ÿþ<html> <head> <meta http-equiv="Content-Language" content="en-us"> <meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 5.0"> <meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=unicode"> <title>TËnh ÐÙ Ho·c V¥n</title> <meta name="Microsoft Theme" content="lien-hoa 110, default"> <meta name="Microsoft Border" content="l, default"> </head> <body bgcolor="#FFFFFF" text="#000000" link="#0000FF" vlink="#008000" alink="#FF9900"><!--msnavigation--><table dir="ltr" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="100%"><tr><td valign="top" width="1%" background="../images/bg.jpg"> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </p></td><td valign="top" width="24"></td><!--msnavigation--><td valign="top"> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><b> <font size="6" color="#008000">TËnh ÐÙ Ho·c V¥n </font></b></p> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">(Сi Chánh Tân Tu Сi T¡ng Kinh, quyÃn 47, kinh vn sÑ 1972) </font></p> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">ÐÝi Nguyên, chùa S° Tí Lâm, Tây Trai Lão Nh¡n Thiên Nh° ¡i s° so¡n </font></p> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">ViÇt dËch: Hòa Th°ãng ThiÁn Tâm </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">&nbsp;</p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Á Të: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ngoài song non xanh ging màn hoa </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">TriÁn non thanh tuyÁn buông c§m ca </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trong song kìa ai im nh° m¡ </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">NgÓi xem Thiên Nh° câu Di à </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ng°Ýi Ýi Áu °a c¡ ThiÁn sâu </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Hành nh¡n ai vào tâm v°¡ng m§u </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">èn s°¡ng tr¡ v¡ ngoài trÝi thu </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Non Tu, vi tr§n Áu gÓm thâu </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Mà trong A Di hÓng danh thâm </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ngàn muôn khôn tìm ra tri âm! </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Thiên Nh° lòng të soi chân ng </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">°a ng°Ýi mau ra vòng mê l§m </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">H° không chim bay d°Ýng nh° tranh </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">L°u tuyÁn quanh co triÁn non xanh </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ng°Ýi i xa xa làn mây trôi </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Di à chân nh° n§y tâm lành </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ôi câu hÓng danh m§u thâm xa </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Sâu cùng ch° Tông làng ThiÁn Na </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Buông ra thâu vào Áu nh° nh° </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">T°¡ng t° tâm §y trÝi Liên Hoa. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">&nbsp;</p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Thiên Nh° lão nh¡n ang t)nh tÍa n¡i th¥t NgÍa Vân, b×ng có ng°Ýi ©y cía b°Ûc vào, tñ x°ng là ThiÁn khách. Lão nh¡n im l·ng g­t §u chào, °a tay ra ý mÝi ngÓi. Ñi tÍa ã lâu, ánh tËch d°¡ng tà tà xuyên qua song trúc, lò h°¡ng thiÁn khói s¯p muÑn tan, khách të të éng d­y, sía y phåc nghiêm trang, th° th£ mß lÝi th°a thÉnh: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">1. HÏi r±ng: - TrÙm nghe V)nh Minh Hòa Th°ãng ©m thÍ môn hÍc ¡n truyÁn n¡i ThiÁu QuÑc S° ß Thiên Thai, mà cing chính là ích tôn cça ngài Pháp Nhãn. Khi Hòa Th°ãng trå trì chùa TËnh Të ß Hàng Châu ã khai thË cho hÍc chúng r¥t nhiÁu, biÇn tài c¡ trí d°Ýng nh° gió cuÑn, s¥m vang, h£i nÙi thiÁn lâm Áu kÉnh x°ng là b­c ¡i tông t°ãng. T¡i sao ngoài sñ nói ThiÁn, ngài l¡i tñ tu TËnh Ù, khuyên ng°Ýi niÇm Ph­t, vi¿t sách rÙng truyÁn môn ¥y n¡i Ýi. H¡n nïa, ngài l¡i làm kÇ Té LiÇu Gi£n, ¡i ý nói:  Có ThiÁn không TËnh Ù, m°Ýi ng°Ýi chín ng¡i °Ýng, không ThiÁn có TËnh Ù, muôn tu muôn ng°Ýi sanh . Qua m¥y câu ¥y, có ph£i ngài ã chç tr°¡ng TËnh Ù, tñ h¡ môn ThiÁn cça mình, lÝi nói d°Ýng nh° quá áng chng? Ngu ý nghi ngÝ viÇc n§y r¥t nhiÁu, mong ¡i S° chÉ thË. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - LÝi hÏi ¥y r¥t thích áng! Tuy nhiên, V)nh Minh ¡i S° không ph£i quá khen TËnh yÃm ThiÁn, mà th­t ra lÝi nói cça ngài r¥t có công vÛi bên Tông cing nh° bên Giáo. Ti¿c vì trong Té LiÇu Gi£n, ngài chÉ nói l°ãc qua ¡i c°¡ng, ch°a phát minh h¿t ý thú, nên ch°a ánh tan °ãc mÑi nghi ho·c cça nhà ThiÁn. Tôi hÍc t­p theo ThiÁn Tông, ch°a tinh t°Ýng vÁ TËnh Ù, nh°ng cing th°Ýng qua nhïng kinh sách cça môn ó, nên cing bi¿t ph§n ¡i khái. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">TËnh Ù là pháp dÅ tu dÅ chéng, song cing là môn khó nói khó tin. Cho nên khi còn t¡i th¿, éc Thích Ca Të Phå vì hàng Ç tí nói kinh A Di à ã dñ bi¿t chúng sanh Ýi M¡t Pháp khó sanh lòng tin t°ßng, mÛi d«n lÝi thành th­t cça sáu ph°¡ng ch° Ph­t à phá mÑi nghi và phát khßi tín tâm cho ng°Ýi sau. Lúc thuy¿t kinh g§n xong, nhân nói ¿n ch° Ph­t khen ngãi mình, éc BÕn S° l¡i b£o: &#39;Nên bi¿t ta ß n¡i Ýi ác nm tr°ãc làm viÇc khó n§y ¯c qu£ Vô Th°ãng BÓ Á vì t¥t c£ th¿ gian nói pháp khó tin ây, th­t là mÙt iÁu r¥t khó!&#39; ¤y Áu là nhïng lÝi tha thi¿t, c·n k½ d·n dò à khuyên ng°Ýi tin t°ßng v­y. V£ ¥ng Th¿ Tôn ã rç lòng ¡i bi, céu Ýi trong ki¿p m¡t, khi kim kh©u nói ra mÙt câu mÙt kÇ, hàng nh¡n phi nh¡n Áu tín thÍ phång hành, nh°ng riêng vÁ thuy¿t TËnh Ù, th¿ gian có xen l«n lòng nghi, là t¡i sao? Bßi giáo môn TËnh Ù cñc rÙng lÛn, mà pháp tu TËnh Ù l¡i quá gi£n dË, hai iÃm ¥y d°Ýng nh° cách biÇt, khi¿n cho ng°Ýi nghe khó nén lòng nghi. Nói rÙng lÛn, là môn n§y thâu nhi¿p t¥t c£ cn c¡: trên të b­c ³ng Giác BÓ Tát, vË Nhét Sanh BÕ Xé Áu c§u vÁ TËnh Ù, d°Ûi cho ¿n hàng ngu phu, ngu phå, k» t¡o ngi nghËch, th­p ác, n¿u quy¿t tâm tín h°Ûng Áu °ãc vãng sanh. Nói gi£n dË, là ng°Ýi tu không ph£i quá gian nan lao khÕ, không tr£i qua c£nh giÛi sai biÇt mê l§m, chÉ trì niÇm sáu chï hÓng danh, mà °ãc thoát Ta Bà, °ãc sanh Cñc L¡c, °ãc b¥t thÑi chuyÃn, cho ¿n khi thành Ph­t mÛi thôi. Bßi có sñ rÙng lÛn mà l¡i gi£n dË nh° th¿ nên dù cho ng°Ýi trí cing sanh mÑi nghi ngÝ. N¿u ông nh­n théc rõ °ãc iÃm n§y, t¥t s½ bi¿t lÝi khen cça ngài V)nh Minh r¥t có ý thâm, mà không ph£i là quá áng. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">2. HÏi: - Sñ rÙng lÛn và gi£n dË, tôi ã nghe lÝi chÉ d¡y. Nh°ng b­c ngÙ ¡t trong ThiÁn Tông, ã gÍi th¥y tánh thành Ph­t, há l¡i khéng chËu c§u sanh vÁ Tây Ph°¡ng °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Th­t ra ông ch°a bi¿t ó thôi. Chính nhïng b­c ngÙ ¡t càng c¥p thi¿t c§u sanh. CÕ éc ã b£o: &#39;Không c§u vÁ TËnh Ù, còn nguyÇn sanh cõi nào?&#39; Nay ông ch°a ngÙ ¡o, gi£ sí khi °ãc tÏ ngÙ rÓi, e cho tâm niÇm c§u sanh Cñc L¡c cça ông, muôn trâu cing không thà kéo l¡i! </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">3. HÏi: - Sß d) Ph­t, TÕ ra Ýi vì Ù chúng sanh; hÍc gi£ chÉ lo viÇc lÛn ch°a xong, n¿u ã phát minh ¡i sñ (téc ngÙ ¡o), nên theo g°¡ng ¥ng ¡i Giác hiÇn thân vào n¡i khÑn khÕ, không hiÁm °Ýng sanh tí mà Ù kh¯p hàm linh. N¿u b­c ã ngÙ ¡t mà còn c§u sanh TËnh Ù, ó ch³ng qua là tâm niÇm chán khÕ tìm vui, không oái ¿n k» ang ß trong vòng chìm ¯m? Tôi dù ngu hèn, v«n không thích làm nh° v­y! </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Th¥y chi¿c tréng mà muÑn cho nó nß liÁn, tâm niÇm ¥y sao à vÙi g¥p! Ông cho r±ng sau mÙt phen tÏ ngÙ thì nghiÇp t­p ã dét s¡ch, °ãc ngay vË B¥t ThÑi ChuyÃn °? Và cing không còn hÍc kh¯p Ph­t Pháp, không c§n ph£i tu hành thêm à chéng nhïng qu£ vË të th¥p ¿n cao °? Hay là ông l¡i ngh): sau mÙt phen ngÙ ¡o, t¥t ã Óng hàng vÛi ch° Ph­t, có thà vào sanh ra tí không bË ch°Ûng duyên nhiÅu lo¡n °? N¿u qu£ nh° th¿ thì ch° ¡i BÓ Tát tr£i qua h±ng hà sa ki¿p tu sáu Ù muôn h¡nh, cing Áu ph£i hÕ th¹n vÛi ông v­y! CÕ giáo ã có lÝi rn nh¯c:  Hàng Thanh Vn còn muÙi lúc ra thai, b­c BÓ Tát còn mê khi cách ¥m! Hai h¡ng ¥y mà còn nh° th¿, huÑng chi ng°Ýi ngÙ gi£i non kém, tñ céu ch°a xong giïa Ýi nay °? Dù cho ch× tÏ ngÙ có sâu xa, trí thông hiÃu có cao sáng, h¡nh cùng gi£i hãp nhau, chí quy¿t muÑn Ù ng°Ýi; nh°ng vì ch°a lên hàng B¥t ThÑi, lñc dång ch°a §y ç, mà muÑn ß cõi Ýi ác n§y hóa Ù k» cang c°Ýng, iÁu ¥y b­c Tiên Thánh cing ch°a héa nh­n. Ví nh° em chi¿c thuyÁn óng trám ch°a kù à vÛt ng°Ýi n¡i biÃn d­y ba ào, cái hÍa tr§m nËch c£ oàn t¥t không tránh khÏi. Cho nên Lu­n Vãng Sanh nói:  MuÑn du hành n¡i Ëa ngåc, muÑn céu Ù chúng hïu tình mê khÕ, tr°Ûc ph£i c§u sanh vÁ cõi kia, ãi khi chéng °ãc Vô Sanh Nh«n rÓi s½ trß l¡i °Ýng sanh tí mà th­t hành b£n nguyÇn. Do nhân duyên ¥y nên ng°Ýi tu mÛi c§u vÁ TËnh Ù . L¡i Tiên Thánh cing ã b£o: &#39;Ch°a °ãc vË B¥t ThÑi ChuyÃn, ch°a chéng Vô Sanh Nh«n, c§n ph£i th°Ýng không rÝi Ph­t. Ví nh° tr» th¡ không nên xa m¹, nh° chim non chÉ có thà bay chuyÁn theo cành cây.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Nay ß cõi Ta Bà n§y éc Thích Ca ã diÇt, Ph­t Di L·c ch°a sanh. HuÑng nïa, bÑn °Ýng khÕ thú, nhân qu£ dây d°a, trm mÑi ngo¡i tà, thË phi rÑi lo¡n; s¯c tÑt ti¿ng dâm h±ng quy¿n då, c£nh h° duyên ác mãi vây quanh. Trong hiÇn tr¡ng ¥y, ã không có Ph­t à n°¡ng nhÝ, l¡i bË c£nh duyên làm khu¥y Ùng, hàng s¡ tâm ngÙ ¡o hÏi m¥y ai không bË thÑi lui? Cho nên ¥ng Th¿ Tôn ân c§n chÉ vÁ Cñc L¡c là bßi lý do ¥y. Ph°¡ng chi ß cõi kia, éc Di à hiÇn ang nói pháp, c£nh diÇu Ù muôn thé thu­n duyên; ã n°¡ng nhÝ h£i chúng, nh«n lñc mau thành, l¡i g§n ¥ng Pháp V°¡ng, Ph­t Thëa dÅ ¡t. Chëng ¥y muÑn ra éng hóa Ù sanh, còn chi trß ng¡i? Cing vì l½ ¥y, nên b­c th°ãng cn lãi trí còn nguyÇn thác sanh, huÑng chi ông là h¡ng trung h¡ mÛi °ãc ôi chút gi£i ngÙ ó °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ông há không th¥y trong kinh Quán Ph­t Tam MuÙi, Ngài Vn Thù tñ bày tÏ túc nhân, b£o mình ã chéng môn NiÇm Ph­t Tam MuÙi, th°Ýng sanh ß TËnh Ù °? Do bßi ó, éc Th¿ Tôn mÛi thÍ ký cho ngài r±ng: &#39;Ông s½ °ãc sanh vÁ th¿ giÛi Cñc L¡c.&#39; </font> </p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">L¡i ch³ng th¥y trong kinh Hoa Nghiêm, PhÕ HiÁn BÓ Tát em m°Ýi ¡i nguyÇn v°¡ng khuy¿n t¥n ThiÇn Tài Óng Tí và ¡i chúng n¡i h£i hÙi, nên dùng công éc ó c§u sanh vÁ Cñc L¡c °? Trong ¥y có o¡n nói: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">&#39;Tôi nguyÇn khi ¿n lúc lâm chung. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Dét trë t¥t c£ iÁu ch°Ûng ng¡i. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">DiÇn ki¿n éc Ph­t A Di à, </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">LiÁn °ãc sanh vÁ cõi Cñc L¡c.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">L¡i ch³ng th¥y trong kinh Lng Già, éc Th¿ Tôn ã huyÁn ký: &#39;Sau xé Nam Thiên Trúc, có danh éc tó kh°u, tôn hiÇu là Long ThÍ, hay phá hïu, vô tông. Trong th¿ gian hiÃn ngã, pháp Vô Th°ãng ¡i thëa. Chéng S¡ Hoan H÷ Ëa. Sanh vÁ cõi Cñc L¡c&#39; °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Và ch³ng th¥y trong Lu­n Khßi Tín, Mã Minh BÓ Tát, khen ngãi sñ vãng sanh; trong kinh ¡i B£o Tích, Ph­t héa kh£ cho TËnh Ph¡n V°¡ng và b£y muôn Thích chçng Óng vÁ An D°áng; trong kinh Th­p Låc Quán, éc Th¿ Tôn chÉ d¡y ph°¡ng pháp cho bà Vi Á Hy cùng nm trm thË nï °ãc lÅ c©n éc A Di à °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trong m¥y vË trên, nh° vua TËnh Ph¡n và bà Vi Á Hy hiÇn tiÁn Áu ã chéng °ãc Vô Sanh Pháp Nh«n. Þ Tây Trúc, nhïng h¡ng ¥y c§u vãng sanh r¥t nhiÁu. Bên Ðông ÐÙ thì có ViÅn Công ß Lô S¡n cùng các b­c cao nh¡n trong Liên Xã, nhïng vË tôn túc ß hai tông Thiên Thai, HiÁn Thç, t¥t c£ Áu dùng môn NiÇm Ph­t tñ tu và Ù ng°Ýi khuy¿n hóa hàng tng tåc Óng c§u sanh vÁ TËnh Ù. Nói chung nhïng b­c cao éc tu tËnh nghiÇp sÑ l°ãng không bi¿t bao nhiêu mà kÃ! ¿n nh° hai ngài Vn Thù, PhÕ HiÁn là b­c ¡i BÓ Tát, ThiÇn Tài Óng Tí và h£i chúng Hoa T¡ng Áu là b­c ¡i nh¡n trong bÑn m°¡i mÑt vË. Mã Minh, Long ThÍ là hàng BÓ Tát, mà cing là b­c ¡i TÕ S°. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Nhïng thánh nh¡n ¥y ch× ngÙ và chéng siêu xu¥t h¡n ng°Ýi ngÙ ¡t ngày nay nh° trÝi vÛi vñc, mà còn nguyÇn sanh vÁ Tây Ph°¡ng, ông b£o r±ng ã tÏ ngÙ không c§u vÁ Cñc L¡c, l¡i bác sñ c§u sanh, thì các ngài Vn Thù, PhÕ HiÁn, Mã Minh, Long ThÍ, ch¯c là không b±ng ông rÓi! Ông thí tñ l°ãng xem ch× tu chéng có b±ng hai b­c ¡i S) và hai vË TÕ S°; sñ tham ngÙ có b±ng ngài ThiÇn Tài cùng h£i chúng, c£nh giÛi sß ¯c và °ãc Ph­t héa kh£ có b±ng vua TËnh Ph¡n và bà Vi Á Hy chng? V£ TËnh Ph¡n V°¡ng là thân sanh cça Ph­t, b£y muôn Thích chçng là tÙc thuÙc cça Ngài, n¿u sñ vÁ TËnh Ù không có lãi ích thì éc Th¿ Tôn âu ná khi¿n phå v°¡ng và hàng thân thuÙc c§u vãng sanh? Tr°Ûc kia ã nói b­c chéng °ãc Vô Sanh Nh«n có thà vào tåc Ù sanh, nay vua TËnh Ph¡n và ng°Ýi thân thuÙc cça Ph­t ã ¯c qu£ ¥y mà éc Nh° Lai còn khuyên và thÍ ký cho vãng sanh, thì t¥m lòng hÙ trì b£o d°áng cça Ngài há ch³ng là thân thi¿t và sâu xa °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Tôi th¥y hàng ThiÁn gi£ Ýi nay ph§n nhiÁu không xét liÅu ngh)a cça Nh° Lai, ch³ng rõ huyÁn c¡ cça ¡t Ma, bång r×ng lòng cao, t­p quen thành bÇnh cuÓng vÍng. Khi th¥y ng°Ýi tu TËnh Ù, hÍ khinh th°Ýng và c°Ýi b£o: &#39;ó là viÇc làm th¥p kém cça hàng ngu phu ngu phå!&#39; Tôi th°Ýng cho ó không ph£i khinh h¡ng ngu phå, ngu phu, mà chính là khinh các Ngài Vn Thù, PhÕ HiÁn, Mã Minh, Long ThÍ; ó ch³ng nhïng tñ mê chánh ¡o, tñ làm m¥t cn lành mà còn tñ bÏ quên huÇ thân và tñ à tiêu Ph­t chçng. ó cing là tñ gây ra tÙi báng Chánh Pháp, tñ k¿t thành nghiÇp khinh Thánh Tng. Ch° Ph­t, TÕ xem nhïng k» ¥y là h¡ng ng°Ýi áng th°¡ng xót! Vì l½ ¥y nên ngài V)nh Minh Ùng mÑi bi tâm em h¿t tâm can chç tr°¡ng TËnh Ù, ã tñ tu l¡i khuyên Ýi. Nên khi lâm chung, ¡i S° bi¿t tr°Ûc ngày giÝ, có các iÁm lành éng hiÇn; lúc trà tó xá lãi tuôn ra vô sÑ. VÁ sau có mÙt vË tng ß Phç Châu th°Ýng cung kính i nhiÅu xung quanh tháp cça ngài, nhiÁu ng°Ýi hÏi lý do thì vË tng ¥y áp: &#39;Nhân lúc tôi bË bËnh n·ng th§n théc i vào minh giÛi, Diêm V°¡ng xét th¥y thÍ sÑ ch°a mãn, cho °a trß vÁ. Khi ¥y tôi th¥y bên phía t£ ¡i iÇn có thi¿t bàn thÝ di t°ãng mÙt vË ¡i éc, Diêm V°¡ng lÅ bái ân c§n. HÏi ra thì Quan Chç l¡i b£o ó là chân dung cça V)nh Minh Diên ThÍ ThiÁn S°, vì ngài tu hành tinh t¥n, °ãc sanh vÁ Th°ãng Ph©m ß Cñc L¡c nên Diêm V°¡ng hÍa t°ãng à thÝ.&#39; V)nh Minh ¡i S° là b­c ã ngÙ suÑt môn ThiÁn trñc chÉ cça tÕ ¡t Ma, mà l¡i gßi ch¥t n¡i ph©m sen th°ãng th°ãng bên trÝi An D°áng; nhïng sñ kiÇn ¥y ç gi£i thích mÑi tình ch¥p cça ng°Ýi tu ThiÁn, còn làm duyên khuy¿n t¥n cho chúng sanh Ýi M¡t Pháp. Cho nên tôi nói ngài r¥t có công Ñi vÛi bên Tông cing nh° bên Giáo là ß iÃm n§y. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Song ch³ng nhïng chÉ có V)nh Minh ¡i S° mÛi nh° th¿ mà thôi. Ngoài ra, còn có Tí Tâm Tân ThiÁn S° ã ngÙ bên ThiÁn, l¡i khuyên tu bên TËnh. Ngài ã b£o:  Di à r¥t dÅ niÇm, TËnh Ù r¥t dÅ sanh. Ng°Ýi tham ThiÁn niÇm Ph­t r¥t tÑt. N¿u k» cn c¡ h¡i kém, sã e Ýi nay ch°a °ãc ¡i ngÙ, ki¿p sau dÅ l¡c b¿n mê, thì nên nhÝ séc bi nguyÇn cça éc A Di à à sÛm vãng sanh vÁ Cñc L¡c. N¿u vË nào chí tâm niÇm Ph­t mà không °ãc sanh vÁ TËnh Ù, lão tng xin chËu Ía vào Ëa ngåc B¡t ThiÇt (ngåc rút l°ái) . L¡i nh° Chân Y¿t LiÅu ThiÁn S°, trong bài vn khuyên tu TËnh Ù, có nói:  T¡i sao ng°Ýi trong tông Tào Ùng, ngoài sñ t­p ThiÁn, còn m­t tu TËnh Ù? Sß d) có viÇc ¥y, vì pháp môn NiÇm Ph­t là con °Ýng t¯t trong các lÑi tu hành. Xét trong ¡i T¡ng môn n§y ngoài sñ ti¿p d«n b­c th°ãng th°ãng cn còn thâu nhi¿p h¡ng ng°Ýi trung h¡... B­c ¡i t°ãng trong Tông môn ã ngÙ pháp phi không phi hïu, l¡i chm chú tu TËnh nghiÇp, có ph£i sñ th¥y Ph­t cça TËnh Ù còn gi£n dË h¡n tông môn chng? Cho nên dù Ph­t, dù TÕ, ho·c Giáo, ho·c ThiÁn, Áu do n¡i cía TËnh Ù Óng vÁ n¡i chân nguyên. Vào °ãc môn n§y, téc có thà vào °ãc vô l°ãng pháp môn khác... </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">¿n nh° các ngài: Thiên Y Hoài ThiÁn S°, Viên Chi¿u B£n ThiÁn S°, Të ThÍ Thâm ThiÁn S°, Nam Nh¡c T° ThiÁn S°, Pháp Chi¿u ThiÁn S°, TËnh Y¿t ThiÁn S°, TËnh Të ¡i Thông ThiÁn S°, Thiên Thai Hoài NgÍc ThiÁn S°, L°¡ng ¡o Trân ThiÁn S°, °Ýng ¡o X°Ûc ThiÁn S°, Tó Lng Pháp Chân ThiÁn S°, Cô Tô Thç N¡p ThiÁn S°, B¯c Nhàn Gi£n ThiÁn S°, Thiên Måc LÅ ThiÁn S°, nhïng ¡i lão ¥y là b­c tông t°ãng trong ThiÁn môn, song xét ra ch× m­t tu và hiÃn hóa Áu phát d°¡ng ý chÉ TËnh Ù, tuy không °Ûc h¹n mà ng«u nh) Óng °Ýng. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ch³ng nhïng các vË ¡i lão ¥y nh° th¿ mà thôi, tôi l¡i th°Ýng nghe mÙt vË kó túc bên Tông môn nói: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">&#39;H§u h¿t ngi gia tông phái và nhïng ThiÁn tng trong thiên h¡, ã tÏ ngÙ cùng ch°a tÏ ngÙ, Áu quy h°Ûng vÁ TËnh Ù.&#39; HÏi lý do thì vË ó áp: &#39;Ngài Bá Tr°ãng Trí H£i ThiÁn S° là ích tí cça Giang Tây Mã TÕ, nhïng tòng lâm trong thiên h¡ Áu y theo cách théc cça ngài mà ki¿n l­p và Thanh Quy ß kh¯p ThiÁn môn Áu y theo pháp ch¿ cça ngài mà cí hành. Të x°a ¿n nay không ai dám có lÝi thË phi và trái vÛi pháp ch¿ ¥y. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Theo Thanh Quy cça ngài thì nghi théc tång c§u cho nhïng vË tng bÇnh n·ng có lÝi vn nh° sau: &#39;Ph£i nhóm chúng l¡i, t¥t c£ Óng tång bài kÇ tán Ph­t A Di à, rÓi cao ti¿ng niÇm Nam Mô A Di à Ph­t, ho·c trm câu, ngàn câu. Khi niÇm xong, hÓi h°Ûng phåc nguyÇn r±ng: N¿u các duyên ch°a mãn, sÛm °ãc an lành. Nh° h¡n lÛn ¿n kó, sanh vÁ A D°áng.&#39; ó ch³ng ph£i là b±ng chéng chÉ quy TËnh Ù hay sao? L¡i trong nghi théc °a nhïng vË Tng ã tËch có o¡n nói: &#39;¡i chúng Óng niÇm A Di à Ph­t hÓi h°Ûng phåc nguyÇn r±ng: Th§n siêu cõi tËnh, nghiÇp dét °Ýng tr§n, th°ãng ph©m sen nß hiÇn kim thân, nhét sanh Ph­t trao ph§n qu£ ký.&#39; ó không ph£i là b±ng chéng chÉ quy TËnh Ù hay sao? ¿n nh° lúc trà tó, trong Thanh Quy l¡i d¡y:  VË Duy Na ánh d«n khánh niÇm Nam Mô Tây Ph°¡ng Cñc L¡c Th¿ GiÛi ¡i Të ¡i Bi A Di à Ph­t m°Ýi l§n, ¡i chúng Óng x°Ûng hÍa theo. Khi x°Ûng xong, l¡i hÓi h°Ûng r±ng: &#39;Tr°Ûc ây x°ng d°¡ng m°Ýi niÇm, phå giúp vãng sanh...&#39; ó không ph£i là b±ng chéng chÉ quy TËnh Ù hay sao? Cho nên lão tng nói: &#39;Các ThiÁn gia trong thiên h¡ Áu quy h°Ûng TËnh Ù là bßi nguyên nhân ó.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Tôi nghe nhïng lÝi d«n chéng cça vË kó túc ¥y Áu có y cé, nên không biÇn bác ra sao °ãc. Nhân ó tôi l¡i chãt hiÃu ch× l­p pháp cça ngài Bá Tr°ãng t¥t có thâm ý nhiÇm m§u. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Nay ông ß tòng lâm, thân ã °a không bi¿t bao nhiêu vË tng quy tËch, tai cùng miÇng ã nghe và x°Ûng không bi¿t bao nhiêu l§n m°Ýi niÇm, ý ã chuyên chú hÓi h°Ûng vÁ TËnh Ù l¡i không bi¿t bao nhiêu l§n nïa! Th¿ mà ông ã không hiÃu ý TÕ S°, ã không phát lòng théc tÉnh, l¡i l§m b£o: nhïng b­c ngÙ ¡t không nguyÇn vãng sanh. Qu£ th­t cái bÇnh ch¥p thiÁn trong thiên h¡, không còn ai h¡n ông °ãc. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">4. HÏi: - Sñ nhi¿p c¡ cça TËnh Ù qu£ th­t là rÙng, ngu gi£ không còn dám lu­n bàn. Nh°ng tôi th°Ýng nghe nói: &#39;Di à b£n tánh, TËnh Ù duy tâm,&#39; trong ý cing có trÙm mëng! ¿n chëng xem qua các kinh lu­n vÁ tông n§y thì TËnh Ù là miÁn Cñc L¡c ngoài muôn éc cõi. Di à là vË giáo chç ß Liên Bang. Nh° v­y thì kia ây cách xa, ngoài ngh)a lý duy tâm b£n tánh rÓi! Th¿ là ý chÉ gì? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Ch× hiÃu ¥y còn nông c¡n h¹p hòi. Ông không bi¿t r±ng chân tâm cça ông rÙng rãi và sáng suÑt vô cùng? Kinh Lng Nghiêm nói: &#39;Nhïng non sông ¥t liÁn cho ¿n h° không ß ngoài s¯c thân ta, Áu là c£nh v­t trong chân tâm m§u sáng.&#39; L¡i nói: &#39;Các pháp sanh hóa Áu là hiÇn c£nh cça duy tâm.&#39; Th¿ thì âu có cõi Ph­t nào ngoài tâm ta °? Cho nên ý ngh)a cça TËnh Ù duy tâm là nói cõi TËnh Ù ß trong chân tâm cça ta, nh° biÃn c£ nÕi lên vô l°ãng bóng bÍt, mà không có bóng bÍt nào ß ngoài biÃn c£. L¡i nh° nhïng h¡t båi n¡i ¥t liÁn, không có h¡t båi nào ch³ng ph£i là ¥t; cing nh° không có cõi Ph­t nào ch³ng ph£i là tâm. Nên Tiên Thánh ã nói: &#39;ChÉ mÙt tâm n§y có ç bÑn cõi là: Phàm Thánh Óng C°, Ph°¡ng TiÇn Hïu D°, Th­t Báo Vô Ch°Ûng Ng¡i, và Th°Ýng TËch Quang.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cõi Phàm Thánh Óng C° có hai: Óng C° TËnh Ù và Óng C° U¿ Ù. Óng C° U¿ Ù là nh° cõi Ta Bà trong quÑc Ù n§y có phàm có thánh ß chung l«n, mà phàm và thánh Áu có hai h¡ng. Hai h¡ng cça phàm là ác chúng sanh, téc bÑn thú và thiÇn chúng sanh, téc trÝi ng°Ýi. Hai h¡ng cça thánh là Th­t Thánh và QuyÁn Thánh. Th­t Thánh là các thánh nh¡n thuÙc bÑn ¡o qu£, b­c Bích Chi Ph­t, b­c Th¥t ÐËa trong Thông Giáo, Th­p Trå trong BiÇt Giáo, Th­p Tín h­u tâm trong Viên Giáo. Nhïng vË n§y ph§n thông ho·c tuy dét, song s¯c thân qu£ báo hãy còn, nên Áu gÍi là Th­t. QuyÁn Thánh là các vË BÓ Tát trå ß nhïng cõi Ph°¡ng TiÇn, Th­t Báo, TËch Quang cùng b­c DiÇu Giác (Ph­t) vì làm lãi l¡c cho k» hïu duyên nên éng sanh vào cõi Óng C°. Bßi tùy c¡ thË hiÇn nên gÍi là QuyÁn. Nhïng vË trên ây cùng vÛi phàm phu Óng ß, nên gÍi là Phàm Thánh Óng C°, và c£nh c° trú vÁ ph§n khí th¿ giÛi, có h§m hÑ, gai góc, bùn ¥t, cùng các t°Ûng nh¡ nhÛp, vÁ ph§n hïu tình giÛi có bÑn ác thú, nên gÍi là U¿ Ù. Óng C° TËnh Ù là nh° cõi Cñc L¡c, tuy y báo, chánh báo n¡i ây trang nghiêm m§u nhiÇm, không có bÑn ác thú, song cing gÍi Phàm Thánh Óng C° vì chúng sanh sanh vÁ cõi n§y không ph£i Áu là b­c ¯c ¡o. Nh° trong kinh nói: &#39;H¡ng ng°Ýi ph¡m tÙi n·ng khi lâm chung chí tâm sám hÑi và niÇm Ph­t Áu °ãc vãng sanh.&#39; Do ó nên bi¿t n¡i cõi n§y chúng sanh còn ho·c nhiÅm cing có thà °ãc ß. Th¿ giÛi Cñc L¡c cing có hai h¡ng Thánh C° và bßi y báo, chánh báo Áu s¡ch s½ trang nghiêm, nên gÍi là TËnh Ù. à nói rÙng thêm, tuy gÍi TËnh Ù nh°ng th­t ra trong ¥y có nhiÁu h¡ng h¡n kém không Óng. Nh° th¿ giÛi DiÇu H÷ tuy là TËnh Ù, song còn có nam nï và núi Tu Di, và TËnh Ù ã nh° th¿, u¿ Ù cing nh° v­y. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cõi Ph°¡ng TiÇn Hïu D° là ch× ß cça b­c NhË Thëa và ba h¡ng BÓ Tát ã chéng Ph°¡ng TiÇn ¡o. Nhïng vË n§y do tu hai môn quán, dét ph§n thông ho·c, phá h¿t tr§n sa, bÏ thân ph§n o¡n, thÍ thân pháp tánh, tñ t¡i ß ngoài ba cõi; nh°ng vì hÍ ch°a o¡n °ãc biÇt ho·c vô minh nên còn có sñ bi¿n dËch sanh tí. Sß d) gÍi là Ph°¡ng TiÇn vì ó là c£nh giÛi cça hành nh¡n tu chéng Ph°¡ng TiÇn ¡o. GÍi Hïu D° là bßi hÍ ch°a o¡n °ãc vô minh. Cho nên trong Thích Lu­n nói: &#39;Ngoài tam giÛi có cõi TËnh Ù, ây là ch× cça hàng Thanh Vn, Bích Chi Ph­t c° trú, thÍ Pháp Tánh thân, không còn sñ ph§n o¡n sanh tí.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cõi Th­t Báo Vô Ch°Ûng Ng¡i là n¡i không có hàng NhË Thëa, chÉ thu§n là b­c Pháp Thân BÓ Tát ß. Nhïng vË n§y phá tëng ph§n vô minh, chéng tëng ph§n pháp tánh, °ãc qu£ báo chân th­t. Song vì hÍ ch°a o¡n h¿t vô minh nên còn nhu­n vô l­u nghiÇp, thÍ báo thân pháp tánh, và c£nh giÛi n§y cing gÍi là Qu£ Báo Ù. Kinh Nhân V°¡ng nói: &#39;Ba hiÁn, m°Ýi thánh trå qu£ báo&#39; là chÉ cho sñ viÇc trên ây. Sß d) gÍi Th­t Báo vì các ¡i S) ¥y do quán Th­t T°Ûng, phát °ãc chân vô l­u, thÍ h°ßng qu£ báo chân th­t. GÍi Vô Ch°Ûng Ng¡i là bßi ch° BÓ Tát ây tu Chân Không ÐËnh, s¯c cùng tâm không ngn ng¡i l«n nhau. Trong kinh Hoa Nghiêm thuy¿t minh th¿ giÛi Nhân à La Võng, chính là c£nh n§y. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cõi Th°Ýng TËch Quang là chân lý pháp giÛi nh° nh°, sáng suÑt cùng cñc cça b­c DiÇu Giác. ây là Ph­t Tánh Chân Nh°, téc Ù là thân, téc thân là Ù, thân và Ù không hai, là trå xé cça éc Tó Lô Giá Na, cing gÍi là Pháp Tánh Ù. Th°Ýng chính là éc Pháp Thân. TËch là éc Gi£i Thoát. Quang là éc Bát Nhã nh° chï Y (\ð) có ba iÃm, không thà cách lìa, mÙt téc là ba, ba nguyên v«n mÙt. ây cing gÍi là Bí M­t T¡ng, là c£nh giÛi du hóa cça Nh° Lai, céu cánh chân th°Ýng, thanh tËnh cùng cñc. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Hai cõi tr°Ûc là ch× ß cça èng Thân Ph­t. Cõi thé ba cing thuÙc vÁ èng cing thuÙc vÁ Báo, mà chánh théc là ch× ß cça Báo Thân Ph­t. Cõi thé t° không ph£i èng và Báo mà kiêm c£ èng, Báo, là ch× ß cça Pháp Thân Ph­t. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">BÑn cõi trên ây tùy theo ch× tu chéng mà phân chia, song kó th­t v«n là mÙt. Cho nên chân tâm bao trùm muôn t°ãng, vô biên quÑc Ù nh° vi tr§n ß kh¯p m°Ýi ph°¡ng, chính là c£nh giÛi trong tâm ta, h±ng sa ch° Ph­t trong ba Ýi, cing là các éc Ph­t trong tâm ta; t¥t c£ không ngoài b£n tâm mà có. HiÃu °ãc lý n§y thì bi¿t không có cõi nào ch³ng n°¡ng n¡i tâm ta mà ki¿n l­p, không có vË Ph­t nào ch³ng n°¡ng n¡i tánh ta mà xu¥t sanh. Th¿ thì miÁn Cñc L¡c ngoài m°Ýi muôn éc cõi há ch³ng ph£i là c£nh TËnh Ù cça duy tâm °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Th¿ GiÛi Cñc L¡c ã nh° th¿ thì vË giáo chç ß cõi ¥y cing là éc Di à cça b£n tánh. Nên bi¿t chÉ mÙt tâm n§y bao trùm ç m°Ýi giÛi, thân và Ù dung thông, trùng trùng không ng¡i. L¡i nên bi¿t tâm, Ph­t, chúng sanh, ba chính là mÙt, Óng thà không khác nhau, chúng sanh và Ph­t h× hiÇn, m×i niÇm giao tham. Cho nên cÕ éc nói: &#39;Chúng sanh trong tâm ch° Ph­t, m×i tr§n Áu là Cñc L¡c, ch° Ph­t trong tâm chúng sanh, m×i niÇm chính th­t Di à. M°Ýi ph°¡ng tËnh, u¿ gom vÁ trong kho£ng sát na. MÙt niÇm s¯c tâm, bça kh¯p gÓm thâu pháp giÛi.&#39; Xem th¿ thì bi¿t t¥t c£ Áu sµn ç trong thà thiên chân, không ph£i do duyên khßi mÛi thành l­p. MÙt tâm niÇm ã nh° th¿, mÙt iÃm tr§n l¡i khác chi? Vì v­y nên mÛi có thÃ: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">&#39;Trong m×i m×i tr§n t¥t c£ cõi. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trong m×i m×i tâm t¥t c£ tâm. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">M×i m×i tâm tr§n l¡i kh¯p nhau. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trùng trùng không t­n, không ch°Ûng ng¡i. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Óng thÝi hiÇn rõ không ©n hiÃn. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">T¥t c£ viên thành ch³ng kém h¡n.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">C£nh giÛi chân tâm bao hàm vô biên quÑc Ù trên ây, nh° l°Ûi báu Thiên Châu cça trÝi ¿ Thích, bóng và ánh sáng cça bao nhiêu h¡t châu Áu gom hiÇn vào mÙt h¡t châu, bóng và ánh sáng cça mÙt h¡t châu l¡i hiÇn kh¯p vào t¥t c£ các h¡t châu khác. Tuy m×i m×i h¡t châu giao hiÇn l«n nhau, nh°ng h¡t châu n§y không thà là h¡t châu kia, h¡t châu kia không thà là h¡t châu n§y, xen mà không t¡p, lìa mà ch³ng phân, m×i m×i kh¯p bày, v«n không sß t¡i! Th¿ giÛi Cñc L¡c cho ¿n m°Ýi muôn éc cõi m×i miÁn cing nh° mÙt trong các h¡t châu. Nói tinh t¿ h¡n kh¯p m×i cõi të Tam Thëa thánh nh¡n cho ¿n trÝi, ng°Ýi, tu-la, súc sanh, ng¡ quÉ, Ëa ngåc, m×i m×i l¡i cing nh° mÙt trong các h¡t châu. Và éc A Di à cing là mÙt trong các h¡t châu. Cho nên, th¥y mÙt vË Ph­t téc th¥y m°Ýi ph°¡ng ch° Ph­t, mà cing là th¥y chín giÛi chúng sanh ß kh¯p m°Ýi ph°¡ng. Cõi Ph­t vô biên, m°Ýi ph°¡ng kim cÕ toàn thà là mÙt h£i ¥n Ñn viên, không còn pháp chi khác nïa! </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Nh° th¿ thì th§n tr£i qua m°Ýi muôn éc cõi, chính hóa sanh trong b£n tâm ta; ch¥t gßi n¡i chín ph©m hoa sen, há cách biÇt ngoài chân nh° Ph­t? Nhïng lÝi d«n gi£i trên ây Áu là nhïng minh hu¥n cça Ph­t, TÕ, Thánh, HiÁn ã tuyên d°¡ng v­y. HiÃu °ãc lý này t¥t s½ th¥y th¿ giÛi Cñc L¡c là duy tâm, m×i cõi Ph­t m×i iÃm tr§n Áu là duy tâm; éc Di à là b£n tánh, m×i vË Ph­t m×i chúng sanh cing Áu là b£n tánh. Nh° th¿ l¡i còn chi ph£i nghi ngÝ? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">LÝi phå: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Pháp giÛi chân tâm là mÙt thà rÙng rãi vô biên, bao hàm vi tr§n th¿ giÛi, ch° Ph­t và chúng sanh. Trong thà nh¥t ch¡n ¥y, ph§n th¿ giÛi chúng sanh luôn luôn bi¿n Õi, thuÙc vÁ Sanh DiÇt Môn; ph§n tËch quang l·ng m§u sáng suÑt và th°Ýng h±ng, gÍi là Chân Nh° Môn. Chân tâm là mÙt th­t thà chung, gÓm hai môn hïu vi và vô vi ó. T¥t c£ nhïng danh të: Chân Tâm, B£n Tánh, B£n ThÃ, Ph­t Tánh, Nh° Lai T¡ng, Pháp GiÛi, Pháp Tánh, Th­t T°Ûng, Ni¿t Bàn, Pháp Thân, Vô C¥u B¡ch TËnh Théc, Nh° Lai A L¡i Da Théc, B£n Lai DiÇn Måc, Bát Nhã, Chân Không, Áu là chÉ cho th­t thà ¥y. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">à trß vÁ th­t thà n§y, giáo môn cça Ph­t chia làm hai. Các tông nh°: Thành Th­t, Tam Lu­n, Thiên Thai, ThiÁn, Thai T¡ng BÙ cça M­t Giáo të n¡i Không Môn mà i vào. Còn các tông: Câu Xá, Pháp T°Ûng, Lu­t, Hoa Nghiêm, TËnh Ù và Kim Cang BÙ cça M­t Giáo l¡i do n¡i Hïu Môn mà thà nh­p. Cho nên nhïng vË hiÃu sâu vÁ lý Bát Nhã cça ThiÁn, hay lý huyÁn môn cça Hoa Nghiêm Áu nh­n rõ s¯c ch³ng khác không, không ch³ng khác s¯c, s¯c chính là không, không chính là s¯c. Trái l¡i, các vË hÍc ch°a th¥u áo, n¿u không ch¥p có t¥t cing ch¥p không. Nh°ng ch¥p có thì còn bi¿t kiêng sã nhân qu£, lánh dï làm lành, Ýi sau h°ßng ph°Ûc nhân thiên, ho·c chuyên niÇm Ph­t l¡i có thà sanh vÁ TËnh Ù. ¿n nh° ch¥p không t¥t s½ i ¿n ch× bài nhân qu£, bác Ph­t Thánh, t°¡ng lai bË Ía xuÑng tam Ó. Cho nên tiên éc ã rn b£o: &#39;Thà ch¥p có nh° non Tu, chÛ ch¥p không nh° h¡t c£i!&#39; </font> </p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VË ThiÁn gi£ trên, vì ch°a nh­n rõ chân tâm, nên nghe nói &#39;duy tâm TËnh Ù, b£n tánh Di à&#39;, vÙi hiÃu l§m r±ng tâm mình thanh tËnh ó là TËnh Ù là Di à rÓi, chÛ không có cõi Cñc L¡c hay éc Di à nào khác nïa. Ph­t Pháp dù ß xé nào, Trung Hoa hay ViÇt Nam cing có h¡ng ng°Ýi tà ki¿n ch¥p không ¥y. ¡i khái hÍ bác không có Di à, Cñc L¡c, không có Ëa ngåc, thiên cung, ho·c nh° nói Ëa T¡ng là tâm Ëa tánh t¡ng, chÛ không có éc Ëa T¡ng nào c£. Nh° ng°Ýi eo c·p ki¿ng en thì th¥y n¡i nào cing tÑi tm, nhïng k» ¥y dù có gi£ng thuy¿t bao nhiêu lÝi, diÅn dËch bao nhiêu kinh sách, k¿t cuÙc cing l¡c vào bËnh không ch¥p. Nhïng k» ch¥p không th°Ýng tñ cao tñ mãn, cho mình là cao siêu, bác ng°Ýi là ch¥p t°Ûng. Xét ra khi diÅn dËch kinh, hÍ cing có tâm muÑn ho±ng d°¡ng Ph­t Pháp, không dè ng°ãc l¡i thành ra k¿t qu£ hçy báng Tam B£o; tñ mình ã sai l§m, khi¿n cho bao nhiêu ng°Ýi khác bË l§m l¡c theo. Ví nh° k» dung y em tâm muÑn céu Ýi, ch³ng ngÝ sñ hÍc hiÃu vÁ y d°ãc không rành, trß l¡i làm cho nhiÁu ng°Ýi thêm bËnh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cho nên sñ dËch kinh, thuy¿t pháp, vË t¥t là có ph°Ûc, là ho±ng d°¡ng Ph­t Giáo n¿u hành gi£ l¡c vào tà ki¿n, không hiÃu ý kinh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">5. HÏi: - ã gÍi tËnh u¿ dung thông, m×i iÃm tr§n Áu là Cñc L¡c, t¡i sao cõi Ta Bà l¡i thành u¿ Ù? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Do nghiÇp c£m cça phàm phu, chính n¡i tËnh mà thành u¿. Còn Ph­t nhãn nhìn xem t¥t c£ u¿ Áu thành tËnh. Báo c£nh cça éc Thích Ca, há ph£i th­t là u¿ °? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">6. HÏi: - Lý duy tâm bao gÓm t¥t c£, viên dung không ng¡i, tôi ã tin là rÙng lÛn, là nhiÇm m§u. Nh°ng k» còn trÇ n¡i tình mê, ch°a lìa nghiÇp u¿, làm sao mà °ãc thanh tËnh? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Tâm nh¡ thì cõi nh¡, tâm s¡ch thì cõi s¡ch. Kinh Duy Ma nói: &#39;MuÑn °ãc TËnh Ù, tr°Ûc ph£i tËnh tâm; tùy tâm thanh tËnh, cõi Ph­t thanh tËnh.&#39; Pháp tu TËnh Ù là mÙt môn huyÁn diÇu à i ¿n ch× tËnh tâm, không còn ph°¡ng tiÇn nào ·c biÇt h¡n nïa! </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">7. HÏi: - VÁ ph§n ¡i khái cça pháp môn TËnh Ù, tôi có thà nghe °ãc chng? </font> </p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - TËnh Ù nguyên không chi tu, tu nhân bßi mê l§m mÛi có; pháp môn v«n không cao th¥p, cao th¥p do cn lành mà phân. Vì chúng sanh cn c¡ sai biÇt nhau, nên pháp tu cing có nhiÁu cách. Tuy nhiên, n¿u tóm l¡i, có thà chia thành ba môn là: Quán T°ßng, èc NiÇm, và Chúng H¡nh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Môn thé nh¥t, nói Quán T°ßng là nh° trong Quán Kinh d¡y: &#39;Ch° Ph­t Nh° Lai là thân pháp giÛi, vào trong tâm t°ßng cça t¥t c£ chúng sanh. Cho nên khi tâm các ông t°ßng Ph­t thì tâm ¥y chính là 32 t°Ûng tÑt, 80 v» ¹p tùy hình, tâm ¥y làm Ph­t, tâm ¥y là Ph­t. BiÃn Chánh Bi¿n Tri cça Ph­t të n¡i tâm t°ßng mà sanh. Vì th¿ các ông ph£i nhÛ ngh) và quán t°ßng kù thân éc Ph­t kia.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Thiên Thai SÛ nói:  M¥y chï  ch° Ph­t Nh° Lai s¯p xuÑng là thuy¿t minh t¥t c£ ch° Ph­t; m¥y chï  ph£i nhÛ ngh) s¯p xuÑng là chÉ cho quán t°ßng riêng éc A Di à. Pháp giÛi thân là Pháp Thân cça Báo Ph­t. Tâm chúng sanh tËnh, Pháp Thân tñ hiÇn nên gÍi là  vào ; nh° khi v§ng hÓng nh­t mÍc lên t¥t bóng hiÇn xuÑng trm sông. ây là chÉ cho Ph­t thân tñ t¡i, có thà tùy v­t hiÇn hình v­y. L¡i pháp giÛi thân là chÉ cho thân Ph­t, kh¯p t¥t c£ ch×, l¥y pháp giÛi làm thÃ. Khi hành gi£ chéng °ãc môn Quán Ph­t Tam MuÙi n§y, gi£i nh­p t°¡ng °ng, nên nói vào trong tâm t°ßng.  Tâm n§y làm Ph­t là Ph­t nguyên v«n không, nhân chúng sanh tâm tËnh mÛi có.  Tâm n§y là Ph­t ý nói tr°Ûc nghe b£o: Ph­t nguyên v«n không, nhân chúng sanh tâm tËnh mÛi có, sã e ng°Ýi hiÃu l§m cho r±ng b×ng nhiên mà có, nên mÛi nói  là Ph­t . MÛi khßi tu quán nên nói  làm , sñ tu ã thành nên gÍi  là . </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">DiÇu Tông Thích nói: &#39;MuÑn t°ßng thân Ph­t, ph£i hiÃu rõ quán thÃ. Thà ó là B£n Giác, të n¡i ây mà khßi thành pháp quán. B£n Giác là thân pháp giÛi cça ch° Ph­t, vì ch° Ph­t không sß chéng chi khác, toàn chéng b£n tánh cça chúng sanh. N¿u ThÉ Giác có công, B£n Giác mÛi hiÃn, nên nói &#39;pháp thân të n¡i tâm t°ßng mà sanh.&#39; L¡i éc Di à cùng t¥t c£ ch° Ph­t Óng mÙt Pháp Thân mÙt trí huÇ, sñ éng dång cing nh° v­y. HiÃn °ãc thân éc Di à téc là hiÃn °ãc thân ch° Ph­t, tÏ °ãc thân ch° Ph­t téc là lÙ °ãc thà Di à. Cho nên trong vn kinh nói rÙng qua ch° Ph­t à k¿t vÁ sñ quán t°ßng éc A Di à. Të m¥y chï  thân pháp giÛi trß xuÑng là nói vÁ sñ giao c£m cça ¡o c£m éng và °Ûc vÁ lý gi£i nh­p t°¡ng °ng . </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Phê bình vÁ hai lÝi gi£i trên, ngài Dung Tâm ã nói: &#39;N¿u không có lÝi gi£i tr°Ûc thì môn quán t°ßng ¥y không ph£i là quán Ph­t; nh° không có lÝi gi£i sau, e hÍc gi£ hiÃu l§m r±ng thà cça chúng sanh và Ph­t, khác nhau. Hai lÑi gi£i ã tác thành cho nhau mà thuy¿t minh quán pháp v­y.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Môn thé hai, nói èc NiÇm là hành gi£ ho·c duyên theo t°Ûng tÑt, ho·c trì danh hiÇu cça Ph­t, Áu gÍi là  éc niÇm . Môn n§y có lý có sñ. Trong Kinh Hoa Nghiêm, Gi£i Thoát tr°ßng gi£ nói: &#39;N¿u tôi muÑn th¥y éc Vô L°ãng ThÍ Nh° Lai và th¿ giÛi An L¡c thì tùy ý liÁn °ãc th¥y. Tôi có thà bi¿t rõ t¥t c£ ch° Ph­t, quÑc Ù tùy thuÙc cùng nhïng viÇc th§n thông cça các Ngài. Bao nhiêu c£nh t°Ûng trên ây không të âu mà ¿n, không i vÁ âu, không có xé sß và không ch× trå; cing nh° thân tôi không th­t có i, éng, tÛi lui. Các éc Nh° Lai kia không ¿n ch× tôi, tôi cing không i ¿n ch× cça các Ngài. Sß d) nh° th¿, vì tôi hiÃu rõ t¥t c£ ch° Ph­t cùng vÛi tâm mình, Áu nh° mÙng. L¡i hiÃu tñ tâm nh° n°Ûc trong chum, các pháp nh° hình bóng hiÇn trong n°Ûc. Tôi ã ngÙ tâm mình nh° nhà huyÅn thu­t, t¥t c£ ch° Ph­t nh° c£nh huyÅn hóa. L¡i bi¿t ch° Ph­t BÓ Tát trong tñ tâm, Áu nh° ti¿ng vang, nh° hang trÑng tùy theo âm thanh mà phát ra ti¿ng dÙi l¡i. Vì tôi ngÙ gi£i tâm mình nh° th¿ nên có thà tùy niÇm th¥y Ph­t.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VÁ o¡n kinh trên, ngài Trinh Nguyên gi£i r±ng: &#39;Të câu §u ¿n m¥y chï  ch× cça các ngài chính là thuy¿t minh lý duy tâm, n¿u ngÙ téc tâm mà vô tâm liÁn vào chân nh° Tam MuÙi. Khi hành gi£ hiÃu rõ các c£nh t°Ûng Áu h° huyÅn, duy tâm hiÇn ra, ã ngÙ duy tâm và téc tâm là Ph­t, thì tùy ch× t°ßng niÇm, không âu ch³ng là Ph­t. o¡n sau nêu ra bÑn iÁu thí då:  c£nh mÙng là då cho lý không ¿n, không i,  hình bóng trong n°Ûc là då cho lý không ra không vào,  t°Ûng huyÅn hóa là då cho lý ch³ng có ch³ng không,  ti¿ng vang là då cho lý ch³ng tan ch³ng hãp. Và då thé nh¥t là nói toàn thà Áu duy tâm, då thé hai nói vì duy tâm nên không, då thé ba nói vì duy tâm nên gi£ då, thé t° nói vì duy tâm nên trung. BÑn då Áu ç bÑn quán, gÓm thông và biÇt à hiÃn lý duy tâm, t¥t c£ v«n viên dung không ng¡i, ó là ý Kinh Hoa Nghiêm.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">N¿u hành gi£ hiÃu rõ lý trên ây, rÓi ch¥p trì bÑn chï A Di à Ph­t, không dùng tâm có, tâm không, tâm cing có cing không, tâm ch³ng ph£i có ch³ng ph£i không, dét c£ quá khé hiÇn t¡i vË lai mà niÇm, ó gÍi là Lý èc NiÇm. Và ngày êm sáu thÝi cé nh° th¿ mà nhi¿p tâm trì niÇm không cho gián o¡n, không sanh mÙt niÇm thì ch³ng c§n v°ãt giai t§ng mà i th³ng vào cõi Ph­t. ây cing gÍi là Lý Nh¥t Tâm. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VÁ sñ éc niÇm, nh° trong Kinh Lng Nghiêm nói: &#39;NhÛ Ph­t niÇm Ph­t, hiÇn Ýi ho·c °¡ng lai nh¥t Ënh s½ th¥y Ph­t, cách Ph­t không xa, không c§n m°ãn ph°¡ng tiÇn chi khác mà tâm tñ °ãc khai ngÙ.&#39; Hay nh° các kinh sách khác ã chÉ d¡y, ho·c hÇ niÇm suÑt mÙt Ýi, ho·c trì niÇm trong ba tháng, bÑn m°¡i chín ngày, mÙt ngày êm, cho ¿n b£y ngày êm, ho·c m×i buÕi sÛm mai giï m°Ýi niÇm. N¿u hành gi£ dùng lòng tin sâu, nguyÇn thi¿t, ch¥p trì câu niÇm Ph­t nh° rÓng g·p n°Ûc, nh° cÍp dña non thì °ãc séc Ph­t gia bË Áu vãng sanh vÁ Cñc L¡c. Theo trong kinh, cho ¿n h¡ng phàm phu t¡o tÙi ngi nghËch th­p ác, n¿u khi lâm chung chí tâm x°ng danh hiÇu Ph­t m°Ýi niÇm, cing °ãc vãng sanh. Và ây gÍi là Sñ Nh¥t Tâm. </font> </p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Nói tóm l¡i, Lý Nh¥t Tâm là ng°Ýi thông ¡t bÑn lý quán trên, dùng tâm ¥y mà niÇm Ph­t, t°¡ng °ng vÛi không huÇ, i ¿n ch× thu§n ch¡n. Sñ Nh¥t Tâm là hành gi£ tâm còn giï niÇm, m×i niÇm không cho xen hß, i ¿n ch× không còn t¡p niÇm. Lý Nh¥t Tâm là hành môn cça b­c th°ãng cn, Sñ Nh¥t Tâm thông vÁ hàng trung, h¡. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Môn thé ba, nói Chúng H¡nh là hành gi£ dùng nhiÁu h¡nh à vãng sanh vÁ Cñc L¡c. Nh° trong kinh Hoa Nghiêm, PhÕ HiÁn BÓ Tát khuy¿n t¥n ThiÇn Tài Óng Tí và ¡i chúng n¡i h£i hÙi dùng m°Ýi ¡i nguyÇn v°¡ng c§u sanh TËnh Ù. M°Ýi ¡i nguyÇn ¥y là: lÅ kính ch° Ph­t, khen ngãi Nh° Lai, rÙng tu sñ cúng d°Ýng, sám hÑi nghiÇp ch°Ûng, tùy h÷ các công éc, thÉnh Ph­t chuyÃn pháp luân, thÉnh Ph­t trå ß Ýi, th°Ýng theo Ph­t tu hÍc, h±ng tùy thu­n chúng sanh, và hÓi h°Ûng kh¯p t¥t c£. Trong m×i nguyÇn ¥y Áu có nói: khi nào cõi h° không, cõi chúng sanh, nghiÇp chúng sanh, phiÁn não cça chúng sanh h¿t, thì nguyÇn tôi mÛi h¿t. Và hành gi£ ph£i dùng ba nghiÇp thân, kh©u, ý, th­t hành nguyÇn ó không gián o¡n, không chán mÏi. ¿n khi lâm chung, t¥t c£ mÍi thé tùy thân Áu à l¡i, cho ¿n các cn Áu tan rã, duy ¡i nguyÇn ¥y h±ng theo bên mình trong kho£ng sát na hành gi£ liÁn °ãc sanh vÁ Cñc L¡c. ây là nói vÁ dùng nguyÇn lñc à vãng sanh. </font> </p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">L¡i nh° trong kinh ¡i B£o Tích, éc Th¿ Tôn b£o ngài Di L·c: &#39;M°Ýi thé tâm n§y, không ph£i h¡ng phàm ngu, b¥t thiÇn, k» nhiÁu phiÁn não có thà phát °ãc. M°Ýi thé tâm ¥y là gì? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">1- Ñi vÛi chúng sanh khßi lòng ¡i të, không làm tÕn h¡i. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">2- Ñi vÛi chúng sanh khßi lòng ¡i bi, không làm béc não. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">3- VÛi chánh pháp cça Ph­t, h¿t lòng hÙ trì, không ti¿c thân m¡ng. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">4- VÛi chánh pháp sanh lòng th¯ng nh«n, không ch¥p tr°Ûc. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">5- Tâm iÁm t)nh an vui, không tham sñ lãi d°áng, cung kính, tôn trÍng. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">6- Tâm c§u chçng trí cça Ph­t trong t¥t c£ thÝi không quên lãng. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">7- Ñi vÛi chúng sanh khßi lòng tôn trÍng cung kính, không cho là h¡ liÇt. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">8- Không tham tr°Ûc th¿ lu­n, vÛi ph§n BÓ Á sanh lòng quy¿t Ënh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">9- Tâm thanh tËnh không t¡p nhiÅm, siêng trÓng các cn lành. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">10- Ñi vÛi ch° Ph­t, x£ ly các t°Ûng, khßi lòng tùy niÇm. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">ây là m°Ýi thé phát tâm cça BÓ Tát, do tâm n§y nên °ãc vãng sanh. N¿u có k» nào thành tñu mÙt trong m°Ýi tâm trên, muÑn sanh vÁ th¿ giÛi Cñc L¡c mà không °ãc nh° nguyÇn, ó là iÁu không khi nào có.&#39; o¡n kinh trên là nói vÁ dùng tâm lñc à vãng sanh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">L¡i nïa, nh° trong kinh ¡i Bi Tâm à La Ni, éc Quán Th¿ Âm BÓ Tát b¡ch Ph­t: &#39;B¡ch Th¿ Tôn! N¿u chúng sanh nào tång trì th§n chú ¡i Bi, mà còn bË Ía vào ba °Ýng ác, tôi thÁ không thành Chánh Giác. Tång trì th§n chú ¡i Bi, n¿u không °ãc sanh vÁ các cõi Ph­t, tôi thÁ không thành Chánh Giác. Tång trì th§n chú ¡i Bi, n¿u không °ãc vô l°ãng Tam MuÙi biÇn tài, tôi thÁ không thành Chánh Giác. Tång trì th§n chú ¡i Bi, t¥t c£ sñ mong c§u trong Ýi hiÇn t¡i, n¿u không °ãc nh° nguyÇn, thì chú n§y không °ãc gÍi là ¡i Bi Tâm à La Ni; duy trë c§u nhïng viÇc b¥t thiÇn, trë k» tâm không chí thành.&#39; Ngoài ra, nhïng k» chí tâm trì tång các chú nh°: B¡ch Tán Cái, Chu©n Á, Vãng Sanh Áu có thà sanh vÁ Cñc L¡c ho·c các TËnh Ù khác. ây là nói vÁ dùng th§n lñc à vãng sanh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Và, nh° trong kinh Quán Vô L°ãng ThÍ nói: &#39;MuÑn sanh vÁ Cñc L¡c, ph£i tu ba thé ph°Ûc: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">1. Hi¿u d°áng cha m¹, phång thÝ s° tr°ßng, tâm të bi không gi¿t h¡i, tu m°Ýi nghiÇp lành. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">2. ThÍ trì Tam Quy, giï kù các giÛi, không ph¡m oai nghi. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">3. Phát lòng BÓ Á, tin lý nhân qu£, Íc tång kinh iÃn Сi Thëa, khuy¿n t¥n ng°Ýi tu hành. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ba thé ph°Ûc n§y là chánh nhân tËnh nghiÇp cça ch° Ph­t quá khé, hiÇn t¡i và vË lai.&#39; ây là nói vÁ dùng ph°Ûc lñc à vãng sanh. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ngoài ra nhïng k» c¥t chùa, xây tháp, t¡o t°ãng, lÅ bái tán tång, giï gìn trai giÛi, Ñt h°¡ng, r£i hoa, cúng d°Ýng tràng phan, b£o cái, trai tng, bÑ thí, n¿u h¡nh lành thu§n thåc, dùng lòng tín nguyÇn hÓi h°Ûng, Áu có thà vãng sanh. Các iÁu d«n ra trên ây gÍi là Chúng H¡nh. Nh°ng nguyÇn h¡nh ã có lÛn nhÏ không Óng, lý sñ sai biÇt, thì viÇc th¥y Ph­t, nghe pháp, c£m thÍ y chánh t¥t cing có h¡n kém khác nhau, ây là chÉ nói ph§n ¡i l°ãc. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">LÝi phå: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">MuÑn sanh vÁ Cñc L¡c, hành gi£ có thà dùng mÙt trong các h¡nh: nguyÇn lñc, tâm lñc, th§n lñc, ph°Ûc lñc à hÓi h°Ûng, không ph£i chÉ ·c biÇt có môn Quán T°ßng hay Trì Danh. Tuy nhiên, trong bÑn ph°¡ng pháp ¥y, ng°Ýi tu ph£i th­t hành cho ¿n Ù công éc tinh thu§n, h¡nh lành thành tñu mÛi có hy vÍng. Mà k» dung th°Ýng thì nghiÇp ch°Ûng n·ng không dÅ gì o¡n, h¡nh lành khó không dÅ gì thành, duy có h¡nh Trì Danh n°¡ng c§u n¡i tha lñc là ch¯c ch¯n nh¥t. Cho nên, ¤n Quang Pháp S° ã nói: &#39;H¡ng phàm phu kém cÏi mà °ãc vãng sanh toàn là nhÝ të lñc cça Nh° Lai.&#39; V­y ng°Ýi niÇm Ph­t Ýi nay muÑn cho ph§n vãng sanh °ãc £m b£o, nên l¥y sñ Trì Danh làm ph§n chánh, còn các công éc nh°: tång kinh, trì chú, bÑ thí và nhïng h¡nh lành khác, à vào ph§n trã, mÛi là °Ýng lÑi an toàn. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trong ba môn cça ngài Thiên Nh° trình bày, ¡i khác môn thé nh¥t nói vÁ Th­t T°Ûng NiÇm Ph­t, h¡ng trung, h¡ khó hành trì. Môn thé ba thì h¡ng dung th°Ýng, nhiÁu nghiÇp duyên, cing ít có hy vÍng, chÉ nên dùng làm ph§n trã. Duy ph°¡ng pháp Sñ Trì Danh thuÙc môn thé hai là mÍi ng°Ýi Áu có thà th­t hành và có hy vÍng thành tñu. Tuy nhiên, vì cn tánh cça chúng sanh khác nhau, ngài ph£i nói cho ç à mÍi ng°Ýi tùy sß thích mà lña chÍn. VÁ ph§n dËch gi£ chÉ cn cé theo ph§n ông h¡ng dung th°Ýng Ýi nay mà biÇn minh sñ lãi h¡i th¿ thôi. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">8. HÏi: - Tôi nghe ThiÇn Tài Óng Tí là b­c viên Ñn lãi cn, mÙt Ýi °ãc chéng qu£. Sao éc PhÕ HiÁn không khuyên ngài sanh vÁ cõi Hoa T¡ng mà l¡i khuyên sanh vÁ Cñc L¡c, là ý th¿ nào? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Trong Hoa Nghiêm SÛ có lÝi hÏi ¥y. SÛ b£n ã áp: &#39;ViÇc ó hàm ©n nhiÁu lý do: vì có nhân duyên, vì à tâm niÇm °ãc quy nhét, vì không lìa cõi Hoa T¡ng, vì téc là b£n s°.&#39; Hai lý do tr°Ûc dÅ hiÃu. Lý do thé ba là trong th¿ giÛi Hoa T¡ng có vi tr§n cõi Ph­t, miÁn Cñc L¡c cách ây m°Ýi muôn éc Ph­t Ù, t¥t c£ Áu không ngoài sÑ sát chçng ¥y. Lý do thé t° là nh° trong kinh nói: &#39;Ho·c th¥y pháp hÙi Ph­t Vô L°ãng ThÍ, có nhiÁu vË BÓ Tát nh° Quán Th¿ Âm vi nhiÅu, liÁn khen ngãi thân dË hóa cça éc Tó Lô Giá Na. Tó Lô Giá Na Nh° Lai là Giáo Chç cõi Hoa T¡ng, éc A Di à ã là thân dË hóa cça ngài thì âu có khác chi ngài, vì th¿ nên mÛi nói &#39;téc là b£n s°.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Trong ¥y l¡i nói: &#39;PhÕ HiÁn BÓ Tát vì ThiÇn Tài và h£i chúng k¿t khuy¿n vÁ Cñc L¡c bßi ngài ThiÇn Tài là b­c tin hiÃu viên thông, vào trí Vn Thù, tu h¡nh PhÕ HiÁn, ph°Ûc huÇ và sñ lý Áu xéng hãp pháp giÛi. ó là b­c ¡i tâm, tuy ã ngÙ thà b£n minh, Óng hàng vÛi ch° Thánh, nh°ng vì lñc dång ch°a §y ç, không thà nh­p th¿ làm lãi ích kh¯p qu§n sanh nh° các éc Nh° Lai. Vì th¿ PhÕ HiÁn BÓ Tát khuyên ngài, cho ¿n h£i chúng, n°¡ng vÁ TËnh Ù, g§n gii Di à, không ngoài ý muÑn cho t¥t c£ °ãc mau chéng qu£ Ph­t.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">9. HÏi: - Trong môn Chúng H¡nh nói: &#39;NguyÇn h¡nh ã có lÛn nhÏ không Óng, lý sñ sai biÇt thì viÇc th¥y Ph­t, nghe pháp, c£m thÍ y chánh, t¥t cing có h¡n kém khác nhau; th¿ thì hai môn quán t°ßng éc niÇm, nhân tu không Óng, sñ c£m t°Ûng có khác nhau chng? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - ViÇc ¥y cÑ nhiên là ph£i khác. Vì th¿ ngài V)nh Minh ã b£o: &#39;Sñ vãng sanh có chín ph©m, không ph£i Óng mÙt b­c. Ho·c có k» n°¡ng vÁ hóa quÑc, th¥y éng thân cça Ph­t; ho·c có vË sanh n¡i báo Ù, th¥y chân thà cça Nh° Lai; ho·c có k» tr£i qua nhiÁu ki¿p, mÛi chéng qu£ tiÃu thëa, ho·c có vË vëa sanh mÙt êm liÁn siêu lên th°ãng Ëa. Nói tóm l¡i, vì ng°Ýi vãng sanh cn h¡nh không Óng, có Ùn cn lãi cn, có Ënh ý, tán ý, nên hoa nß có sÛm muÙn, qu£ chéng có ch­m mau, thÝi h¡n r¥t là cách biÇt.&#39; Të Vân Sám Chç cing b£o: &#39;Tuy chia ra chín ph©m nh°ng ó chÉ là l°ãc phân; n¿u t¿ phân l½ °ng ph£i có vô l°ãng ph©m.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">10. HÏi: - Cñc L¡c chÉ là cõi Óng C°, không ph£i cõi Th­t Báo, t¡i sao l¡i nói: &#39;ho·c có vË sanh n¡i báo Ù, th¥y chân thà cça Nh° Lai?&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Ông cho r±ng có cõi Th­t Báo ß riêng ngoài cõi Óng C° hay sao? Nên bi¿t ba cõi kia không lìa cõi Óng C° mà có, chÉ khác là thân, c£nh và sñ thÍ dång không Óng nhau th¿ thôi! Nh° trong kinh nói: &#39;Thân cça Ph­t A Di à cao sáu m°¡i muôn éc na-do-tha h±ng hà sa do tu§n.&#39; Các b­c cÕ éc bình gi£i cho ó là thân Th­t Báo. Ch³ng nhïng th¿ giÛi Cñc L¡c có bÑn Ù không Óng, mà các cõi khác cing Áu nh° v­y. Nên ngài Kinh Khê nói: &#39;Ngay cõi Ta Bà n§y có ç bÑn Ù. Nh° °¡ng thÝi h£i hÙi Hoa Nghiêm không lìa ThÇ a Lâm, mà các b­c ¡i Thanh Vn v«n không nghe th¥y và hay bi¿t.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">11. HÏi: - N¿u cõi Ta Bà có ç bÑn Ù thì chÉ nên ß t¡i ây mà l§n l°ãt tu hành, c§n chi ph£i c§u sanh Cñc L¡c? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Cõi n§y tuy ç bÑn Ù, nh°ng vì thuÙc vÁ Óng C° U¿ Ù, nên ng°Ýi tu khó trë nghiÇp nhiÅm. MuÑn thoát ly nhiÅm nghiÇp, hành gi£ ph£i c§u sanh vÁ Óng C° TËnh Ù ß Liên Bang. Nên Té Minh Tôn Gi£ nói: &#39;Cõi Ta Bà c£nh duyên tr°ãc ác n·ng, ng°Ýi tu ph£i chéng ¿n vË Th­p Tín mÛi thoát khÕ luân. MiÁn Cñc L¡c c£nh duyên th¯ng diÇu nên khi vÁ chín ph©m Áu lên hàng B¥t ThÑi. Ông há không nghe trong kinh Pháp Hoa nói có nhïng vË thÍ giáo vÛi ¡i Thông Trí Th¯ng Nh° Lai, të ó ¿n nay ã tr£i qua sÑ ki¿p nh° båi nhÏ cça vô l°ãng vô biên cõi Ph­t mà còn ß n¡i Ëa vË Thanh Vn hay sao? ¤y Áu bßi do mãi thÑi chuyÃn nên ph£i tr£i qua thÝi ki¿p lâu xa. Ch³ng h¡n nh° ngài Xá Lãi Ph¥t tiÁn ki¿p ã chéng ¿n Låc Trå mà còn thÑi tâm, huÑng nïa là h¡ng tu hành l¡ láo °? Nói chung, ß cõi n§y vì có nhiÁu ch°Ûng duyên, nên ng°Ýi tu dÅ bË lui såt. Nên tiên éc ã b£o: &#39;SÑ l°ãng BÓ Tát mÛi phát tâm nhiÁu nh° bông xoài, tréng cá, nh°ng k¿t cuÙc còn l¡i không °ãc bao nhiêu.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">N¿u k» nào bi¿t h°Ûng vÁ Cñc L¡c, nhÝ th¯ng duyên bên cõi ¥y, dù cho h¡ng phàm phu th¥p thÏi, cing lên ngay ngôi B¥t ThÑi. ây là lý do t¥t y¿u trong sñ c§u sanh, mà các hành nh¡n nên suy g«m kù. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">12. HÏi: - Trong m°Ýi ph°¡ng, cõi Óng c° TËnh Ù r¥t nhiÁu. Nay l¡i riêng chÉ th¿ giÛi Cñc L¡c và duy khen c£nh duyên ß cõi ¥y th¯ng diÇu là t¡i sao? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Kinh Ph­t Thuy¿t A Di à nói: &#39;Chúng sanh ß cõi ¥y không có các sñ khÕ, chÉ h°ßng nhïng iÁu vui, nên gÍi là Cñc L¡c.&#39; C£nh duyên ß Cñc L¡c r¥t thù th¯ng, có nhiÁu sñ kiÇn thu­n lãi cho chúng sanh n¡i cõi n§y h¡n các TËnh Ù khác, mà tâm l°ãng cça phàm phu trong tam giÛi không thà th¥u hiÃu °ãc. Nay xin t¡m em c£nh duyên ß Ta Bà Ñi chi¿u à so sánh l°ãc qua: </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Þ cõi n§y loài ng°Ýi b©m thÍ thân hình huy¿t nhåc, có sanh là có khÕ; cõi kia thì chúng hïu tình Áu hóa ch¥t n¡i hoa sen, không còn sñ khÕ vÁ sanh. Þ cõi n§y thÝi ti¿t Õi dÝi, con ng°Ýi l§n l§n i ¿n c£nh già y¿u; cõi kia là th¿ giÛi tr°Ýng xuân, không có êm, ngày, nóng, l¡nh, chúng sanh không bË sñ khÕ suy già. Þ cõi n§y con ng°Ýi thân té ¡i khó iÁu hòa, dÅ sanh nhiÁu bÇnh ho¡n; cõi kia thì chúng sanh thà ch¥t kim c°¡ng th¡m s¡ch, không có sñ khÕ vÁ y¿u au. Þ cõi n§y con ng°Ýi ít ai sÑng ¿n b£y m°¡i, c¡n vô th°Ýng mau chóng; cõi kia thì chúng sanh thÍ sÑ ¿n ki¿p l°ãng vô biên, không có sñ khÕ vÁ ch¿t. Þ cõi n§y con ng°Ýi bË sãi dây thân tình ái luy¿n ràng buÙc, chËu au khÕ vì n×i tí biÇt sinh ly; n¡i cõi kia chúng sanh hóa thân n¡i hoa sen, không có cha m¹ vã con, nên không bË khÕ vÁ ân tình chia cách. Þ cõi n§y ai không có k» th°¡ng ng°Ýi ghét, nên khi oán thù g·p gá t¥t ph£i chËu nhiÁu n×i phiÁn não gian truân; n¡i cõi kia toàn là b­c thiÇn nh¡n d¯t dìu giúp á l«n nhau, không có sñ khÕ vÁ oan gia hÙi ngÙ. Þ cõi n§y con ng°Ýi ph§n nhiÁu nghèo khÕ thi¿u kém, dù k» giàu sang cing có bi¿t bao °Ûc vÍng không thành; n¡i cõi kia, sñ thÍ dång vÁ n, m·c, ß, các thé trân b£o, bao nhiêu iÁu mong muÑn, Áu °ãc hóa hiÇn tñ nhiên, chúng sanh an vui, không có n×i au buÓn vÁ th¥t vÍng. Þ cõi n§y con ng°Ýi ho·c hình thà x¥u xa, các cn không ç; cõi kia chúng sanh Áu có 32 t°Ûng tÑt, thân kim c°¡ng xinh ¹p, có ánh quang minh. Þ cõi n§y chúng sanh xoay v§n trong n»o luân hÓi, n¡i cõi kia b­c th°ãng thiÇn Áu chéng Vô Sanh Pháp Nh«n. Þ cõi n§y có ç bÑn ác thú khÕ não; n¡i cõi kia tên ba ác ¡o hãy còn không. Þ cõi n§y nhiÁu gò nÕng hang hÑ, rëng r­m chông gai, d«y §y các t°Ûng nh¡ ác; n¡i cõi kia thì vàng ròng làm ¥t, cây báu vút trÝi, l§u chói trân châu, hoa ua bÑn s¯c. Þ cõi n§y thì Song Lâm ã khu¥t, Long Hoa còn xa; n¡i cõi kia, Di à Th¿ Tôn hiÇn ang thuy¿t pháp. Þ cõi n§y thì Quán Âm, Th¿ Chí luÑng m¿n danh lành; n¡i cõi kia, ch° BÓ Tát th°ãng nh¡n h±ng làm th¯ng hïu. Þ cõi n§y thì các ma cùng ngo¡i ¡o làm não lo¡n b­c chánh tu; n¡i cõi kia, Ph­t hóa tinh thu§n, ngo¡i ma tuyÇt tích. Þ cõi n§y thì s¯c thinh, danh lãi khi¿n mê ho·c ng°Ýi tu; n¡i cõi kia, y chánh s¡ch nghiêm, không còn duyên nhiÅm. Þ cõi n§y thì ác thú, mu×i mòng khi¿n hành nh¡n không yên Õn; n¡i cõi kia, nh¡c, cây, chim, n°Ûc h±ng nói pháp âm. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">So sánh l°ãc qua hai cõi, c£nh duyên h¡n kém th­t ã cách xa, n¿u nói cho kù thì sñ °u liÇt làm sao kà xi¿t! Tuy nhiên tóm l¡i ph§n khái y¿u cing không ngoài hai quan iÃm: mÙt là vì c£nh Cñc L¡c thù th¯ng, nên có thà khích phát lòng mong m¿n và quy h°Ûng cça loài hïu tình; hai là duyên liên quÑc nhiÇm m§u nên có thà giúp ích cho ng°Ýi vãng sanh dÅ ti¿n mau trên °Ýng tu chéng. Vì th¿, cõi Óng C° TËnh Ù ß m°Ýi ph°¡ng tuy nhiÁu, song riêng cõi Cñc L¡c có §y ç th¯ng duyên, các kinh lu­n Áu chÉ quy, cing do l½ ó. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">13. HÏi: - Trong m°Ýi ph°¡ng có vô sÑ ch° Ph­t, nhïng chúng sanh hïu tâm Áu có thà thân c­n. Nay l¡i riêng suy cí éc A Di à là t¡i sao? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Trong ¥y có ba lý do: Vì éc A Di à thÇ nguyÇn sâu rÙng, vì chúng sanh ß cõi này có nhân duyên lÛn vÛi Ngài, và vì sñ giáo hóa cça hai éc Th¿ Tôn ß Tây Ph°¡ng và ông Ù liên quan nhau. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VÁ nguyên nhân thé nhét, nh° kinh Vô L°ãng ThÍ nói: éc A Di à trong thÝi kó tu nhân ã phát nhiÁu thÇ nguyÇn rÙng lÛn. Ph§n khái y¿u trong các lÝi nguyÇn ¥y là: &#39;Khi tôi thành Ph­t, n¿u có chúng sanh nào muÑn sanh vÁ n°Ûc tôi, siêng tu các cn lành và chí tâm x°ng danh hiÇu tôi cho ¿n m°Ýi niÇm, nh° k» ¥y không °ãc vãng sanh thì tôi thÁ không thành Chánh Giác. K» nào ã sanh vÁ n°Ûc tôi mà còn bË thÑi chuyÃn và không quy¿t Ënh °ãc thành Ph­t, tôi thÁ không thành Chánh Giác.&#39; Nên trong Hoa Nghiêm SÛ nói: &#39;Ph­t A Di à có lÝi thÁ sâu n·ng nguyÇn ti¿p d«n chúng sanh ß cõi Ta Bà.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VÁ nguyên nhân thé hai, khi Ph­t Thích Ca còn ß Ýi, chúng sanh nghe lÝi të hu¥n, quy h°Ûng vÁ éc A Di à r¥t nhiÁu. Të khi éc Th¿ Tôn ni¿t-bàn vÁ sau, không lu­n là hàng tng, tåc, nam, nï, giàu, nghèo, sang, hèn, k» ã nghe chánh pháp hay ch°a bi¿t gì vÁ Ph­t Giáo v«n th°Ýng x°ng niÇm danh hiÇu A Di à Ph­t. Dù cho h¡ng hung dï, k» không lòng tin, khi g·p c£nh nguy khÑn tai n¡n, hay lúc vui mëng, thán oán, b¥t giác cing kêu gÍi A Di à Ph­t. Cho ¿n tr» nhÏ khi ch¡i ùa v«n th°Ýng n¯n hình, v½ t°ãng Ph­t A Di à; ng°Ýi hát x°Ûng hay éa hài nhi nm ba tuÕi nói nng ch°a rành cing bi¿t niÇm A Di à Ph­t. Sñ không ai khuy¿n khích mà v«n bi¿t niÇm ¥y không ph£i do nhân duyên là gì? L¡i nh° trong kinh Vô L°ãng ThÍ, éc Th¿ Tôn ã b£o: &#39;Nay ta nói kinh n§y khi¿n cho chúng sanh °ãc th¥y Ph­t Vô L°ãng ThÍ và quÑc Ù cça Ngài. Nhïng k» muÑn b°Ûc lên °Ýng gi£i thoát nên c§u vãng sanh. Pháp môn n§y mÍi ng°Ýi Áu có thà tu, chÛ vì ta diÇt Ù rÓi mà sanh lòng nghi ho·c. Trong Ýi °¡ng lai, khi tam t¡ng giáo iÃn ã diÇt h¿t, ta dùng nguyÇn lñc të bi, duy l°u kinh n§y trå th¿ mÙt trm nm. Nhïng chúng sanh nào có duyên °ãc g·p, tùy ý mong c§u th£y Áu ¯c Ù.&#39; L¡i nói: &#39;Sau khi kinh n§y diÇt rÓi, Ph­t pháp hoàn toàn m¥t h³n trong Ýi, chÉ còn l°u truyÁn bÑn chï A Di à Ph­t à céu Ù chúng sanh; k» nào không tin mà hçy báng s½ bË Ía vào Ëa ngåc, chËu ç các sñ khÕ.&#39; Vì l½ ó, nên ngài Thiên Thai nói: &#39;Ph£i bi¿t éc Ph­t kia Ñi vÛi cõi tr°ãc n§y có nhân duyên r¥t lÛn.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">VÁ nguyên nhân thé ba thì các vË tiên giác Áu b£o: &#39;éc Thích Ca éng sanh n¡i cõi u¿, em các duyên: nh¡ ác, khÕ não, vô th°Ýng, ch°Ûng n¡n mà chi¿t phåc chúng sanh, khi¿n cho hÍ sanh lòng nhàm chán mà tu theo chánh ¡o. éc Di à hiÇn thân n¡i cõi tËnh, dùng các duyên: trong s¡ch, an vui, lâu dài, không thÑi chuyÃn mà nhi¿p hóa loài hïu tình, khi¿n cho hÍ khßi tâm °a m¿n mà trß l¡i nguÓn chân. Hai b­c Thánh Nh¡n ã dùng hai môn Chi¿t và Nhi¿p làm cho chánh giáo l°u hành, nên sñ hóa Ù có liên quan nhau. L¡i éc BÕn S° ngoài sñ chÉ d¡y ba thëa à giáo hóa chúng sanh, ·c biÇt nói thêm môn NiÇm Ph­t à nhÝ éc A Di à ti¿p d«n nhïng k» còn ch°a °ãc Ù. Vì th¿, trong các kinh Сi Thëa, éc Th¿ Tôn ã ân c§n d·n b£o, luôn luôn khen ngãi và khuy¿n khích sñ vãng sanh.&#39; </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Ba lý do trên ây ã nói rõ t¡i sao éc A Di à °ãc riêng suy cí trong sÑ m°Ýi ph°¡ng ch° Ph­t. </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">14. HÏi: - VÁ viÇc duy chÉ cõi Cñc L¡c, riêng suy cí éc A Di à, cùng nhïng ý ngh)a: chi¿t, nhi¿p, chán, °a, tôi ã nghe lÝi diÇu chÉ. Nh°ng thi¿t t°ßng chân tâm v«n bình ³ng trong lành, n¿u còn niÇm chán °a téc là còn sñ ghét, yêu, l¥y, bÏ. Nh° th¿ có l×i hay chng? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Ông ch°a hiÃu sâu vÁ viÇc trên, nên mÛi có lÝi hÏi ¥y. Sñ chán °a ó không ph£i là lòng yêu ghét cça th¿ gian, mà chính là °Ýng lÑi chung à chuyÃn phàm thành thánh cça m°Ýi ph°¡ng ch° Ph­t. N¿u không chán bÏ, làm sao chuyÃn phàm; n¿u không có °a l¥y, làm sao thành thánh? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">Cho nên të phàm phu i ¿n thánh vË, të thánh vË i ¿n ³ng Giác, kho£ng thÝi gian tng ti¿n ó Áu ß trong vòng l¥y bÏ chán °a. Chëng nào hành nh¡n ã chéng ¿n ngôi cñc qu£ là DiÇu Giác, mÛi không còn sñ l¥y bÏ chán °a, vào thà nh° nh° bình ³ng. Vì th¿ tiên éc ã b£o: &#39;Ng°Ýi tu tr°Ûc tiên ph£i có l¥y bÏ Ã i ¿n ch× không l¥y bÏ. Khi sñ l¥y bÏ ã chí cñc thì cùng vÛi sñ không l¥y bÏ v«n Óng nhau.&#39; HuÑng chi pháp môn TËnh Ù vÑn do éc Thích Ca và Di à ki¿n l­p, mÙt vË khuy¿n khích c§u sanh, mÙt vË giï ph§n ti¿p d«n; n¿u ng°Ýi tu tËnh nghiÇp không có niÇm chán bÏ thì làm sao lìa cõi Ta Bà, không có tâm °a c§u, làm sao sanh vÁ Cñc L¡c? Sñ sanh vÁ TËnh Ù ch³ng qua là m°ãn th¯ng duyên bên cõi ¥y à mau thành qu£ BÓ Á, thì viÇc l¥y bÏ chán °a ã không có công lÛn thì thôi, sao l¡i cho là có l×i? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">15. HÏi: - Thuy¿t l¥y bÏ ã úng, tôi không còn dám lu­n bàn. Song viÇc vãng sanh ch³ng bi¿t có trái vÛi lý Vô Sanh hay chng? </font></p> <p align="justify" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><font size="4">áp: - Ngài Thiên Thai ã b£o: &#39;Ng°Ýi trí sÑt s¯ng c§u sanh TËnh Ù, song hiÃu rõ sanh thà vÑn không. ó chính là lý sanh mà vô sanh, và tâm tËnh cõi Ph­t thanh tËnh. K» ngu bË cái sanh ràng buÙc, nghe nói sanh hiÃu là th­t có sanh, nghe nói vô sanh l¡i nh­n l§m r±ng không sanh vÁ âu c£. âu bi¿t sanh téc là vô sanh và vô sanh há l¡i ng¡i gì sanh °?&#39; Tr°Ýng Lô ThiÁn s° nói: &#39;Cho sanh là th­t có sanh, l¡c vào l×i ch¥p th°Ýng; cho vô sanh là không có sanh, l¡c vào l×i ch¥p o¡n. Sanh mà không sanh, không sanh mà sanh, mÛi chính th­t ÐÇ Nh¥t Ngh)a п.&#39; Thiên Y ThiÁn S° cing b£o: &#39;Sanh thì quy¿t Ënh sanh, song vÁ v«n th­t không vÁ.&#39; Lý thuy¿t cça ba ¡i S° trên, ý ngh)a r¥t rõ ràng; nay tôi xin em hai chï tánh, t°Ûng à gi£i thích rÙng thêm. VÁ ph§n tánh thì chân tâm m§u l·ng, thà nó vÑn tñ không sanh. VÁ ph§n t°Ûng thì khi nhân duyên hòa hãp, trong chân tâm v«n huyÅn hiÇn ra các t°Ûng sanh diÇt. Vì tá