§n thåc, khi s¯p ch¿t bË séc C­n Tí NghiÇp l¥n át, chánh niÇm không hiÇn, tâm théc tùy nghiÇp rÑi lo¡n, làm sao mà °ãc vãng sanh? Có mÙt vË c° s) tên là Hoàng H­u Giác cing tu TËnh Ù, °a làm Ph­t sñ nh°ng bình thÝi công khóa l¡ là, nay có mai không. Lúc s¯p ch¿t ông ghét nghe ti¿ng niÇm Ph­t, không chËu theo lÝi khuy¿n t¥n cça các b¡n c° s) Óng tu. ¤n Quang pháp s° ã phán Ënh: &quot;ó là do nhïng nghiÇp ác të nhiÁu ki¿p tr°Ûc t­p hãp nhét là nghiÇp bÏn s»n lÝi nói, th¥y ng°Ýi i ¿n ch× ch¿t mà làm l¡ không khuyên ngn. Khi t°Ûng ¥y hiÇn ra, t¥t ph£i Ía vào loài ng¡ qu÷.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Thuß x°a, éc Ph­t nói vÛi A Nan: &quot;Có ng°Ýi suÑt Ýi làm lành mà khi ch¿t l¡i Ía Ëa ngåc, có k» suÑt Ýi làm ác, lúc ch¿t °ãc sanh lên cõi trÝi; ng°¡i có bi¿t t¡i sao chng?&quot; Ngài A Nan th°a: &quot;D¡, kính xin nhÝ Th¿ Tôn chÉ d¡y.&quot; Ph­t b£o: &quot;K» làm lành bË Ía Ëa ngåc, là do nghiÇp lành Ýi nay ch°a thu§n thåc, mà nghiÇp ác Ýi tr°Ûc ã tÛi lúc chín mùi. Ng°Ýi làm ác °ãc sanh thiên cung, là bßi nghiÇp ác Ýi nay ch°a chín mùi, mà nghiÇp lành ki¿p tr°Ûc tÛi thÝi kó thu§n thåc. NghiÇp qu£ lành dï nhiÁu Ýi xen nhau mà phát hiÇn, nh° mÑi nã nào m¡nh nó kéo i tr°Ûc. V­y ng°Ýi tu lúc bình thÝi ph£i tinh t¥n chÛ nên l¡ là bi¿ng trÅ.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Xem ây suy g«m, ng°Ýi tu TËnh Ù muÑn °ãc vãng sanh, lúc bình thÝi ph£i siêng nng chuyên c§n niÇm Ph­t, à khi lâm chung dÅ phát hiÇn c£nh nhét tâm b¥t lo¡n. Vì th¿, n¿u tËnh niÇm ch°a thu§n, nên °Ûc h¡n nhiÁu kó £ th¥t.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Måc B. Quy¿t Ënh C§u NghiÇm</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 46 Sñ Và Lý</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&quot;Lý&quot; là l½ ph£i, là iÁu suy lu­n, là c£nh gi£i ngÙ, thuÙc vÁ ph§n tánh. &quot;Sñ&quot; là ph°¡ng tiÇn, là công h¡nh, là hình théc, thuÙc vÁ ph§n t°Ûng. Tuy nhiên, i ¿n ch× cùng, Sñ téc là Lý, tánh téc là t°Ûng, Óng mÙt thà nh° th­t tròn sáng dung thông. Trên °Ýng tu, Lý và Sñ làm trong ngoài cho nhau, phÑi hãp nhau, giúp á l«n nhau à thành tñu. Có Lý, viÇc làm mÛi có cn cé, có c°¡ng lãnh, có måc tiêu à khßi sanh tác dång. Có Sñ, mÛi th­t hiÇn °ãc iÁu suy lu­n, chéng minh °ãc ch× lý gi£i, i ¿n måc tiêu, và cuÑi cùng o¡t l¥y k¿t qu£. Lý nh° ôi m¯t à nhìn °Ýng. Sñ nh° ôi chân à ti¿n b°Ûc. Không có m¯t, ho·c m¯t lÝ l¡c, t¥t dÅ l§m °Ýng. Không có chân, dù m¯t sáng tÏ bao nhiêu, cing ch³ng làm sao i ¿n n¡i ¿n chÑn. L¡i, có Lý không Sñ, nh° ng°Ýi có hÍa Ó, bi¿t °Ýng lÑi mà ch³ng chËu i. Có Sñ không Lý, nh° k» tuy i nh°ng thi¿u ng°Ýi h°Ûng ¡o, lÙ tuy¿n mê mÝ. Có Lý có Sñ, nh° ã thông suÑt °Ýng lÑi, l¡i vëa c¥t b°Ûc hành trình, t¥t s½ vÁ n¡i b£o sß.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Sñ và Lý ã n°¡ng nhau nh° th¿, n¿u thi¿u mÙt t¥t ch³ng có hy vÍng thành công. Nh°ng ng°Ýi tu tuy thi¿u ph§n gi£i ngÙ, song n¿u chËu y theo lÙ trình cça b­c tiên éc ã chÉ d¡y mà th­t hành, cing i ¿n måc tiêu và s½ thành công, Óng vÛi cÕ nh¡n không khác. Kinh lu­n, sñ tích cùng các pho tré tác cça ng°Ýi x°a, hay lÝi chÉ d¡y cça b­c thiÇn tri théc Ýi nay, chính là lÙ trình ích xác, n¿u y theo mà th­t hành, t¥t s½ ¡t thành k¿t qu£. Cho nên có Sñ mà thi¿u ph§n lý gi£i ch³ng ç lo ng¡i. áng lo là nhïng k» hiÃu lý nh°ng không th­t hành, chÉ ngÓi nói suông, dù có àm huyÁn lu­n diÇu thao thao, suÑt Ýi v«n ch³ng ti¿n °ãc nía b°Ûc. Cé th­t mà nói, ng°Ýi thi¿u Sñ cing quy¿t Ënh không có Lý. T¡i sao th¿? Ví nh° k» ã bi¿t nhà cháy, mà không chËu ch¡y thoát v«n mãi ngÓi yên, nào khác chi ng°Ýi không bi¿t? Vì th¿, Ph­t pháp có thà ٠h¡ng ngu dÑt ch³ng thông mÙt chï, nh°ng không ph°¡ng Ù k» th¿ trí thông biÇn, thi¿u sñ hành trì.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Thuß x°a, ngài Châu Lãi Bàn à ngu tÑi, éc Ph­t chÉ em hai chï &quot;chÕi&quot; và &quot;quét&quot; b£o cÑ g¯ng tham chi¿u. Ông tÑi tm ¿n ×i hÅ nhÛ chï này l¡i quên chï kia, nh°ng nhÝ séc kiên trì không giây phút nào xao lãng, nên k¿t cuÙc chéng °ãc qu£ A La Hán. Còn Á Bà ¡t Ma tuy thông minh )nh ngÙ, thuÙc sáu môn pháp t¡ng, luyÇn thành nm phép th§n thông, nh°ng bßi tham danh lãi ch³ng thi¿t th­t tu hành, nên k¿t qu£ bË Ía Ëa ngåc. Xem ây thì bi¿t dù k» suÑt thông tam t¡ng, song ch³ng th­t hành, t¥t nghiÇp ho·c të vô thÉ v«n còn nguyên không gi£m °ãc t¡ hào, sñ tri gi£i trß thành vô dång. Sao b±ng mÙt bà lão dÑt nát n¡i nhà b¿p, m·t mày lem lÍ, nh°ng th°Ýng chuyên niÇm Ph­t, ngày kia tâm yên không lo¡n, ngÓi ngñ ài sen! Cho nên k» suÑt Ýi chÉ c§u sñ thông hiÃu trên danh t°Ûng lý lu­n, à mong thành mÙt vË bác hÍc vÁ Ph­t pháp, không thi¿t th­t tu hành; t¥t ph£i lâm c£nh kà théc n ngon mà mình chËu ói, ¿m tiÁn k» khác mình v«n nghèo nàn, k¿t cuÙc hoàn toàn vô bÕ. Nhà Ph­t ã ví nhïng vË ¥y nh° ng°Ýi i¿c kh£y àn cho ¡i chúng nghe; k» qu£y gánh i kh¯p n¡i rao bán ç thé thuÑc hay, song quên h³n chính mình ang mang nhiÁu chéng bËnh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">B­c có chí hÍc Ph­t, nên l°u ý ¿n iÃm này.</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 47 Sñ Trì, Lý Trì</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">NiÇm Ph­t có sñ Sñ trì và Lý trì. Theo Ng«u Ích ¡i s°: &quot;Sñ trì là tin có cõi Cñc L¡c và Ph­t A Di à, mà ch°a ¡t lý tâm này làm Ph­t, tâm này là Ph­t, chÉ quy¿t Ënh c§u sanh, tha thi¿t thì niÇm nh° con nhÛ m¹ không lúc nào t¡m quên. Lý trì là tin hiÃu Ph­t A Di à ß Tây Ph°¡ng, do tâm ta sµn ç, tâm ta t¡o nên; em câu hÓng danh sµn ç và t¡o nên cça tâm mình làm c£nh buÙc niÇm, ch³ng giây phút nào xao lãng.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nói gi£n l°ãc, Sñ trì là cách trì niÇm cça k» không bi¿t chi vÁ ngh)a lý, chÉ tin có cõi Cñc L¡c và Ph­t A Di à, rÓi chí thành tha thi¿t niÇm Ph­t à c§u ti¿p d«n vãng sanh. Lý trì là lÑi trì niÇm cça ng°Ýi cing th­t hành Óng nh° cách Sñ trì ß trên, nh°ng gi£i ngÙ c£nh TËnh Ù cùng Ph­t A Di à Áu ß trong chân tâm, do công éc thanh tËnh cça chân tâm hiÇn thành.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° th¿, Sñ trì vÛi Lý trì có gì sai biÇt? - T¥t nhiên là có. Bßi k» tu theo Sñ trì th¥y Ph­t ß ngoài tâm, thành ra có t°Ûng nng sß Ñi ãi, ch°a °ãc dung thông. Ng°Ýi th­t hành theo Lý trì, do gi£i ngÙ chân tâm, nên tuyÇt °ãc t°Ûng nng sß, téc niÇm là Ph­t, téc niÇm là tâm, dung hòa cùng tâm c£nh. Xin thu­t mÙt câu chuyÇn:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ông b¡n xu¥t gia Óng tu cça bút gi£ mÙt êm n±m m¡, th¥y vË s° áo vàng ¿n hÏi: &quot;Ng°Ýi niÇm Ph­t, mà Ph­t là chi?&quot; - áp: &quot;Ph­t là tâm&quot;. VË s° hÏi ti¿p: &quot;Ng°¡i thí gi£i thích th¿ nào Ph­t là tâm cho ta nghe?&quot; Trong gi¥c m¡ ông b¡n bèn éng kh©u Íc:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">M×i câu tràng h¡t Ph­t là tâm<br> Ph­t rõ là tâm, uÕng ch¡y tìm!<br> Bà Ph­t dung hòa tâm vÛi c£nh<br> TrÝi tâm bình ³ng Ph­t cùng sanh<br> BÏ tâm theo Ph­t còn m¡ mÙng<br> Ch¥p Ph­t là tâm ch³ng trÍn lành.<br> Tâm, Ph­t nguyên lai Áu gi£ huyÅn<br> Ph­t, tâm Óng diÇt ¿n viên thành.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ông b¡n trên ây ã hiÃu cách Lý trì, dung hòa °ãc câu niÇm Ph­t vào tâm c£nh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Có mÙt lÑi nh­n Ënh sai l§m, mà nhïng k» thiên vÁ huyÁn lu­n tñ cho là hành trì theo lý, cing c§n nên biÇn minh. NhiÁu ng°Ýi trÍng lý khinh sñ, th°Ýng ch¥p nê theo lý lu­n: &quot;Tñ tánh Di à, duy tâm TËnh Ù,&quot; rÓi phç nh­n cõi Cñc L¡c và sñ ti¿p d«n vãng sanh. Nhïng ng°Ýi này lý thuy¿t hóa các kinh nói vÁ TËnh Ù và b£o: &quot;Di à téc là b£n tánh Ph­t cça mình; cõi TËnh Ù là c£nh tËnh ß trong tâm, sao l¡i tìm bên ngoài?&quot; ây là iÃm sai l§m r¥t lÛn cça thiên lý lu­n. HÍ ch¥p lý bÏ sñ, chuÙng tánh quên t°Ûng, em chân ¿ mà bác hiÇn t°ãng cça tåc ¿, ch³ng bi¿t r±ng song ph°¡ng không thà rÝi nhau.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Theo ¡i Thëa Khßi Tín Lu­n, chân tâm có hai ph§n: tánh và t°Ûng. Ph§n tánh gÍi là Chân Nh° môn, ph§n t°Ûng là Sanh DiÇt môn; Chân Nh° không rÝi sanh diÇt, sanh diÇt téc là Chân Nh°. Bßi th¿ Mã Minh BÓ Tát gÍi ph§n Chân Nh° là T¡ng Nh° Th­t Không, ph§n sanh diÇt là T¡ng Nh° Th­t B¥t Không; c£ hai Óng chung mÙt thà tánh nh° th­t. Ví nh° m·t biÃn to rÙng, không thà chÉ ch¥p nh­n ph§n n°Ûc mà bÏ ph§n sóng bÍt; vì ch¥p nh° th¿ téc ã sai l¡c vÛi hiÇn t°ãng cça biÃn, mà cing ch³ng bi¿t biÃn là gì? Cho nên, bÏ sñ téc lý không thành, bác t°Ûng thì tánh không éng vïng. R¥t nhiÁu k» có chút hÍc théc th¿ gian, khi nghiên céu các kinh ¡i Thëa nói vÁ lý Bát Nhã, bßi không hiÃu th¥u áo, nên th°Ýng mang chéng bËnh ch¥p &quot;lý không&quot; này. Do ó, hÍ em các kinh nói vÁ sñ t°Ûng, nh° các kinh TËnh Ù ho·c Kinh Ëa T¡ng, mà lý thuy¿t hóa t¥t c£. HÍ cho nhïng kinh thuy¿t vÁ sñ t°Ûng này là ph°¡ng tiÇn à d«n d¯t h¡ng ngu th¥p, nhïng ng°Ýi tin có TËnh Ù ho·c Ëa ngåc, Áu mê tín; nh°ng th­t ra, chính hÍ mÛi là k» l¡c l§m! Nhân tiÇn, xin d«n vài o¡n kinh ra biÇn minh, à phá l×i ch¥p không ¥y.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° Bát Nhã Tâm Kinh nói: &quot;... Không trí cing không ¯c, vì không sß ¯c, nên BÓ Á Tát Ïa y Bát Nhã Ba La M­t a, tâm không quái ng¡i. Ch° Ph­t ba Ýi y Bát Nhã Ba La M­t a, nên ¯c qu£ A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á.&quot; Tr°Ûc y theo chân ¿ nói &quot;không ¯c&quot;, ti¿p ó y theo tåc ¿ l¡i nói &quot;¯c&quot;. Th¥y &quot;¯c&quot; là ch¥p có, th¥y &quot;không ¯c&quot; l¡c vào ch¥p không, nên ng°Ýi hÍc Ph­t ph£i khéo hiÃu ý kinh à i vào trung ¡o.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Trong Kinh Kim Cang, éc Ph­t b£o: &quot;K» nào dùng s¯c t°Ûng âm thanh th¥y và tìm c§u ta, là hành theo tà ¡o.&quot; Nh°ng ti¿p ó Ngài l¡i b£o: &quot;Tu BÓ Á! Ông ëng ngh) r±ng Nh° Lai không dùng t°Ûng Cå Túc ¯c qu£ A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á. Tu BÓ Á! N¿u ông suy ngh): phát tâm A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á là nói các pháp o¡n diÇt. ëng ngh) nh° th¿! T¡i sao? Vì phát tâm A N­u a La Tam MiÇu Tam BÓ Á, Ñi vÛi các pháp không nói t°Ûng o¡n diÇt.&quot; Tr°Ûc tiên, Ph­t d¡y ëng theo âm thanh s¯c t°Ûng mà tìm ¡o; nh°ng k¿ ti¿p Ngài l¡i nh¯c nhß; cing nh° ëng rÝi bÏ âm thanh s¯c t°Ûng ho·c diÇt h¿t các pháp à phát tâm c§u ¡o. Nh° th¿, ta th¥y &quot;¡o&quot; ch³ng ph£i thuÙc vÁ &quot;s¯c&quot;, cing ch³ng ph£i thuÙc vÁ &quot;không&quot;; tìm ch¥p mÙt bên Áu sai l§m. Ngài Thanh Nguyên Duy Tín thiÁn s° nói: &quot;Ba m°¡i nm tr°Ûc, khi lão tng ch°a vào ¡o, thì th¥y sông là sông, núi là núi. ¿n khi g·p thiÇn tri théc chÉ d¡y cho °Ýng lÑi tu hành, th¥y sông không ph£i là sông, núi không ph£i là núi. Ngày nay ngÙ ¡o, vào n¡i tËch t)nh, th¥y sông v«n là sông, núi v«n là núi.&quot; MÙt vË thiÁn s° khác cing diÅn t£:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿ng gà téc ti¿ng qu£ng tr°Ýng thiÇt.<br> S¯c núi nguyên là tËnh pháp thân!</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">ây là ý chÉ: s¯c t°Ûng âm thanh vÑn th­t ¡i ¡o, ta nên em tâm vô phân biÇt mà thà nh­n, ëng ch¥p l¥y cing ëng bác bÏ rÓi tìm ¡o n¡i ch× không không. Cho nên câu &quot;Tñ tánh Di à, duy tâm TËnh Ù,&quot; không ph£i phç nh­n cõi TËnh Ù và éc A Di à, mà chính là lÑi nói: nhi¿p t°Ûng vÁ tánh, em dång vÁ thÃ, à hiÃn bày lý Ç Nh¥t Ngh)a Không. Trong Ç Nh¥t Ngh)a Không, Ph­t còn ch³ng l­p, huÑng chi là các pháp khác.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Tiên éc b£o: &quot;Lý tuy Ñn ngÙ, Sñ ph£i l§n l°ãt tu hành.&quot; Cho nên ThiÁn Tông tuy nói là môn tu trñc chÉ, nh°ng khi còn ngÓi thiÁn, còn nhi¿p tâm, còn tham tho¡i §u, còn nh­p Ënh xu¥t Ënh, Áu còn ß trong vòng ph°¡ng tiÇn. Và th­t ra c£nh nÙi chéng còn b°Ûc nhïng n¥c thang të th¥p ¿n cao. Chëng nào ¿n b­c vô tu, mÛi không còn dùng ph°¡ng tiÇn, mÛi có thà nói các pháp Áu không. N¿u ch°a °ãc nh° th¿, thì mÙt pháp nhÏ nh° m£y båi cing Áu có th­t; vì g§n lía còn th¥y nóng, ß giïa s°¡ng tuy¿t còn th¥y l¡nh, mÙt mii gai nhÏ âm vào thËt còn bi¿t au, âu có cái gì là không? Cho nên nhïng k» thích Á x°Ûng cao diÇu &quot;Tñ tánh Di à, duy tâm TËnh Ù,&quot; rÓi bác bÏ hình théc niÇm Ph­t c§u vãng sanh thuÙc vÁ &quot;Sñ tu&quot;, s½ lâm vào c£nh: &quot;Ch°a b°Ûc lên bÝ ã vÙi phá bÏ chi¿c bè,&quot; t¥t không khÏi bË ch¿t chìm d°Ûi n°Ûc. X°a nay nhïng b­c hiÃu sâu vÁ Lý l¡i còn chú trÍng ¿n Sñ, vì Sñ tiêu biÃu cho Lý.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">CÕ éc ã b£o: &quot;VÛi môn TËnh Ù, duy b­c trí huÇ mÛi dung thông tánh t°Ûng hiÃu ¿n ch× t­n cùng. B±ng không, thà ch¥p t°Ûng tu hành, càng ch¥p l¡i càng m§u nhiÇm!&quot; Bßi càng ch¥p t°Ûng, chí nguyÇn c§u sanh l¡i càng thi¿t tha, khi ã sanh vÁ Tây Ph°¡ng lo gì không chéng ngÙ °ãc th­t t°Ûng? V¥n Á sñ lý tánh t°Ûng, nói ra v«n không cùng, nh°ng n¿u hiÃu °ãc mÙt s½ hiÃu t¥t c£. Mong các Óng nh¡n khéo suy ngh), à tránh khÏi sñ sai l¡c trên b°Ûc °Ýng tu.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Vi¿t ¿n ây, có mÙt Ph­t tí nhân khi l¡i thm ch¡i, hÏi: - &quot;Th°a th§y, con nghe vài vË tu thiÁn khá cao, b£o: Cõi Cñc L¡c là quyÁn thuy¿t, là mÙt £o t°ãng cça Ph­t ph°¡ng tiÇn nói ra, à cho nhïng k» th¥p kém n°¡ng vào ó tin t°ßng hâm mÙ, phát lòng chuyên nhét niÇm Ph­t ·ng à i ¿n c£nh giÛi nhét tâm. Ví nh° ng°Ýi cha có hai éa con, mÙt éa thông minh bi¿t lo hÍc không c§n ph£i nh¯c nhß; mÙt éa tÑi tm bi¿ng trÅ, nên cha ph£i d«n då, b£o n¿u cÑ g¯ng siêng hÍc khi thi × s½ cho mÙt chi¿c xe ¹p. Chi¿c xe ¹p là mÙt £o t°ãng hay ph°¡ng tiÇn, sñ hÍc giÏi thi × mÛi là chân måc ích hay céu cánh. Bßi th¿ cho nên TËnh Ù là lÑi tu cça h¡ng th°Ýng dân tÑi dÑt, còn h¡ng trí théc Áu °a thích vÁ môn ThiÁn. N¿u hiÃu °ãc l½ này thì ng°Ýi sáng suÑt chÉ nên nhi¿p tâm tËnh niÇm, không c§n ph£i theo £o t°ãng niÇm Ph­t làm chi cho lao h¡i nhÍc séc. Hãy à chi¿c xe trÑng không ch¡y i mÛi nh¹ nhàng, không nên chuyên chß thêm cho n·ng! Con nghe nh° th¿ song ch°a bi¿t tr£ lÝi làm sao, mong nhÝ Th§y gi£i thích.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Bút gi£ áp: - Trong lÑi iÁu tr§n trên, có ba chç iÃm:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">1. Cho Cñc L¡c là £o t°ßng, quyÁn thuy¿t.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">2. B£o TËnh Ù là lÑi tu thuÙc h¡ng th¥p kém th°Ýng dân.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">3. °a ra måc ích trë vÍng nhét tâm, cho r±ng ph°¡ng tiÇn niÇm Ph­t làm tÕn h¡i nhÍc séc nh° chi¿c xe chß n·ng, không °ãc nh¹ nhàng thanh thoát nh° lÑi tu ThiÁn.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">VÁ iÃm thé nhét, Cñc L¡c không ph£i là c£nh £o t°ãng hay quyÁn thuy¿t, mà là th¿ giÛi có th­t nh° cõi Ta Bà này; vì Ph­t không khi nào nói dÑi, và có r¥t nhiÁu ng°Ýi niÇm Ph­t °ãc vãng sanh, hiÇn tiÁn ho·c lúc lâm chung ã måc kích c£nh giÛi ¥y, nh° trong Vãng Sanh TruyÇn và TËnh Ù Thánh HiÁn Låc ã có chép. Trong t­p này n¡i o¡n tr°Ûc ã d«n minh vÁ ba l°ãng à gi£i thích, xem qua s½ tñ rõ, không c§n ph£i biÇn lu­n thêm nhiÁu.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">VÁ iÃm thé hai, n¿u cho r±ng TËnh Ù không ph£i lÑi tu cça hàng trí théc, chÉ sã e trí &quot;trí théc&quot; cça nhïng vË ¥y ch°a ç séc th¥u hiÃu TËnh Ù mà thôi. Nh° khi x°a Ph­t nói Kinh Pháp Hoa, có ¿n nm ngàn b­c ¡i éc Thanh Vn chéng të S¡ Qu£ ¿n Té Qu£, vì ch°a tin hiÃu nÕi nên lui ra khÏi pháp hÙi. Nhïng vË ¥y ã vào hàng Thánh, âu ph£i t§m th°Ýng, nh°ng tr°Ûc diÇu lý quá cao, hÍ ành thÑi b¡i. N¿u b£o r±ng hàng trí théc sáng suÑt Áu ph£i tu ThiÁn, niÇm Ph­t à cho h¡ng dÑt nát t§m th°Ýng, t¡i sao vË TÕ thé m°Ýi bÑn bên ThiÁn Tông là Long ThÍ BÓ Tát sau khi chéng ngôi S¡ Hoan H÷ Ëa rÓi, l¡i niÇm Ph­t &quot;c§u sanh Cñc L¡c?&quot; Và t¡i sao có r¥t nhiÁu b­c th¡c éc bên ThiÁn Tông, nh° các ngài V)nh Minh, TriÇt NgÙ, Liên Trì, sau khi tham thiÁn ngÙ ¡o, l¡i chuyÃn h°Ûng c§u vÁ TËnh Ù? Ph£i bi¿t NiÇm Ph­t là pháp môn cao siêu m§u nhiÇm, gÓm nhi¿p ba cn, të éc Thích Tôn cho ¿n các b­c ¡i BÓ Tát nh° Vn Thù, PhÕ HiÁn, Mã Minh, Long ThÍ Áu tuyên d°¡ng. Cho nên khi éc Thích Ca nói Kinh A Di à, h±ng hà sa ch° Ph­t ß sáu ph°¡ng Áu hiÇn t°Ûng l°ái rÙng dài mà khen ngãi. Và trong Kinh Hoa Nghiêm, sau khi éc PhÕ HiÁn nói m°Ýi ¡i nguyÇn v°¡ng rÓi, liÁn khuy¿n t¥n các b­c BÓ Tát ß nhïng ngôi Th­p Tín, Th­p Trå, Th­p H¡nh, Th­p H°Ûng, Th­p Ëa, ³ng Giác, Áu nên phát nguyÇn c§u sanh vÁ Cñc L¡c? N¿u c£nh Cñc L¡c là £o t°ãng không ph£i th­t có, và môn TËnh Ù là t§m th°Ýng, t¡i sao các vË ¥y l¡i c§u sanh? Cho nên ¤n Quang ¡i s° ã b£o: &quot;Sñ cao siêu m§u nhiÇm cça pháp môn NiÇm Ph­t, ch° TÕ b£o là chÉ có Ph­t vÛi Ph­t mÛi hiÃu bi¿t h¿t °ãc. Nhïng k» khinh chê NiÇm Ph­t, không ph£i chÉ khinh chê h¡ng ông già bà c£ tu TËnh Ù âu, mà chính là khinh chê luôn c£ ch° Ph­t và các b­c ¡i BÓ Tát nh° Vn Thù, PhÕ HiÁn, Mã Minh, Long ThÍ ó!&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">VÁ iÃm thé ba, xin gi£i thích rõ h¡n. Ch× céu cánh cça ThiÁn là Chân Nh° Tam MuÙi. iÃm céu cánh cça TËnh Ù là NiÇm Ph­t Tam MuÙi. Chân Nh° Tam MuÙi nh° vàng khÑi, NiÇm Ph­t Tam MuÙi nh° vòng, xuy¿n và các món trang iÃm ch¡m trÕ xinh ¹p, mà trong vòng xuy¿n nguyên ã có vàng. Cho nên khi chéng NiÇm Ph­t Tam MuÙi, téc ã bao gÓm c£ Chân Nh° Tam MuÙi. Chân Nh° Tam MuÙi chÉ thu§n vÁ m·t trí huÇ, NiÇm Ph­t Tam MuÙi ã có trí huÇ còn gÓm thêm ph§n ph°Ûc éc; bßi ng°Ýi tu TËnh Ù cing l¥y nhét tâm thanh tËnh làm cn b£n, trên ch× nhét tâm ¥y l¡i có thêm công éc niÇm Ph­t. Nh°ng Chân Nh° Tam MuÙi vÛi NiÇm Ph­t Tam MuÙi không ph£i tu mÙt Ýi mà chéng °ãc, c§n ph£i liên tåc tu trong nhiÁu ki¿p; nhét là chúng sanh thÝi m¡t pháp này khó mà hy vÍng. Vì th¿ NiÇm Ph­t Tam MuÙi tuy là ch× céu cánh cça môn NiÇm Ph­t, nh°ng chÉ éng vÁ hàng thé y¿u, mà sñ c§u vãng sanh TËnh Ù trong mÙt Ýi à °ãc B¥t ThÑi ChuyÃn, mÛi là tông chÉ chánh y¿u c§n thi¿t cça tông này. Do ó pháp môn NiÇm Ph­t mÛi có tên là tông TËnh Ù. Cho nên sß d) các b­c tu ThiÁn sau khi ngÙ ¡o, tñ bi¿t con °Ýng chéng ¡o còn xa, sã e ki¿p ng°Ýi ng¯n ngçi, khi luân hÓi sang Ýi khác ph£i bË mê l¡c, nên mÛi chuyÃn h°Ûng NiÇm Ph­t c§u vãng sanh là th¿. NiÇm Ph­t, lÅ Ph­t dù r±ng nhÍc, nh°ng °ãc thêm công éc ph°Ûc báo do công nng tu trì cça hai nghiÇp thân và kh©u. Nh° chi¿c xe të à L¡t vÁ Saigon, ch¡y xe không t¥t nhiên nh¹ nhàng, nh°ng n¿u chuyên chß thêm bông hoa rau c£i, thì ã vÁ ¿n Thç ô mà còn °ãc có thêm ph§n hàng hóa. em công nng siêng nhÍc niÇm Ph­t à °ãc thêm nhiÁu ph°Ûc báo, ó chính là ph§n công và th°ßng °¡ng nhiên theo lu­t nhân qu£, âu có chi ph£i thiÇt thòi? Song mÏi nhÍc n¿u có, chÉ là lúc mÛi tu. Khi niÇm Ph­t thu§n thåc ¿n ch× vô tâm, nào có chi là mÏi nhÍc!</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nghi v¥n trên th¥y cing c§n thi¿t, nên dù không ph£i o¡n quy¿t nghi, cing xin ghi ti¿p vào ây. Nhïng iÃm hiÃu l§m ch°a th¥u triÇt vÁ TËnh Ù hãy còn nhiÁu, vì e tâm niÇm ph¡m l×i ¥u tranh, nên Ñi vÛi các sñ biÇn minh t¡m xin ngëng bút.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 48 Sñ Nhét Tâm, Lý Nhét Tâm</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ng°Ýi niÇm Ph­t ph£i thi¿t th­t dång công, trong tuyÇt c£ t°Ûng thË phi nh¡n ngã không th¥y thân tâm, ngoài dét h¿t t°Ûng không s¯c dåc tr§n ch³ng còn c£nh giÛi, duy có mÙt câu Ph­t hiÇu rành r¡nh hiÇn tiÁn. Sñ dång công chí cñc này, nh° ng°Ýi x°a ã nêu lên câu hÏi: &quot;Tr°Ûc m·t có cÍp dï, sau l°ng có b§y chó sói, bên trái là vách núi cao, bên m·t là vñc sâu th³m; trong hoàn c£nh ¥y hành nh¡n ph£i v°ãt i ng£ nào?&quot; Bên TËnh Tông cing b£o: &quot;Ao sen b£y báu tr°Ûc m·t, v¡c d§u lò lía phía sau, ng°Ýi niÇm Ph­t ph£i nhét h°Ûng i tÛi.&quot; Khi tu hành ch°a th¥y có iÃm ti¿n bÙ nào, là bßi chính mình còn y¿u hèn bi¿ng trÅ. Cing trong tình tr¡ng ¥y, khi x°a ngài Õng S¡n ã nghiêm trách trong chúng:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ng°Ýi nay hÍc ¡o ngh) mà than<br> Ngoài cía phân vân bi¿t m¥y ngàn!<br> T°ßng ¿n ngÍc kinh triÁu thánh chúa<br> Giïa °Ýng dëng b°Ûc £i Óng Quan!</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">N¿u dång công ¿n méc cùng cñc, lâu ngày không gián o¡n, hành gi£ s½ i ¿n c£nh giÛi nhét tâm. C£nh nhét tâm b¥t lo¡n này có hai méc c¡n sâu, gÍi là Sñ nhét tâm và Lý nhét tâm.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Sñ nhét tâm là th¿ nào? - Khi hành gi£ chuyên tâm chú ý trên sáu chï hÓng danh, lâu ngày t¥t c£ t¡p niÇm Áu dét b·t, lúc n±m ngÓi i éng duy có mÙt câu Ph­t hiÇu hiÇn tiÁn, gÍi là c£nh giÛi Sñ nhét tâm. ây là Ënh c£nh cça ng°Ýi tu TËnh Ù, cing ngang hàng vÛi sñ nh­p Ënh cça b­c tu ThiÁn.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Lý nhét tâm là th¿ nào? - Trên Sñ nhét tâm n¿u ti¿n thêm mÙt b°Ûc, dång công ¿n ch× chí cñc, ngày kia tâm Ëa r×ng suÑt, thoát h³n cn tr§n ngÙ vào th­t t°Ûng. Khi ¥y hiÇn t¡i téc là Tây Ph°¡ng mà ch³ng ng¡i gì riêng có cõi Cñc L¡c, tánh mình chính là Di à cing ch³ng ng¡i gì riêng có éc A Di à. ây là c£nh giÛi Lý nhét tâm. Ëa vË này là c£nh &quot;Ënh huÇ nhét nh°&quot; cça ng°Ýi niÇm Ph­t, ngang hàng vÛi trình Ù khai ngÙ bên ThiÁn Tông.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* VÛi thuy¿t Sñ, Lý nhét tâm, Ng«u Ích ¡i s° ã gi£n biÇt t°Ýng t­n. Ngài b£o: &quot;Không lu­n sñ trì hay lý trì; niÇm ¿n hàng phåc phiÁn não, ki¿n ho·c t° ho·c không khßi hiÇn, là c£nh giÛi Sñ nhét tâm. Không lu­n sñ trì hay lý trì, niÇm ¿n tâm khai, th¥y rõ b£n tánh Ph­t, là c£nh giÛi Lý nhét tâm. Sñ nhét tâm không bË ki¿n, t° ho·c làm lo¡n. Lý nhét tâm không bË nhË biên làm lo¡n&quot; (NhË biên: có, không - o¡n, th°Ýng v.v...)</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° th¿ ch³ng nói chi Lý nhét tâm, vÛi Sñ nhét tâm ng°Ýi Ýi nay cing ch³ng dÅ gì i ¿n. Tuy nhiên, vÛi công éc cça câu niÇm Ph­t cÙng thêm sñ chí thi¿t hành trì, trong m×i niÇm s½ diÇt °ãc mÙt ph§n vô minh thêm mÙt ph§n ph°Ûc huÇ, l§n l§n t¥t s½ i ¿n c£nh giÛi tÑt. Và hành trì lâu ngày nh° th¿, lo gì không ti¿n ¿n ch× m×i niÇm khai ngÙ, °ãc h£o c£nh gÍi là &quot;Nhét phiên Á khßi nhét phiên tân&quot; (MÙt phen Á khßi niÇm, mÙt phen lÙ bày c£nh mÛi).</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Cho nên, dù là cn tánh thÝi m¡t, n¿u thi¿t th­t dång công, trình Ù Sñ, Lý nhét tâm Ñi vÛi chúng ta ch³ng ph£i tuyÇt ph§n hy vÍng...</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Måc C. C£nh GiÛi Phát HiÇn</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 49 NÙi C£nh GiÛi</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Trên °Ýng tu không tinh t¥n dång công thì thôi, n¿u tinh t¥n dång công, nhét Ënh có c£nh giÛi. C£nh giÛi này có trong và ngoài khác nhau. Tr°Ûc tiên xin nói vÁ ph§n trong téc là NÙi c£nh giÛi.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">NÙi c£nh giÛi cing gÍi là  tñ tâm c£nh giÛi , vì c£nh giÛi này không ph£i të bên ngoài vào, mà chính do n¡i công dång trong tâm phát hiÇn. Nhïng ng°Ýi không hiÃu rõ lý &quot;muôn pháp do tâm&quot; cho r±ng t¥t c£ c£nh giÛi Áu të bên ngoài ¿n, là lÑi nh­n Ënh sai l§m. Bßi khi hành gi£ dång công ¿n méc t°¡ng °ng, dét tuyÇt ngo¡i duyên, thì chçng tí cça các pháp tiÁm tàng trong t¡ng théc liÁn phát sanh ra hiÇn h¡nh. VÛi ng°Ýi niÇm Ph­t trì chú, thì công nng cça Ph­t hiÇu và m­t chú i sâu vào nÙi tâm, t¥t g·p sñ ph£n éng cça h¡t giÑng thiÇn ác trong t¡ng théc, c£nh giÛi phát hiÇn r¥t là phéc t¡p. Các c£nh ¥y th°Ýng hiÇn ra trong gi¥c m¡, ho·c ngay khi tÉnh théc ang dång công niÇm Ph­t. Nhà Ph­t gÍi tr¡ng thái này là &quot;A l¡i da bi¿n t°Ûng.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Trong gi¥c m¡, n¿u do chçng tí ác phát hiÇn, hành gi£ ho·c th¥y các loài sâu trong mình bò ra, ho·c th¥y n¡i thân có lo¡i nhiÁu chân giÑng nh° bò c¡p, r¿t, m×i êm mình gá ra nm b£y con; ho·c th¥y các loài thú ma quái, c£nh t°ãng r¥t nhiÁu không t£ xi¿t °ãc! ¡i khái ng°Ýi nhiÁu nghiÇp tham nhiÅm, bÏn s»n, hiÃm Ùc, th°Ýng th¥y t°Ûng nam nï, r¯n r¿t, ho·c dË lo¡i s¯c tr¯ng. Ng°Ýi nhiÁu nghiÇp sân h­n, th°Ýng th°Ýng th¥y cÍp beo, ho·c dË lo¡i s¯c Ï. Ng°Ýi nhiÁu nghiÇp si mê, th°Ýng th¥y loài súc v­t, sò Ñc, ho·c dË lo¡i s¯c en. Tuy nhiên, ây chÉ nói vÛi tánh cách °Ûc l°ãc, không ph£i t¥t c£ Áu nhét Ënh nh° th¿.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">N¿u do chçng tí lành phát hiÇn, hành gi£ th¥y cây cao hoa l¡, th¯ng c£nh t°¡i tÑt trang nghiêm, mành l°Ûi châu ngÍc; ho·c th¥y mình n các thé th¡m ngon, m·c Ó trân phåc, ß cung iÇn báu, hay nh¹ nhàng bay v°ãt lên h° không. Tóm l¡i, trong tâm cça chúng sanh có ç chçng tí m°Ýi pháp giÛi; chçng tí lành hiÇn thì th¥y c£nh Ph­t, BÓ Tát, Nh¡n, Thiên; chçng tí ác hiÇn, th¥y c£nh tam Ó tÙi khÕ. Nh° ng°Ýi ki¿p tr°Ûc có tu theo ngo¡i ¡o, th°Ýng th¥y mình phóng ra luÓng iÃn, ho·c xu¥t hÓn i d¡o ch¡i, ti¿p xúc vÛi các ph§n âm nói vÁ chuyÇn th¡nh suy, quÑc sñ. Ho·c có khi tâm thanh tËnh, trong gi¥c m¡ th¥y rõ viÇc x£y ra ôi ba ngày sau, hay nm b£y tháng s½ ¿n. ¡i khái ng°Ýi Ýi tr°Ûc có tu, khi niÇm Ph­t liÁn th¥y c£nh giÛi lành. Còn k» nghiÇp nhiÁu kém ph°Ûc éc, khi mÛi niÇm Ph­t th°Ýng th¥y c£nh giÛi dï; trì niÇm lâu ngày ác t°Ûng mÛi tiêu tan, l§n l°ãt s½ th¥y iÁm lành tÑt.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* VÁ c£nh trong khi théc, n¿u hành gi£ dång công ¿n méc thu§n thåc, có lúc vÍng tình tho¡t nhiên t¡m ng°ng, thân ý tñ t¡i. Có lúc niÇm Ph­t ¿n bÑn nm giÝ, nh°ng tñ th¥y thÝi gian r¥t ng¯n chëng ôi ba phút. Có lúc ang trì niÇm, các t°Ûng tÑt l¡ hiÇn ra. Có lúc trong vô ý, tinh th§n b×ng nhiên °ãc ¡i khoái l¡c. Có lúc trong mÙt Ùng, mÙt tËnh, th¥y t¥t c£ tâm và c£nh Áu không. Có lúc trong mÙt phen th¥y nghe, liÁn c£m ngÙ lý khÕ, không vô th°Ýng, vô ngã, dét tuyÇt t°Ûng ta và ng°Ýi. Nhïng t°Ûng tr¡ng nh° th¿ nhiÁu không thà t£ xi¿t!</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Có mÙt Ph­t tí ang khi théc ngÓi trong êm tÑi niÇm Ph­t, tho¡t th¥y d°Ûi ¥t kh¯p nÁn nhà mÍc lên hai lo¡i hoa Ï tr¯ng cao tÛi thành gi°Ýng, trên h° không hoa r¡i xuÑng nh° m°a. Có vË ang khi quì niÇm Ph­t, b×ng th¥y tr°Ûc bàn Ph­t hiÇn ra óa hoa sen Ï, të búp l§n l§n nß tròn, Ù m°Ýi lm phút sau liÁn tan bi¿n. Có mÙt Ph­t tí ang khi niÇm Ph­t, c£nh giÛi xung quanh b×ng ©n m¥t, tr°Ûc m¯t hiÇn ra biÃn n°Ûc mênh mang, êm tËnh không sóng gió, trên m·t biÃn mÍc lên vô sÑ hoa sen nhiÁu màu óa nào cing to lÛn; k¿ ó t°Ûng biÃn ©n m¥t, hiÇn ra c£nh núi non cÏ hoa t°¡i tÑt, cÕ thå sum sê, có mÙt ngôi chùa nguy nga tráng lÇ; ti¿p theo t°Ûng chùa núi l¡i ©n m¥t, hiÇn ra c£nh l°Ûi châu, k¿t l¡i rÓi ét, ét rÓi l¡i k¿t. ¡i lo¡i có r¥t nhiÁu c£nh t°Ûng nh° th¿, do bút gi£ ã tëng nghe nhïng vË Óng tu tr§n thu­t, nay chÉ kà ra ây ít chuyÇn à hiÃn minh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Nhïng c£nh t°Ûng nh° th¿, gÍi là NÙi c£nh giÛi hay tñ tâm c£nh giÛi, do mÙt niÇm khinh an hiÇn ra, ho·c do chçng tí lành cça công éc niÇm Ph­t trì chú bi¿n hiÇn. Nhïng c£nh này tho¡t hiÇn liÁn m¥t, hành gi£ không nên ch¥p cho là th­t có mà à tâm l°u luy¿n. N¿u sanh niÇm luy¿n ti¿c, ngh) r±ng c£nh giÛi ¥y sao mà nh¹ nhàng an vui, sao mà trang nghiêm tÑt ¹p, rÓi m¡ t°ßng khó quên, mong cho l§n sau l¡i °ãc th¥y nïa, ó là iÃm sai l§m r¥t lÛn. CÕ nh¡n ã chÉ trích tâm niÇm này là &quot;gãi tr°Ûc chÝ ngéa.&quot; Bßi nhïng c£nh t°Ûng ¥y do sñ dång công ¯c lñc t¡m hiÇn mà thôi, chÛ không có th­t. Nên bi¿t khi ng°Ýi tu dång công ¿n trình Ù nào, tñ nhiên c£nh giÛi ¥y s½ hiÇn ra. Ví nh° ng°Ýi lï hành m×i khi i qua mÙt o¡n °Ýng, t¥t l¡i có mÙt o¡n c£nh v­t sai khác hiÃn lÙ. N¿u nh° k» lï hành ch°a ¿n nhà, mà tham luy¿n c£nh bên °Ýng không chËu rÝi b°Ûc, t¥t có ng¡i ¿n cuÙc hành trình, và bË b¡ v¡ giïa °Ýng ch³ng bi¿t chëng nào mÛi vÁ ¿n nhà an nghÉ. Ng°Ýi tu cing th¿, n¿u tham luy¿n c£nh giÛi t¡m, thì không làm sao chéng °ãc c£nh giÛi th­t. Th£ng nh° m¡ t°ßng ¿n Ù cuÓng vÍng, t¥t s½ bË ma phá, làm h° h¡i c£ mÙt Ýi tu.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Kinh Kim Cang nói: &quot;Phàm có nhïng t°Ûng Áu là h° vÍng; n¿u th¥y các t°Ûng ch³ng ph£i t°Ûng, téc th¥y Nh° Lai&quot; (Phàm sß hïu t°Ûng giai thË h° vÍng; nh°ãc ki¿n ch° t°Ûng phi t°Ûng, téc ki¿n Nh° Lai). &quot;Có nhïng t°Ûng&quot; không ph£i &quot;nhïng t°Ûng có&quot; thuÙc vÁ pháp hïu vi sanh diÇt, bßi các t°Ûng ¥y ch³ng tñ b£o r±ng mình có hay không, th­t hay gi£, chÉ do k» ch°a ngÙ ¡o lý Ùng niÇm phân biÇt, ch¥p cho là có, không, th­t, gi£, nên mÛi thành ra h° vÍng. ¿n nh° b­c tham thiÁn khi nh­p Ënh th¥y Ënh c£nh mênh mang r×ng không trong suÑt, tñ t¡i an nhàn, rÓi sanh niÇm °a thích; hay khi tÏ ngÙ °ãc mÙt ¡o lý cao siêu, rÓi vui mëng ch¥p giï l¥y, cing Áu thuÙc vÁ &quot;có t°Ûng.&quot; Và ã &quot;có t°Ûng&quot; téc là có h° vÍng. &quot;Th¥y các t°Ûng&quot; là th¥y nhïng t°Ûng: lành, dï, ¹p, x¥u, d¡, s¡ch, có, không, Ph­t, chúng sanh, cho ¿n c£nh nm ¥m, sáu tr§n v.v& &quot;Ch³ng ph£i t°Ûng&quot;, ngh)a là th¥y mà ëng ch¥p tr°Ûc cing ëng phç nh­n, cé à cho nó tñ nhiên. T¡i sao không nên phç nh­n? - Bßi các t°Ûng tuy h° huyÅn, nh°ng cing ch³ng ph£i là không; ví nh° bóng trng áy n°Ûc tuy không ph£i th­t có, nh°ng ch³ng ph£i không có t°Ûng h° huyÅn cça bóng trng. Cho nên trong khi tu, n¿u th¥y các t°Ûng hiÇn, ëng l°u ý cé ti¿p tåc dång công; ví nh° ng°Ýi lï hành tuy th¥y c£nh bên °Ýng, nh°ng v«n ti¿n b°Ûc à mau vÁ ¿n nhà. &quot;Téc th¥y Nh° Lai&quot; là th¥y b£n tánh Ph­t, th¥y °ãc ¡o v­y.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* K¿t y¿u l¡i, të các t°Ûng ã kà trên cho ¿n Sñ nhét tâm, Lý nhét tâm, Áu là NÙi c£nh giÛi. C£nh giÛi này có hai ph°¡ng diÇn là: t°¡ng tã và ph§n chéng. C£nh t°¡ng tã là t¡m th¥y rÓi bi¿n m¥t. C£nh ph§n chéng là mÙt khi °ãc t¥t °ãc v)nh viÅn, vì ã chéng ngÙ °ãc mÙt ph§n Chân Nh°. Không lu­n NÙi c£nh hay Ngo¡i c£nh, phàm t°¡ng tã Áu không ph£i Chân c£nh giÛi, mà gÍi Th¥u Tiêu Téc, ngh)a là thông th¥u °ãc mÙt ph§n tin téc cça chân tâm. Ng°Ýi th­t phát lòng c§u gi£i thoát, chÛ nên em t°Ûng Th¥u Tiêu Téc nh­n làm Chân c£nh giÛi. &quot;Th¥u Tiêu Téc&quot; ví nh° c£nh trÝi âm u râm tÑi, hÑt nhiên có tr­n gió thÕi làm mây en t¡m phân khai, hé ra mÙt chút ánh thái d°¡ng, k¿ ó mây en l¡i che khu¥t. L¡i nh° ng°Ýi x°a cÍ cây l¥y lía, tr°Ûc khi lía b­t lên, t¥t có t°Ûng khói phát hiÇn. &quot;Chân c£nh giÛi&quot; ví nh° ánh thái d°¡ng sáng suÑt giïa trÝi trong t¡nh và nh° cÍ cây ã l¥y °ãc lía. Tuy nhiên, cing ëng xem th°Ýng Th¥u Tiêu Téc, vì °ãc t°Ûng này, mÛi chéng minh xác th­t có Chân c£nh giÛi. Nên të méc ó gia công tinh t¥n, thì Chân c£nh giÛi cing không xa.</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 50 Ngo¡i C£nh GiÛi</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ngo¡i c£nh giÛi là c£nh không ph£i do nÙi tâm hiÇn ra, mà të bên ngoài ¿n. Ho·c có hành gi£ th¥y Ph­t, BÓ Tát hiÇn thân thuy¿t pháp, khuy¿n t¥n khen ngãi. Ho·c có hành gi£ ang khi niÇm Ph­t, tho¡t nhiên tâm khai, th¥y ngay cõi Cñc L¡c. Ho·c có hành gi£ ang tËnh niÇm th¥y ch° th§n tiên ¿n, ch¯p tay vi nhiÅu xung quanh tÏ ý kính trÍng, ho·c mÝi i d¡o ch¡i. Ho·c có hành gi£ th¥y các vong ¿n c§u xin quy y. Ho·c có hành gi£ khi méc tu cao, bË ngo¡i ma ¿n thí thách khu¥y nhiÅu...</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Nh° khi x°a có mÙt Ph­t tí cn tánh ngu tÑi, song th°Ýng kính niÇm éc Quán Th¿ Âm. MÙt êm n±m m¡ th¥y BÓ Tát ¿n b£o nên th°Ýng tham céu bài kÇ sau ây, lâu ngày s½ °ãc khai ngÙ:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">¡i trí phát n¡i tâm<br> N¡i tâm ch× nào tìm?<br> Thành tñu t¥t c£ ngh)a<br> Không cÕ cing không kim!</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Nh° thÝi Trung Hoa Dân QuÑc g§n ây, có c° s) Giang Am Nam, vào tháng ba nm Nhâm Thân (1932), nhân khi bË bËnh °ãc th¥y c£nh Cñc L¡c. Ông g°ãng au vi¿t th° cho anh là c° s) Giang DiÇt Viên, ¡i khái nh° sau: &quot;Em au n·ng. Vào kho£ng ba giÝ sáng ngày hai m°¡i lm tháng ba, sau mÙt c¡n s¥m sét m°a to, trÝi l¡i trong t¡nh tÏ suÑt nh° ban ngày. N¡i ph°¡ng Tây, b×ng hiÇn ra chân c£nh th¿ giÛi Cñc L¡c sáng mênh mang không ng±n mé. Em th¥y b£y báu trang nghiêm, b£o thÍ, b£o tháp, và vô sÑ t°Ûng trân kó. Ph­t ngÓi giïa h° không, b£o em lên bái ki¿n. Nh°ng khi em ¿n °ãc tr°Ûc Ph­t, kim t°Ûng éc Di à Th¿ Tôn l§n l§n xa, ti¿ng nói vÍng l¡i r¥t nhÏ, k¿ c£nh giÛi Áu tan bi¿n. Ch¯c là do Ënh lñc cça em còn kém, nh°ng të ây em tin ch¯c c£nh Tây Ph°¡ng Cñc L¡c là xác th­t...&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Cing trong thÝi Dân QuÑc, có c° s) L°u Khai Nan, biÇt hiÇu là Tây TiÁu tiên sinh. Tr°Ûc khi ông vãng sanh, ch° th§n mÝi ¿n c£nh U Minh xin nh­m quan chéc; k¿ l¡i th¥y ch° thiên thÉnh lên cõi trÝi, c° s) Áu nghiêm s¯c kh°Ûc të, b£o: &quot;Làm quan dÅ t¡o nghiÇp, ph°Ûc trÝi có lúc h¿t. Tôi chÉ nguyÇn sanh vÁ Cñc L¡c.&quot; Ít ngày sau c° s) vãng sanh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* MÙt s° cô quen vÛi bút gi£ tu ß g§n vùng à L¡t. Sau thÝi trì chú, cô ang ngÓi tËnh, b×ng th¥y có hai sé gi£ phong thái và cách trang phåc nh° th§n tiên, ¿n cung kính mÝi lên non vi¿ng c£nh. Trong c¡n Ënh, s° cô hÏi: &quot;Non cao, séc y¿u, làm sao i °ãc&quot; MÙt sé gi£ áp: &quot;Không ng¡i, tôi ã có cách.&quot; LiÁn l¥y cành cây tã nhánh d°¡ng liÅu, ­p nh¹ vào mình s° cô và b£o i theo. Cô b×ng th¥y thân thà mình lâng lâng bay l°Ût trên §u ngÍn cÏ, giây phút sau cùng ti¿n lên non. ¿n ây th¥y c£nh tòng bá thanh u, công xòe, h¡c múa, xa xa có mÙt cung iÇn l§u các. Vëa khi ¥y, cô thË gi£ ß nhà sau làm rÛt Ó v­t có ti¿ng Ùng m¡nh. S° cô liÁn chãt giác tÉnh, c£nh giÛi tan m¥t, c£m th¥y hai b¯p ùi còn mÏi au.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nhïng t°Ûng tr¡ng l°ãc kà nh° trên, Áu gÍi là Ngo¡i c£nh giÛi. Có ng°Ýi hÏi: &quot;Th¥y Ph­t th¥y hoa sen, có ph£i là c£nh ma chng?&quot; Xin áp: &quot;N¿u nhân qu£ phù hãp, không ph£i là c£nh ma. Bßi tông TËnh Ù thuÙc vÁ &quot;hïu môn&quot;, ng°Ýi niÇm Ph­t khi mÛi phát tâm të n¡i t°Ûng có mà i vào, c§u °ãc th¥y thánh c£nh ß Tây Ph°¡ng. ¿n khi th¥y h£o t°Ûng ó là qu£ ¿n áp nhân, nhân và qu£ hãp nhau, âu ph£i c£nh ma? Trái l¡i, nh° ThiÁn Tông të n¡i &quot;không môn&quot; i vào, khi phát tâm tu liÁn quét s¡ch t¥t c£ t°Ûng, cho ¿n t°Ûng Ph­t t°Ûng Pháp cing Áu bË phá trë. B­c ThiÁn S) không c§u th¥y Ph­t ho·c hoa sen, mà t°Ûng Ph­t và hoa sen hiÇn ra, ó là nhân qu£ không phù hãp. Qu£ không có nhân mà phát hiÇn, ó mÛi chính th­t là c£nh ma. Cho nên ng°Ýi tu thiÁn luôn luôn °a cao g°¡m huÇ,  ma ¿n gi¿t ma, Ph­t ¿n gi¿t Ph­t , i vào c£nh chân không, ch³ng dung n¡p mÙt t°Ûng nào c£.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Tuy nhiên, ó là chÉ nói nhïng hành gi£ mÛi tu, riêng b­c tu thiÁn cao, có khi th¥y các t°Ûng song không ph£i là ma c£nh. Bßi nhïng vË ã tu thiÁn nhiÁu ki¿p, khi tâm Ëa khai thông, có thà th¥y °ãc c£nh ác ¡o cùng thiên °Ýng cho ¿n m°Ýi ph°¡ng TËnh Ù và U¿ Ù; vì m°Ýi ph°¡ng th¿ giÛi Áu ß trong ánh sáng cça chân tâm. Và ng°Ýi tu TËnh Ù có khi th¥y các t°Ûng, nh°ng l¡i là c£nh ma, mà o¡n BiÇn Ma C£nh sau ây s½ nói rõ.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">K¿t l¡i, NÙi c£nh giÛi và Ngo¡i c£nh giÛi, là nói °Ûc theo trình Ù ng°Ýi còn i trên b°Ûc °Ýng tu t­p. ¿n nh° b­c ã chéng ¡o qu£, thì tâm téc c£nh, c£nh téc tâm, v¡n v­t cùng ta Óng mÙt thà không có trong ngoài chi c£.</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 51 BiÇn Ma C£nh</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Nh° trên ã nói, ng°Ýi niÇm Ph­t có khi th¥y các t°Ûng song l¡i là ma c£nh; iÁu này chÉ cho tr°Ýng hãp nhân qu£ không t°¡ng éng. Ch³ng h¡n nh° ng°Ýi ang quán t°Ûng Ph­t, hÑt nhiên th¥y t°Ûng mù nï. K» tinh t¥n niÇm Ph­t mong th¥y th¯ng c£nh ß Tây Ph°¡ng, song chãt th¥y mÙt vùng nhà cía ô t¡p, nam nï cùng loài súc v­t i qua ch¡y l¡i lng xng. Ng°Ýi mong th¥y hoa sen báu, nh°ng b×ng th¥y mÙt c× xe nhÏ. Do nhân qu£ không hãp nhau nh° th¿, nên bi¿t là c£nh ma. Có nm tr°Ýng hãp à phân biÇt là c£nh ma hay c£nh th­t nh° sau:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">1. Các c£nh nhân qu£ không phù hãp, quán t°Ûng này song th¥y t°Ûng khác, c§u c£nh nÍ mà l¡i hiÇn c£nh kia, nh° trên ã vëa nói. Và l¡i, c£nh hiÇn ra không giÑng nh° trong kinh diÅn t£, Áu là c£nh ma.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">2. Ch° Ph­t, BÓ Tát tâm të bi trong s¡ch, cho nên dù hiÇn t°Ûng qu÷ th§n ¿n thí thách, ta v«n c£m th¥y an nhiên thanh tËnh. Trái l¡i, b£n nghiÇp các loài ma là phiÁn não hiÃm ác, nên dù hiÇn t°Ûng Ph­t ¿n khuyên d¡y, ta tñ c£m th¥y xao Ùng nóng n£y không yên.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">3. Ánh sáng cça Ph­t làm cho ta c£m th¥y êm dËu mát m», l¡i không có bóng, không chói m¯t. Ánh sáng cça ma làm cho ta chói xót ôi m¯t, bét rét không yên, và có bóng. Cho nên Kinh Lng Già nói:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ph­t Ëa là tÑi th¯ng<br> Trong s¡ch m§u trang nghiêm<br> Chi¿u hiÇu nh° lía hëng<br> Ánh sáng ¿n kh¯p n¡i<br> Rñc rá không tÕn m¯t<br> Xoay v§n Ù ba cõi.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">4. LÝi thuy¿t pháp cça Ph­t, BÓ Tát hãp vÛi kinh iÃn, thu­n theo chân lý. LÝi cça ma trái l½ ph£i, không úng vÛi kinh Ph­t ã chÉ d¡y.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">5. Khi th¯ng t°Ûng hiÇn ra, muÑn kh£o nghiÇm, hành gi£ chÉ chánh ý tång Bát Nhã Tâm Kinh, ho·c nhi¿p tâm trì chú, niÇm Ph­t. N¿u là thánh c£nh, càng niÇm l¡i càng rõ ràng, vì vàng th­t không sã lía. N¿u là ma c£nh, trì niÇm mÙt hÓi nó liÁn ©n m¥t, bßi tà không thà l¥n chánh.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Ph£i l¥y c£ nm iÁu nh° trên à xét nghiÇm, chÛ không thà chÉ mÙt hai iÁu. Vì có nhïng thiên ma ho·c th§n tiên theo ngo¡i phái, muÑn d¯t d«n ta h°Ûng vÁ °Ýng lÑi cça hÍ, nên gi£ hiÇn t°Ûng Ph­t, BÓ Tát à thuy¿t pháp. Tuy môn tu cça hÍ không ph£i là con °Ýng céu cánh gi£i thoát, song hÍ có nghiÇp lành, ho·c séc ThiÁn ÐËnh khá cao, nên hào quang phát ra cing làm cho ta °ãc mát m» êm dËu. L¡i lÑi thuy¿t pháp cça hÍ ôi khi cing khuyên làm lành giï giÛi, n chay niÇm Ph­t, song có mÙt vài iÃm sai khác không hãp vÛi kinh Ph­t, ph£i nh­n Ënh kù và ph£i hiÃu giáo lý mÛi bi¿t °ãc. Ch³ng h¡n nh° hÍ cing khuyên n chay niÇm Ph­t, nh°ng l¡i d¡y ph£i v­n hành câu niÇm Ph­t kh¯p châu thân gÍi là &quot;chuyÃn pháp luân&quot; à khai thông m¡ch Nhâm, Ñc, và mß Nê Hoàn Cung. ây là lÑi thuy¿t pháp cça hàng ma ngo¡i ¡o. Ho·c có loài ma hiÇn ra t°Ûng cao tng b£o: &quot;Ph­t Óng, Ph­t xi mng không Ù °ãc n°Ûc, vì xuÑng n°Ûc ph£i chìm; Ph­t t°ãng, Ph­t g× không Ù °ãc lía, vì g·p lía ph£i bË cháy; chÉ có Ph­t tâm mÛi không bË v­t chi làm ho¡i. Tu °ãc Ph­t tâm thanh tËnh thì không c§n tu thân và kh©u; cho nên dù n thËt uÑng r°ãu, có vã con cing vô h¡i. LÑi tu thân và kh©u nh° giï giÛi, n chay, tång kinh, trì chú, niÇm Ph­t, là nhïng cách khÕ h¡nh bó buÙc vô ích.&quot; ây là lÝi thuy¿t pháp cça h¡ng tinh mË lâu nm, ho·c loài ma ái dåc. Có nhïng h¡ng ma ngo¡i ¡o công nng tu khá cao, có thà dùng séc ThiÁn ÐËnh gia bË, khi¿n cho hành gi£ thân tâm °ãc an Ënh trong vòng b£y ngày, ho·c hai m°¡i mÑt ngày. Nh°ng lÑi thuy¿t pháp cça hÍ không siêu thoát, k¿t cuÙc chÉ trong vòng ngã ch¥p.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* CÕ éc ã b£o: &quot;Th¥y ma không ma, ma liÁn tñ ho¡i; th¥y quái không quái, quái liÁn tñ b¡i.&quot; Câu này có ngh)a: n¿u th¥y ma quái mà lòng không xao Ùng sã hãi, giï chánh niÇm °ãc vïng vàng, ho·c chí tâm niÇm Ph­t, loài ma quái ¥y không làm chi °ãc, s½ tñ bÏ i. Ch³ng nhïng khi th¥y ma quái ph£i nh° th¿, mà dù cho lúc tu hành °ãc mÙt ph§n k¿t qu£, hay th¥y th¯ng t°Ûng, cing ëng nên quá bi c£m, kinh ng¡c ho·c vui mëng. Ví nh° ta có h¡t châu làm rÛt d°Ûi áy hÓ, vì n°Ûc åc nên dò ki¿m mãi v«n m¥t tích. Nay n°Ûc l¯ng trong l¡i tìm th¥y °ãc, h¡t châu ¥y nguyên là cça ã có, viÇc chi ¿n ×i ph£i kinh ng¡c, vui mëng? Ng°Ýi tu n¿u tâm không bình t)nh, quá bi th°¡ng, t¥t bË loài bi ma ám nh­p làm cho th°¡ng khóc mãi ch³ng thôi. Nh° quá vui mëng, cing bË loài ma hoan h÷ ám nh­p, làm cho c°Ýi mãi nh° iên cuÓng. L¡i, hành gi£ niÇm Ph­t tuy cing mong °ãc th¥y thánh c£nh, nh°ng ëng quá m¡ t°ßng °Ûc ao, bßi niÇm téc là ã c§u rÓi. Nên giï tâm tr¡ng iÁm t)nh, &quot;c§u mà không c§u, không c§u mà c§u&quot;, mÛi không bË sñ c§u mong làm xao Ùng. Cé chí tâm niÇm Ph­t, lâu ngày niÇm lñc thanh tËnh ¡o c£m éng giao thông, t¥t th¥y °ãc thánh c£nh. N¿u mãi à lòng mong °Ûc, ó téc là vÍng t°ßng, ma s½ thëa c¡ len lÏi vào à phá ho¡i.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Vào kho£ng Thanh m¡t b°Ûc sang thÝi Dân QuÑc, ß Trung Hoa có ông Ngåy TËch Phç vÑn là thiÁn hïu cça c° s) D°¡ng Nhân S¡n, Ngåy TËch Phç tu t­p ThiÁn ÐËnh g§n ba m°¡i nm, mÙt hôm b×ng °ãc Thiên Nhãn Thông. Ban s¡, ông th¥y nhïng v­t ngoài t°Ýng vách, k¿ l¡i th¥y rõ nhïng viÇc xung quanh vài ngoài m°¡i d·m nh° ß tr°Ûc m¯t. Bi¿t mình ã ¯c Thiên Nhãn, ông r¥t kinh ng¡c vui mëng! Ban §u chÉ th¥y thôi, sau l¡i nghe rõ c£ ti¿ng ng°Ýi và c§m thú ß ngoài xa. ó là Thiên Nh) Thông tùy theo phát hiÇn. L§n hÓi nhïng sñ v­t ngoài m¥y ngàn d·m, cing Áu th¥y nghe °ãc. Sau ó nhïng viÇc ch°a phát hiÇn, ông v«n th¥y nghe và hiÃu bi¿t rõ ràng. ây là c£nh chéng cça Túc M¡ng Thông. B¥y giÝ phe £ng cça HÓng Tú Toàn thuÙc nhóm Thái Bình Thiên QuÑc ch°a khßi sñ ánh Thanh triÁu, nh°ng Ngåy TËch Phç ã th¥y tr°Ûc chi¿n cuÙc x£y ra ß Qu£ng Tây l§n hÓi ¿n Tô Châu, nh¡n dân ch¿t vô sÑ. Bßi måc kích nhiÁu tr¡ng thái ch¿t chóc r¥t thê th£m, ông quá xúc Ùng, g·p ai cing th°¡ng khóc b£o: &quot;¡i lo¡n s¯p ¿n n¡i rÓi, dân chúng s½ bË tàn låc khÕ sß áng th°¡ng xót, bi¿t làm sao?&quot; Lúc ó mÍi ng°Ýi nghe ông nói th¿, ai cing cho là iên. C° s) D°¡ng Nhân S¡n b¥y giÝ ß kinh s° th°Ýng g§n gii ông, nên bi¿t rõ viÇc ¥y. K¿ ó gi·c x£y ra th­t. ¿n khi lo¡n bình rÓi, D°¡ng Nhân S¡n c° s) g·p Ngåy TËch Phç ß D°¡ng Châu m¥y l§n, th¥y ông v«n còn khóc lóc. Sau Nhân S¡n g·p c° s) inh Ph°Ûc B£o, tr§n thu­t l¡i sñ viÇc và nói: &quot;ó là c£nh bi ma ám nh­p. Phàm ng°Ýi tu ¿n lúc ¯c lñc, Thiên Nhãn Thông ng«u nhiên phát hiÇn, nên soi vÁ tñ tánh, ëng à cho s¯c tr§n làm lay chuyÃn. Nên bi¿t các th§n thông ta v«n sµn có, không nên quá mëng rá kinh ng¡c cho là sñ l¡ kó.&quot;</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Trong Trúc Song Tùy Bút Låc, Liên Trì ¡i s° có thu­t l¡i câu chuyÇn:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">- MÙt thiÁn s° c¥t am tu g§n khe suÑi. êm nÍ ang lúc t)nh tÍa, s° nghe th¥y hai con qu÷ ngÓi bên bÝ suÑi nói vÛi nhau r±ng: &quot;Ngày mai vào lúc x¿ chiÁu, có ng°Ýi Ùi mão s¯t i qua c§u suÑi này, tôi s½ dìm cho ch¿t ¯m à thay th¿.&quot; Con qu÷ kia b£o: &quot;Mëng giùm anh s½ °ãc thoát ly, tôi còn ph£i chËu l¡nh l½o chÝ ¿n hai nm sau mÛi có ng°Ýi th¿ m¡ng.&quot; ThiÁn s° nghe xong l°u ý. Tr°a hôm sau, mÙt tr­n m°a to Õ xuÑng, n°Ûc dâng ng­p c£ suÑi c§u. X¿ l¡i m°a còn lâm râm, qu£ nhiên có ng°Ýi §u Ùi cái ch£o gang, l§n dò muÑn v°ãt qua c§u suÑi vÁ nhà. S° liÁn ón l¡i thu­t rõ sñ viÇc nghe th¥y. Ng°Ýi này c£ kinh quay trß l¡i. TÑi hôm ó, thiÁn gi£ nghe con qu÷ nói: &quot;S¯p °ãc thoát ly mà bË ông th§y tu này phá ho¡i, êm nay tôi ph£i báo thù mÛi °ãc!&quot; S° nghe xong, liÁn nhi¿p tâm nh­p chánh Ënh, th¥y qu÷ ra vào và i xung quanh am m¥y l°ãt nh° có ý tìm ki¿m. Do séc chánh Ënh, qu÷ tìm mãi không th¥y °ãc thiÁn s°, sau cùng chán n£n bÏ i.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Trên ây là hai câu chuyÇn &quot;bi ma&quot; và &quot;kh°Ûc ma&quot;. Xin ghi l¡i cho ch° liên hïu thêm ph§n ý théc trên °Ýng tu niÇm.</font></span></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&nbsp;</font></span></b></p> <p align="justify"><b><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ti¿t 52 Các Lo¡i Ma</font></span></b></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">Ba ti¿t NÙi C£nh GiÛi, Ngo¡i C£nh GiÛi, BiÇn Ma C£nh vëa vi¿t xong, có mÙt liên hïu ¿n thm th¥y bút gi£ ang duyÇt xem l¡i, liÁn xin Íc cho nghe. Sau khi nghe qua, vË này yêu c§u nói rõ thêm vÁ các lo¡i ma à nhïng b¡n Óng tu bi¿t mà phòng ngëa. Th­t ra, trong ba ti¿t trên ã nói khái quát vÁ các c£nh giÛi, trong ¥y có ma c£nh; n¿u hành gi£ n¯m °ãc c°¡ng y¿u, tñ có thà giï vïng tâm và Ñi trË vÛi mÍi c£nh duyên phá ho¡i. Nh°ng thà theo lÝi yêu c§u ó, nhân tiÇn cing xin trình bày tÕng quát vÁ các lo¡i ma nh° sau:</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">&quot;Ma&quot; ti¿ng Ph¡n gÍi Ma La, Trung Hoa dËch là Sát, bßi nó hay c°Ûp cça công éc, gi¿t h¡i m¡ng sÑng trí huÇ cça ng°Ýi tu. &quot;Ma&quot; cing chÉ cho nhïng duyên phá ho¡i làm hành gi£ thÑi ¡o tâm, cuÓng lo¡n m¥t chánh niÇm, ho·c sanh tà ki¿n làm iÁu ác rÓi k¿t cuÙc bË sa Ía. Nhïng viÇc phát sanh công éc trí huÇ, °a loài hïu tình ¿n Ni¿t Bàn, gÍi là Ph­t sñ. Các iÁu phá ho¡i cn lành, khi¿n cho chúng sanh chËu khÕ Ía trong vòng sÑng ch¿t luân hÓi, là Ma sñ. Ng°Ýi tu càng lâu, ¡o càng cao, mÛi th¥y rõ viÇc ma càng hung hiÃm c°Ýng th¡nh. Ma tuy nhiÁu, nh°ng k¿t y¿u chÉ có ba lo¡i là: PhiÁn Não Ma, Ngo¡i Ma và Thiên Ma.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* PhiÁn Não Ma chÉ cho các phiÁn não tham nhiÅm, hÝn gi­n, si, mê, khinh m¡n, nghi ngÝ, ác ki¿n; cho ¿n các thé ma: nm ¥m, sáu nh­p, m°Ýi hai xé, m°Ýi tám giÛi. Lo¡i ma này cing gÍi là NÙi ma, do lòng mê muÙi iên £o sanh ra, nên ph£i dùng tâm chân chánh sáng suÑt giác ngÙ mà gi£i trë. Phàm phu tñ mình ã có nhïng nghiÇp riêng, l¡i do công nghiÇp sÑng chung trong khung c£nh, mà ng°Ýi xung quanh ph§n nhiÁu tánh tình hiÃm ác, nghiÇp ch°Ûng l«y lëng, nên dÅ Ùng sanh phiÁn não. Có k» không chËu ñng nÕi sñ lôi cuÑn cça ngi tr§n, nên bË sa ngã. Có ng°Ýi vì nghËch c£nh, khi¿n cho bi th°¡ng s§u não, chí ti¿n thç tiêu tan. Nhïng sñ viÇc này xui khi¿n ng°Ýi tu nh¹ thì °u s§u, u¥t éc sanh au bËnh; n·ng thì chán n£n bÏ ¡o, ho·c ph«n chí tñ t­n; nguy h¡i h¡n nïa, t¥t ¿n ch× Ñi vÛi hàng xu¥t gia, t¡i gia Áu m¥t h¿t mù c£m, tránh xa chán ghét, sanh viÇc khinh r», chê bai, không tin nhân qu£, làm iÁu ác rÓi ph£i Ía tam Ó.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">MuÑn Ñi trË thé ma này, hành gi£ ph£i quán xét phiÁn não là h° huyÅn, xao Ùng, nóng béc, trói buÙc, tÑi tm, chÉ làm khÕ cho ng°Ýi và mình. Dét phiÁn não, ta s½ trß vÁ chân tâm tñ t¡i gi£i thoát, mát l·ng sáng trong, an vui m§u nhiÇm. Ñi vÛi sñ mê ch¥p të nm ¥m cho ¿n m°Ýi tám giÛi cing nên quán nh° th¿. Trong Kinh Pháp Hoa, éc Ph­t b£o: &quot;Các ng°¡i chÛ nên tham ¯m s¯c, thanh, h°¡ng, vË, xúc, pháp thô tÇ. N¿u mê ¯m tham tr°Ûc, t¥t bË nó thiêu Ñt.&quot; Khi x°a éc Vn Thù hÏi mÙt vË thiên nï: &quot;Ng°¡i xem m°Ýi tám giÛi nh° th¿ nào?&quot; Thiên nï áp: &quot;Nh° th¥y ki¿p lía Ñt th¿ gian!&quot; ây là nhïng lÝi c£nh giác à phá trë lo¡i ma phiÁn não.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">PhiÁn Não Ma hay NÙi Ma, n¿u không ch¿ phåc °ãc, t¥t s½ chiêu c£m ¿n Ngo¡i Ma ß ngoài ¿n phá. LÝi x°a nói: &quot;Trong cía có tiÃu nh¡n, ngoài cía tiÃu nh¡n ¿n. Trong cía có quân tí, ngoài cía quân tí ¿n.&quot; L¡i nh° khi n trÙm ào ngách muÑn vào nhà, gia chç hay °ãc tÏ ra bình t)nh rn trách, t¥t nó ph£i sã hãi bÏ i. N¿u chç nhà kinh sã, rÑi rít nn nÉ, ó chính là thái Ù khuyên r°Ûc trÙm vào nhà v­y.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">* Ngo¡i Ma là nhïng loài qu÷ th§n, yêu mË bên ngoài. Ng°Ýi tu khi có ôi chút công phu, liÁn bË nó ¿n thí thách phá khu¥y. Loài này có thà chia thành ba h¡ng là: BÑ Ma, Ái Ma và Não Ma.</font></span></p> <p align="justify"><span style="font-size: 14.0pt"><font color="#000000">1. BÑ Ma là loài ma °a khçn