ÿþ<html> <head> <meta name="GENERATOR" content="Microsoft FrontPage 5.0"> <meta name="ProgId" content="FrontPage.Editor.Document"> <meta http-equiv="Content-Type" content="text/html; charset=unicode"> <title>TriÇt NgÙ Сi S° ThË Chúng</title> <meta name="Microsoft Theme" content="lien-hoa 110, default"> <meta name="Microsoft Border" content="l, default"> </head> <body bgcolor="#FFFFFF" text="#000000" link="#0000FF" vlink="#008000" alink="#FF9900"><!--msnavigation--><table dir="ltr" border="0" cellpadding="0" cellspacing="0" width="100%"><tr><td valign="top" width="1%" background="../images/bg.jpg"> <p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </p></td><td valign="top" width="24"></td><!--msnavigation--><td valign="top"> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0"><b> <font size="6" color="#008000">TriÇt NgÙ ¡i S° ThË Chúng </font></b></p> <p align="center" style="margin-top: 0; margin-bottom: 0">Thích Nguyên Ch¡n dËch </p> <p align="justify"><font size="4">¡i s° húy T¿ TÉnh, tñ NÙt °Ýng, hiÇu MÙng ông, ng°Ýi ß huyÇn Phong Nhu­n, Kinh ông,Trung QuÑc; hÍ Mã, cha húy V¡n Ch°¡ng, m¹ hÍ Cao. ¡i s° là TÕ thé 12 cça tông TËnh ÐÙ. Lúc nhÏ S° r¥t thông minh, d)nh ngÙ. LÛn lên S° theo Nho hÍc, làu thông kinh sí. Nm 22 tuÕi, sau mÙt c¡n bÇnh n·ng, S° ngÙ °ãc thân này là vô th°Ýng, nên phát chí xu¥t th¿. H¿t bÇnh, S° ¿n huyÇn Phòng S¡n lÅ ngài Vinh Trì ß am Tam Thánh xu¥t gia, nm sau ¿n chùa Tå Vân c§u Lu­t S° H±ng Th­t thÍ giÛi Cå Túc. Të ó vÁ sau S° tham hÍc vÛi các vË Long Nh¥t chùa H°¡ng GiÛi, HuÇ Ng¡n chùa Tng ThÍ, Bi¿n Không chùa Tâm Hoa, ¡t °ãc y¿u chÉ kinh Viên Giác, Pháp Hoa, Lng Nghiêm, Kim Cang và pháp Tam Quán Th­p Thëa. Mùa ông niên hiÇu Càn Long 33 (1768), S° ¿n chùa Qu£ng Thông tham y¿t ThiÁn S° Túy Nh° Thu§n Ông phát minh tâm Ëa, °ãc ¥n kh£ nÑi Ýi 36 dòng Lâm T¿, Ýi thé 7 phái Khánh S¡n. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Sau S° k¿ thëa ngài Thu§n Ông ß chùa Qu£ng Thông lãnh chúng tham thiÁn suÑt 14 nm không hÁ mÏi mÇt, ti¿ng tm vang kh¯p hai vùng Nam B¯c. Có l§n, Ngài ngh) r±ng: &quot;ThiÁn s° V)nh Minh Diên ThÍ là mÙt b­c tông t°ãng trong ThiÁn môn mà còn h°Ûng tâm vÁ TËnh ÐÙ, c§u sanh An D°áng, ta là ai mà ch³ng dám h°Ûng tâm vÁ?&quot; Të ó Ngài chç tr°¡ng Liên Tông chuyên tu tËnh nghiÇp. Niên hiÇu Càn Long nm 57 (1793), S° ¿n chùa Giác Sanh trå trì 8 nm, trùng tu iÇn °Ýng, xây dñng phòng xá, ch¥n h°ng TËnh tông. Nm Gia Khánh thé 5 (1800) S° lui vÁ ©n tu ß chùa T° Ph°Ûc t¡i HÓng Loa, dñ Ënh ¿n h¿t Ýi, nh°ng bÑn chúng luy¿n mÙ theo vÁ r¥t ông. S° tùy pháp thu­n ng°Ýi nên l°u chúng, khi¿n n¡i ây không bao lâu trß thành TËnh ÐÙ tòng lâm nÕi ti¿ng. S° thông ¡t y¿u chÉ ThiÁn TËnh, nghiêm kh¯c vÛi mình, tha thi¿t vÛi ng°Ýi, biÇn tài vô ng¡i, là b­c nh¥t cça Ph­t môn °¡ng thÝi. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Tr°Ûc lúc thË tËch nía tháng, Ngài bi¿t thân h¡i có bÇnh, b£o Ç tí trã niÇm danh hiÇu Ph­t, th¥y trong h° không vô sÑ tràng phan, b£o cái të ph°¡ng Tây hiÇn ¿n. Ngài b£o chúng r±ng: &quot;T°Ûng TËnh ÐÙ ã hiÇn, ta s¯p vÁ Tây&quot;. ¿n giÝ Thân ngày 17 tháng 12 Ngài oan tÍa, m·t h°Ûng vÁ ph°¡ng Tây, ch¯p tay nói r±ng: &quot;NiÇm mÙt ti¿ng HÓng Danh th¥y mÙt ph§n t°Ûng quý và v» ¹p&quot;, rÓi ki¿t ¥n Di-à, an nhiên thË tËch, h°¡ng th¡m lan tÏa kh¯p n¡i. à nhåc thân cúng d°Ýng b£y ngày, tóc tr¯ng bi¿n thành en, diÇn m¡o nh° lúc còn sÑng, t°¡i nhu­n l¡ th°Ýng. Ngày thé m°Ýi bÑn nh­p khám, ngày thé hai mÑt trà-tó, thâu °ãc h¡n trm viên xá-lãi tôn thÝ ß tháp PhÕ Óng. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Ngài sanh vào giÝ Mùi ngày 14 tháng 10 niên hiÇu Càn Long thé 6 (1741), thË tËch giÝ Thân ngày 17 tháng 12 niên hiÇu Gia Khánh thé 15 (1810), h°ßng thÍ 70, pháp l¡p 48. </font></p> <p align="justify"><font size="4">*** </font></p> <p align="justify"><font size="4">T¥t c£ pháp môn l¥y viÇc minh tâm làm §u, t¥t c£ hành môn l¥y viÇc tËnh tâm làm trÍng y¿u, mà pháp trÍng y¿u à minh tâm không gì b±ng niÇm Ph­t. HiÇn t¡i niÇm Ph­t thì mai sau nh¥t Ënh th¥y Ph­t, ch³ng nhÝ vào ph°¡ng tiÇn mà tâm tñ khai ngÙ. Nh° th¿, niÇm Ph­t ch³ng ph£i là pháp trÍng y¿u à minh tâm °? L¡i, pháp trÍng y¿u à tËnh tâm cing không gì b±ng niÇm Ph­t, mÙt niÇm t°¡ng °ng téc mÙt niÇm Ph­t, niÇm niÇm t°¡ng °ng téc niÇm niÇm Ph­t. Nh° h¡t châu thçy thanh bÏ vào trong n°Ûc åc thì n°Ûc åc ch³ng thà ch³ng trong; danh hiÇu éc Ph­t ·t vào lo¡n tâm thì lo¡n tâm ch³ng thà ch³ng Ph­t (v¯ng l·ng). Nh° th¿, niÇm Ph­t ch³ng ph£i là pháp trÍng y¿u à tËnh tâm °? MÙt câu danh hiÇu Ph­t gÓm thâu y¿u chÉ cça hai môn NgÙ và Tu. Toàn ngÙ thì tín ß trong ngÙ, toàn tu thì chéng ß trong tu. Tín, gi£i, tu, chéng gÓm thâu; y¿u chÉ cça t¥t c£ kinh iÃn ¡i TiÃu thëa, Áu hàm nhi¿p. V­y, mÙt câu Di-à, há ch³ng ph£i là ¡o chí y¿u °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt niÇm tâm hiÇn tiÁn cça chúng sanh vÑn toàn chân mà thành vÍng, nh°ng toàn vÍng téc chân, suÑt ngày ch³ng bi¿n Õi, mà suÑt ngày tùy duyên. N¿u ch³ng thu­n c£nh Ph­t mà niÇm c£nh Ph­t thì liÁn niÇm chín cõi; ch³ng niÇm Tam Thëa thì liÁn niÇm Låc Phàm; ch³ng niÇm cõi trÝi ng°Ýi thì liÁn niÇm Tam ÐÓ; ch³ng niÇm ng¡ qu÷, súc sanh thì liÁn niÇm Ëa ngåc. Phàm ã có tâm thì không thà vô niÇm. Vì tâm thà vô niÇm chÉ ch° Ph­t mÛi chéng ¯c, còn të ³ng Giác trß vÁ tr°Ûc Áu thuÙc hïu niÇm. Phàm khßi mÙt niÇm, nh¥t Ënh s½ r¡i vào m°Ýi cõi, vô niÇm thì v°ãt ngoài m°Ýi cõi. Vì không mÙt niÇm nào v°ãt ra khÏi m°Ýi pháp giÛi. Cho nên, vëa khßi mÙt niÇm téc ã có mÙt duyên thÍ sanh. Ng°Ýi bi¿t rõ lý này mà không niÇm Ph­t thì ch°a tëng có v­y. N¿u tâm này t°¡ng °ng vÛi lòng ¡i të ¡i bi bình ³ng, công éc y chánh cho ¿n hÓng danh v¡n éc téc ã niÇm pháp giÛi Ph­t v­y. N¿u tâm này t°¡ng °ng vÛi tâm BÓ-Á, Låc ÐÙ v¡n h¡nh téc ã niÇm pháp giÛi BÓ-tát v­y. N¿u tâm vô ngã t°¡ng °ng vÛi m°Ýi hai nhân duyên téc ã niÇm pháp giÛi Duyên Giác. N¿u tâm vô ngã quán xét Té п téc ã niÇm pháp giÛi Thanh Vn. Ho·c tâm này t°¡ng °ng vÛi Té ThiÁn, Bát ÐËnh cho ¿n Th­p ThiÇn th°ãng ph©m téc ã niÇm pháp giÛi thiên. N¿u tâm t°¡ng °ng vÛi ngi giÛi téc ã niÇm pháp giÛi ng°Ýi. N¿u tu t­p các pháp Ngi GiÛi, Th­p ThiÇn mà trong tâm còn sân h­n, kiêu m¡n, th¯ng thua téc r¡i vào pháp giÛi Tu La. N¿u dùng tâm y¿u kém niÇm Th­p Ác h¡ ph©m téc r¡i vào pháp giÛi súc sanh; n¿u dùng tâm nía y¿u kém nía m¡nh m½ t°¡ng °ng vÛi trung ph©m Th­p Ác thì liÁn r¡i vào pháp giÛi Ng¡ Qu÷; n¿u vÛi tâm m¡nh m½ t°¡ng °ng vÛi th°ãng ph©m Th­p Ác thì liÁn r¡i vào pháp giÛi Ëa Ngåc. Th­p Ác téc là sát sanh, trÙm c°Ûp, tà dâm, vÍng ngï, ÷ ngï, ác kh©u, l°áng thiÇt, tham, sân, tà ki¿n. Trái l¡i là Th­p ThiÇn. Các ông nên th§m xét kù, nhïng tâm niÇm khßi lên h±ng ngày t°¡ng °ng vÛi pháp giÛi nào m¡nh nh¥t thì n¡i an thân l­p m¡ng ngày sau tñ có thà bi¿t °ãc, ch³ng c§n ph£i nhÍc hÏi ng°Ýi. </font></p> <p align="justify"><font size="4">T¥t c£ c£nh giÛi chÉ do nghiÇp chiêu c£m, chÉ do tâm hiÃn hiÇn, °¡ng thà c£nh giÛi ¥y téc không. Phàm có tâm thì không thà không có c£nh. Cho nên, không hiÃn hiÇn c£nh Ph­t thì hiÃn hiÇn chín cõi, không hiÃn hiÇn c£nh Tam Thëa thì hiÃn hiÇn c£nh Låc Phàm, không hiÇn c£nh trÝi, ng°Ýi, ng¡ qu÷, súc sanh thì hiÇn c£nh Ëa ngåc. C£nh giÛi Ph­t và Tam Thëa tuy có h¡n kém khác nhau, nh°ng cing Áu thÍ h°ßng pháp l¡c. C£nh giÛi ch° thiên trong ba cõi chÉ thÍ dång niÁm vui ngi dåc të ThiÁn ÐËnh. C£nh giÛi nhân gian thì khÕ vui l«n lÙn, m×i m×i tùy theo nghiÇp lñc cça mình mà lãnh chËu ho·c h°ßng thÍ khác nhau. C£nh giÛi ng¡ qu÷, súc sanh khÕ nhiÁu vui ít; c£nh giÛi Ëa ngåc chÉ thu§n vô l°ãng khÕ. Nh° núi sông, ng°Ýi v­t th¥y trong mÙng Áu n°¡ng vào tâm mÙng mà hiÇn, n¿u không có tâm mÙng thì không có c£nh mÙng, không có c£nh mÙng thì không có tâm mÙng. Cho nên bi¿t ngoài tâm không có c£nh, ngoài c£nh ch³ng có tâm. Toàn c£nh téc tâm, toàn tâm téc c£nh. N¿u të nhân mà xét qu£ thì nên quán tâm, n¿u n¡i qu£ mà nghiÇm nhân thì nên quán c£nh. Cho nên nói: &quot;Ch°a có c£nh vô tâm cing không có tâm vô c£nh&quot;. Qu£ ¯t ph£i të nhân, nhân ¯t ph£i k¿t qu£. N¿u ng°Ýi bi¿t °ãc ¡o lý tâm c£nh, nhân qu£ nh¥t nh° b¥t nhË mà còn không niÇm Ph­t c§u sanh TËnh ÐÙ thì tôi không tin. </font></p> <p align="justify"><font size="4">N¿u chân th­t vì sanh tí mà phát tâm BÓ-Á, dùng tin sâu nguyÇn thi¿t trì niÇm danh hiÇu Ph­t thì chÉ m°Ýi sáu chï Nam mô Tây ph°¡ng Cñc L¡c th¿ giÛi ¡i të ¡i bi A-di-à Ph­t ã là ¡i tông chÉ cça pháp môn NiÇm Ph­t. N¿u ch³ng phát tâm chân th­t vì sanh tí thì t¥t c£ nhïng lÝi khai thË Áu là hý lu­n. T¥t c£ nhïng khÕ não sâu rÙng ß th¿ gian không gì h¡n sanh tí. N¿u ch³ng th¥u suÑt sanh tí thì sanh tí tí sanh, sanh sanh tí tí không bao giÝ dëng nghÉ, ra khÏi bào thai này l¡i vào bào thai khác; bÏ ãy da này l¡i giï ãy da khác, còn không kham nh­n nÕi nhïng thÑng khÕ ¥y. HuÑng gì ch°a thoát luân hÓi thì khó tránh khÏi Ía l¡c; bào thai heo, thai chó n¡i nào ch³ng chui vào; ãy da lëa, da ngña cái nào ch³ng giï l¥y. Thân ng°Ýi khó °ãc mà l¡i dÅ m¥t, mÙt niÇm l×i l§m thì liÁn r¡i vào °Ýng ác. Tam Ó dÅ vào mà l¡i khó ra, Ëa ngåc dài lâu mà khÕ não vô l°ãng. Të Th¥t Ph­t ¿n nay còn làm loài trùng ki¿n, tám v¡n ki¿p sau ch°a thoát thân bÓ câu. °Ýng súc sanh ã dài lâu mà cõi Ëa ngåc, ng¡ qu÷ còn lâu dài g¥p bÙi. Tr£i qua ki¿p sÑ nh° h±ng sa bao giÝ liÅu thoát, bao giÝ dëng nghÉ. V¡n khÕ n¥u nung không n¡i trß vÁ, không ai céu vÛt. M×i l§n nói ¿n viÇc ¥y thì lông tóc dñng ng°ãc, m×i l§n ngh) ¿n viÇc ¥y thì ngi t¡ng nh° Ñt nh° thiêu. Vì th¿, ngay hôm nay ph£i thÑng thi¿t ngh) ¿n sanh tí nh° m¥t cha m¹, nh° céu lía cháy §u. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Nh°ng ta hôm nay có sanh tí thì ta mong c§u xu¥t ly, t¥t c£ chúng sanh cing Áu có sanh tí thì cing nên c§u xu¥t ly. HÍ và ta vÑn Óng mÙt thÃ, Áu là cha m¹ nhiÁu Ýi. Ch° Ph­t vË lai n¿u ch³ng ngh) tÛi viÇc céu Ù chúng sanh mà chÉ mong c§u tñ lãi thì lý này có ch× thi¿u sót, tâm có ch× ch°a an. HuÑng gì tâm ¡i bi ch°a phát thì bên ngoài không c£m ¿n ch° Ph­t, bên trong không kh¿ hãp b£n tánh; trên ch³ng thà thành tñu trÍn v¹n Ph­t ¡o, d°Ûi không thà làm lãi ích t¥t c£ qu§n sanh. Óng thÝi ái ân të vô thçy làm sao dét bÏ, oán h­n të ngàn Ýi l¥y gì à gi£i trë; thiÇn cn gom nhóm të lâu xa khó mà thành thåc, pháp môn tu hành s½ g·p nhiÁu ch°Ûng duyên, d«u có thành tñu cing s½ r¡i vào nhÏ h¹p. Cho nên c§n ph£i xéng tánh mà phát tâm ¡i BÓ-Á. ã phát ¡i tâm thì nên tu ¡i h¡nh, tìm c§u mÙt pháp môn nào dÅ tu hành nh¥t, dÅ thành tñu nh¥t, thÏa áng nh¥t, cùng tÙt viên Ñn nh¥t trong t¥t c£ các pháp môn à h¡ thç công phu. Pháp môn ¥y không gì b±ng tin sâu nguyÇn thi¿t trì danh hiÇu Ph­t. Tin sâu téc là tin vào Ph¡m âm cça Thích-ca Nh° Lai nh¥t Ënh không h° dÑi, tin tâm nguyÇn ¡i të ¡i bi cça Di-à Th¿ Tôn nh¥t Ënh không ph£i là nguyÇn suông. V£ l¡i dùng nhân niÇm Ph­t c§u vãng sanh thì nh¥t Ënh s½ c£m °ãc qu£ th¥y Ph­t mà °ãc vãng sanh. Nh° trÓng d°a °ãc d°a, tÉa ­u °ãc ­u, vang ¯t éng theo ti¿ng, £nh ¯t tùy theo hình. N¿u nhân ch³ng luÑng bÏ thì qu£ ¯t không m¥t. iÁu ó không c§n ãi ph£i hÏi Ph­t, mà có thà tñ tin n¡i mình v­y. HuÑng gì mÙt niÇm tâm tánh hiÇn tiÁn cça chúng ta toàn chân mà thành vÍng, toàn vÍng téc chân, suÑt ngày tùy duyên, suÑt ngày b¥t bi¿n; ngang thì kh¯p m°Ýi ph°¡ng, dÍc thì suÑt ba thÝi, TËnh ÐÙ Di-Ðà không ngoài °¡ng thà Áu bao hàm trong ó. Dùng tâm có Ph­t n¡i ta à niÇm Ph­t n¡i tâm ta, há Ph­t n¡i tâm ta ch³ng éng tâm có Ph­t n¡i ta ° ? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Vãng Sanh TruyÇn có nói ¿n thåy t°Ûng lúc lâm chung, minh b¡ch rõ ràng há l¡i dÑi ta °? Tin nh° th¿ rÓi thì tâm °a thích càng m¡nh m½, dùng niÁm vui cça TËnh ÐÙ quán xét l¡i c£nh khÕ Ta-bà thì tâm muÑn xa lìa càng sâu n·ng, nh° lìa h§m phân, nh° ra khÏi lao ngåc. Dùng c£nh khÕ Ta-bà quán xét c£nh an l¡c ß TËnh ÐÙ thì tâm vui thích chí thi¿t, nh° trß vÁ cÑ h°¡ng, nh° h°Ûng ¿n kho báu. Tóm l¡i, nh° khát ngh) ¿n n°Ûc, nh° ói ngh) ¿n c¡m, nh° bÇnh n·ng ngh) ¿n thuÑc hay, nh° con th¡ nhÛ m¹ hiÁn; nh° bË k» thù c§m dao r°ãt uÕi, nh° r¡i vào lía n°Ûc mà g¥p c§u céu n¡n. N¿u kh©n thi¿t nh° v­y thì t¥t c£ c£nh duyên không thà d«n d¯t, xoay chuyÃn ta °ãc. Sau ó dùng tâm tín nguyÇn này trì niÇm danh hiÇu Ph­t, niÇm mÙt ti¿ng là mÙt chçng tí cíu liên hoa, niÇm mÙt câu là mÙt chánh nhân vãng sanh TËnh ÐÙ. Tâm tâm c§n t°¡ng tåc, niÇm niÇm ch³ng gián o¡n. Ph£i chuyên, ph£i c§n, không xen t¡p, càng lâu ngày thì càng kiên cÑ, càng trì niÇm thì càng thi¿t tha. Lâu ngày ch§y tháng tñ thành khÑi, ¡t °ãc nh¥t tâm b¥t lo¡n v­y. Th­t úng nh° th¿, n¿u ch³ng vãng sanh thì Thích-Ca Nh° Lai trß thành ng°Ýi vÍng ngï, nguyÇn cça Di-Ðà Th¿ Tôn trß thành nguyÇn suông. Há có lý này °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Pháp môn &quot;chÉ th³ng tâm ng°Ýi th¥y tánh thành Ph­t&quot; cça ThiÁn tông so vÛi pháp môn &quot;tâm này làm Ph­t, tâm này là Ph­t&quot; trong Quán Kinh thì không th³ng t¯t và mau chóng b±ng. Vì sao? Vì th¥y tánh thì khó mà làm Ph­t thì dÅ. Th¿ nào là th¥y tánh? ó là xa lìa tâm ý théc, linh minh hiÃn lÙ. Vì khßi §u ph£i th¥y tánh cho nên khó. Th¿ nào là làm Ph­t? ó là trì niÇm danh hiÇu Ph­t, quán Y báo, Chánh báo cça Ph­t cho nên dÅ. Kinh ghi r±ng: &quot;Khi tâm các ông ngh) ¿n Ph­t thì tâm này téc 32 t°Ûng ¡i tr°ãng phu, 80 v» ¹p tùy hình. Nh° th¿ há ch³ng ph£i dùng t°ßng Ph­t niÇm Ph­t à °ãc làm Ph­t sao? Phàm &quot;thành Ph­t, là Ph­t&quot;, theo lý không hai °Ýng, nh°ng &quot;th¥y tánh&quot; và &quot;làm Ph­t&quot; thì khó dÅ khác nhau r¥t xa. Nh° v­y há ch³ng ph£i NiÇm Ph­t mau chóng và th³ng t¯t h¡n Tham ThiÁn °? MÙt là lÝi cça ch° TÕ, mÙt là lÝi cça ch° Ph­t, bên nào trÍng bên nào khinh, lÝi nào nên l¥y lÝi nào nên bÏ, ng°Ýi hÍc c§n ph£i bi¿t rõ. Xa lìa thói quen ci, l¯ng tâm bình khí thí kiÃm iÃm xem, ¯t s½ ch¥p nh­n lÝi này là không sai l§m v­y! </font></p> <p align="justify"><font size="4">Sau khi ThiÁn S° Th¡ch S°¡ng viên tËch, ¡i chúng suy cí Thç TÍa Thái k¿ thëa trå trì. Lúc b¥y giÝ ngài Cíu Phong KiÁn làm thË gi£ nói r±ng: &quot;N¿u k¿ thëa, c§n ph£i th¥u rõ ý cça Tiên S°!&quot; </font></p> <p align="justify"><font size="4">Thç TÍa Thái hÏi r±ng: &quot;Tiên s° có ý gì, ta ch°a thà hÙi °ãc!&quot; </font></p> <p align="justify"><font size="4">ThË gi£ KiÁn áp: &quot;Bình th°Ýng Tiên S° d¡y mÍi ng°Ýi r±ng:  Hãy dëng nghÉ i, hãy dét b·t i, hãy l·ng l½ i, hãy nh° lò h°¡ng trong ngôi mi¿u cÕ i, hãy nh° mÙt d£i låa tr¯ng i, hãy v¡n nm nh¥t niÇm i. Còn t¥t c£ nhïng iÁu khác thì không hÏi ¿n. Th¿ nào là nh° mÙt d£i låa tr¯ng? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Thç tÍa Thái áp r±ng: &quot;ó chÉ là nói vÁ viÇc cça mÙt s¯c&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">ThË gi£ KiÁn nói r±ng: &quot;Ông ch°a tëng hiÃu ý cça Tiên s°&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Thç tÍa Thái b£o r±ng: &quot;Hãy th¯p h°¡ng lên, n¿u khói h°¡ng vëa h¿t mà ta không i °ãc, téc không hiÃu ý cça Tiên S°&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÍi ng°Ýi liÁn th¯p h°¡ng, khói ch°a kËp tan thì Thç TÍa Thái ã thË tËch. ThË gi£ KiÁn v× l°ng Thç TÍa nói r±ng: &quot;NgÓi thoát hóa, éng viên tËch téc ch³ng ph£i không, nh°ng ý cça Tiên S° thì ch°a tëng mÙng th¥y&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Ngài Tào S¡n ang ngÓi ß tng °Ýng thì g·p ChÉ Y ¡o Gi£ i ngang qua, Tào S¡n nói r±ng: &quot;ChÉ Y ¡o Gi£ ó °?&quot; </font></p> <p align="justify"><font size="4">ChÉ Y áp:  Không dám! </font></p> <p align="justify"><font size="4">Ngài Tào S¡n hÏi: Th¿ nào là viÇc cça ChÉ Y? </font></p> <p align="justify"><font size="4">áp: Áo lông cëu vëa khoác lên thân thì v¡n pháp Áu Nh°. </font></p> <p align="justify"><font size="4">HÏi: Th¿ nào là dång cça ChÉ Y ? </font></p> <p align="justify"><font size="4">ChÉ Y d¡ mÙt ti¿ng rÓi thË tËch. Ngài Tào S¡n nói r±ng: &quot;Ng°¡i chÉ bi¿t i nh° th¿ mà ch³ng bi¿t ¿n nh° th¿&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">ChÉ Y liÁn mß m¯t hÏi r±ng: Khi ch¡n tánh linh minh không n°¡ng gá bào thai thì th¿ nào? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Ngài Tào S¡n nói: Cing ch°a ph£i là kó diÇu. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Phàm ngÓi thoát hóa, éng yên thË tËch mà ch°a rõ °ãc ¡i pháp thì ch¯c ch¯n ch°a liÅu ngÙ. Nh°ng công phu tham hÍc nào ph£i dÅ dàng. N¿u có thà xoay chuyÃn mÙt m£nh tinh th§n này, chuyên tâm niÇm Ph­t, c§u sanh TËnh ÐÙ thì nh¥t Ënh s½ ¡t °ãc th°ãng ph©m th°ãng sanh, há ph£i c§n g·p ng°Ýi à ¥n chéng sao? Nh° ChÉ Y ¡o Gi£ hÏi r±ng: &quot;Th¿ nào là kó diÇu?&quot; Ngài Tào S¡n áp: &quot;Ch³ng n°¡ng gá&quot;. ChÉ Y liÁn të biÇt mà thË tËch. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Ôi! Nói ch³ng n°¡ng gá mà l¡i n°¡ng gá vào bào thai xú u¿, ch³ng b±ng nói ch³ng n°¡ng gá mà n°¡ng gá n¡i hoa sen thanh tËnh. Nh° lu­n ¿n bào thai xú u¿ và hoa sen thanh tËnh thì h¡n kém ã cách xa. HuÑng gì xu¥t thai cách ¥m, ch³ng dÅ dàng làm chç. Còn khi hoa sen vëa nß thì ã §y ç th¯ng duyên. V­y ki¿p và ngày lâu mau, ¥t trÝi xa cách, cing âu ç à då cho viÇc h¡n kém ¥y. Cho nên ch³ng l¡ gì khi nghe ¡i S° V)nh Minh Diên ThÍ nói r±ng: &quot;Có ThiÁn mà không có TËnh, m°Ýi ng°Ýi l§m l¡c h¿t chín, không ThiÁn mà có TËnh thì v¡n ng°Ýi tu v¡n ng°Ýi ¡t . ó là lÝi chân th­t, là lÝi thÑng thi¿t phát xu¥t të tâm ¡i të bi; xin ng°Ýi hÍc chÛ bÏ qua. </font></p> <p align="justify"><font size="4">§u tiên mê chân khßi vÍng thì gÍi là mÙt niÇm vÍng Ùng; cuÑi cùng ph£n vÍng trß vÁ chân thì gÍi là mÙt niÇm t°¡ng °ng. Th¿ thì sau khi khßi vÍng và tr°Ûc khi trß vÁ chân, kho£ng giïa ó l¡i có pháp gì bên ngoài mÙt niÇm này? Vì th¿ mÙt niÇm ngÙ tùy theo duyên TËnh, téc pháp giÛi Ph­t. MÙt niÇm mê tùy duyên nhiÅm téc chín pháp giÛi. M°Ýi ph°¡ng h° không là t¡i mÙt niÇm mê muÙi này; t¥t c£ TËnh ÐÙ là të mÙt niÇm l¯ng trong này. Té sanh chánh báo cing të mÙt niÇm tình t°ßng này hãp tan mà °ãc. Té ¡i y báo cing là të mÙt niÇm này Ùng tËnh, thu­n nghËch mà có. N°¡ng vào mÙt niÇm này mà bi¿n hiÇn các pháp, lìa mÙt niÇm này thì không pháp nào có °ãc. MÙt niÇm này vÑn là pháp giÛi theo duyên mà khßi; duyên không có tñ tánh thì toàn thà là pháp giÛi. Cho nên ngang thì cùng kh¯p m°Ýi ph°¡ng, dÍc thì xuyên suÑt ba thÝi; lìa l×i b·t l§m, ch³ng thà ngh) bàn. Pháp nh) §y ç oai th§n này, §y ç công dång này. Nay dùng niÇm này mà niÇm éc Ph­t Di- Ðà, c§u sanh TËnh ÐÙ, thì ang lúc niÇm, y chánh cça Tây ph°¡ng ã ß trong tâm ta, Óng thÝi tâm ta cing ã ß trong y chánh cça Tây ph°¡ng v­y. Nh° hai g°¡ng Ñi diÇn soi chi¿u l«n nhau. ó là t°Ûng  ngang cùng kh¯p m°Ýi ph°¡ng v­y. N¿u theo ngh)a  dÍc xuyên suÑt ba thÝi thì khi niÇm Ph­t, téc khi th¥y Ph­t cing là lúc thành Ph­t, khi c§u vãng sanh téc là lúc vãng sanh cing là khi Ù sanh. Ba thÝi cùng lúc, không có tr°Ûc sau. Nh° ánh sáng cça h¡t châu trên l°Ûi trÝi ¿ Thích cing khó sánh Óng toàn thÃ; nh°ng sñ viÇc trong gi¥c mÙng Nam Kha thì t¡m cho  cùng thÝi . NgÙ lý này th­t khó, nh°ng tin thì r¥t dÅ, chÉ c§n ngay ó thëa °¡ng thì cuÑi cùng nh¥t Ënh °ãc toàn thân thÍ dång. ¿n ây có thà cho r±ng viÇc tham hÍc ã mãn, viÇc làm ã xong. Ho·c ch°a thà ¡t °ãc thì chÉ c§n tùy thu­n quán xét, tùy ph§n thÍ dång v­y. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Tâm t¡o nghiÇp thì tâm cing chuyÃn °ãc nghiÇp. NghiÇp do tâm t¡o thì nghiÇp tùy tâm chuyÃn. N¿u tâm ch³ng chuyÃn °ãc nghiÇp, téc bË nghiÇp trói buÙc. N¿u nghiÇp ch³ng chuyÃn theo tâm téc nghiÇp trói buÙc tâm. Vì sao tâm chuyÃn °ãc nghiÇp? Vì tâm hãp vÛi ¡o, tâm hãp vÛi Ph­t. Vì sao nghiÇp trói buÙc °ãc tâm? Vì tâm n°¡ng gá theo tr§n c£nh, m·c tình t¡o tác, m·c tình lãnh thÍ. T¥t c£ c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai Áu do nghiÇp c£m nên, Áu do tâm hiÃn hiÇn. Do nghiÇp c£m thì c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai Áu nh¥t Ënh, vì nghiÇp trói buÙc tâm. Do tâm hiÃn hiÇn thì c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai Áu b¥t Ënh, vì tâm chuyÃn °ãc nghiÇp. Ng°Ýi tu hành, n¿u ang lúc nghiÇp trói buÙc tâm, c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai nh¥t Ënh mà b×ng nhiên phát tâm rÙng lÛn, tu h¡nh chân th­t khi¿n tâm hãp vÛi ¡o, hãp vÛi Ph­t thì tâm chuyÃn °ãc nghiÇp. B¥y giÝ c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai vÑn nh¥t Ënh trß thành b¥t Ënh. N¿u ang lúc tâm chuyÃn nghiÇp, c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai b¥t Ënh mà b×ng nhiên ¡i tâm lui såt, h¡nh chân th­t thi¿u sót thì nghiÇp trß l¡i trói buÙc tâm. B¥y giÝ c£nh giÛi hiÇn tiÁn và qu£ báo vË lai vÑn b¥t Ënh trß thành nh¥t Ënh. Nh°ng nghiÇp ã t¡o ß quá khé thì nay không bi¿t làm sao? Có mong c§u mà phát tâm hay không? CÑt y¿u là t¡i n¡i ta, vì ta t¡o nghiÇp thì ta chuyÃn nghiÇp, ché ch³ng ph£i do ng°Ýi khác. N¿u ngay hôm nay ta phát tâm niÇm Ph­t c§u sanh Cñc L¡c, ho·c quán y báo, chánh báo, ho·c trì niÇm danh hiÇu Ph­t. NiÇm niÇm liên tåc, quán và niÇm ¿n ch× rÑt ráo thì tâm hãp vÛi Ph­t; hãp rÓi l¡i hãp, hãp ¿n ch× cùng tÙt thì tâm chuyÃn °ãc nghiÇp. B¥y giÝ c£nh giÛi Ta-bà hiÇn tiÁn chuyÃn thành Cñc L¡c; qu£ báo vË lai trong thai m¹ chuyÃn thành thai hoa sen, liÁn °ãc làm ng°Ýi tñ t¡i ß L¡c bang. N¿u ang lúc ¥y tâm kia b×ng nhiên m¥t i séc quán chi¿u, ho·c b×ng sanh lui såt, khi¿n tâm không hãp vÛi Ph­t thì nghiÇp trói buÙc tâm; c£nh hiÇn tiÁn v«n nh° ci, qu£ báo vË lai v«n y nhiên, trß l¡i làm chúng sanh khÑn khÕ ß U¿ ÐÙ. Th¿ thì chúng ta ã có tâm xu¥t ly, c§u sanh TËnh ÐÙ há ch³ng kinh sã mà c£nh giác, ph¥n ch¥n mà phát tâm °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">NGUYÆN là iÁu kiÇn tÑi quan trÍng trong pháp môn TËnh ÐÙ, phàm ã NguyÇn cuÑi cùng ¯t s½ mãn nguyÇn. Nh° ông U¥t-§u-lam-ph¥t tu t­p Ënh Phi Phi T°ßng bên bÝ suÑi trong rëng sâu, m×i khi Ënh s¯p thành tñu, ph§n nhiÁu bË các loài chim cá kinh Ùng. Do ó ông ¥y phát lÝi nguyÇn ác r±ng: &quot;Ngày sau ta s½ làm con chÓn bay vào rëng n chim, xuÑng sông b¯t cá&quot;. Qu£ th­t vÁ sau thành tñu Ënh Phi Phi T°ßng sanh lên cõi trÝi thÍ tám v¡n ¡i ki¿p, ph°Ûc trÝi h¿t Ía làm con chÓn bay, vào rëng n chim, xuÑng sông b¯t cá. ó là nguyÇn ác trái vÛi chân tánh mà còn có lñc dång lÛn, sau tám v¡n ki¿p mÛi thành tñu, huÑng gì nguyÇn thiÇn hãp vÛi chân tánh? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Th§n Tng TruyÇn chép r±ng: MÙt vË tng ß tr°Ûc t°ãng Ph­t á phát nguyÇn ùa r±ng: &quot;N¿u Ýi này ta không liÅu ngÙ °ãc sanh tí, nguyÇn Ýi sau làm mÙt ¡i Th§n uy vi&quot;. Qu£ th­t Ýi sau vË này là mÙt ¡i T°Ûng Quân. ây là nguyÇn ùa mà còn °ãc thÏa mãn, huÑng gì nguyÇn do tâm chí thành phát khßi? L¡i chép r±ng: Có mÙt vË Tng làu thông kinh lu­n, nh°ng ¿n n¡i âu cing không °ãc ãi ngÙ, bèn buÓn r§u than thß. VË Tng bên c¡nh th¥y th¿ nói r±ng: &quot;Ông hÍc Ph­t pháp, há ch³ng nghe nói khi ch°a thành Ph­t, tr°Ûc ph£i k¿t duyên vÛi mÍi ng°Ýi. Tuy ông thông biÃu Ph­t pháp, nh°ng vì sao vô duyên vÛi chúng sanh?&quot; VË Tng kia nói r±ng: &quot;Ta ß n¡i ây suÑt Ýi °?&quot; VË Tng bên c¡nh nói: &quot;Ta s½ thay ông làm viÇc ¥y&quot;. L¡i hÏi r±ng: &quot;Ông còn c¥t giï v­t gì chng?&quot; Ðáp: &quot;ChÉ mÙt chi¿c y, ché không còn gì khác&quot;. VË Tng nói: &quot;Chëng ¥y cing ç rÓi&quot;.VË Tng liÁn bán chi¿c y mua thñc ph©m, d«n vË tng kia vào mÙt khu rëng sâu, n¡i có nhiÁu c§m thú côn trùng sinh sÑng, ·t thñc ph©m trên ¥t, b£o vË Tng kia phát nguyÇn. Sau ó d·n r±ng: &quot;Hai m°¡i nm sau ông mÛi nên khai pháp&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">VË Tng kia làm úng theo nh° lÝi d·n, sau hai m°¡i nm mÛi khai pháp. B¥y giÝ ng°Ýi ¿n thÍ giáo ph§n lÛn Áu là nhïng thi¿u niên. Bßi vì hÍ Áu là h­u thân cça nhïng loài c§m thú côn trùng thÍ thñc khi x°a. NguyÇn lñc này ch³ng thà ngh) bàn, có thà dùng nguyÇn cça ng°Ýi khác nhi¿p hóa loài côn trùng c§m thú thoát khÏi thân dË lo¡i, sanh vào cõi ng°Ýi. V­y nguyÇn cça chính mình há ch³ng Ù °ãc mình °? éc Di-Ðà do bÑn m°¡i tám nguyÇn mà chéng ¯c Ph­t Qu£, nguyÇn cça ta n¿u hãp vÛi nguyÇn Ù sanh cça ch° Ph­t, thì chÉ c§n phát nguyÇn liÁn °ãc vãng sanh, huÑng gì Ph­t có séc ¡i të ¡i bi ch³ng thà ngh) bàn ? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Nh° Oánh Kha là ng°Ýi tham ¯m r°ãu thËt vô Ù, khi Íc Vãng Sanh TruyÇn, m×i l§n Íc qua mÙt truyÇn thì m×i l§n g­t §u. Sau ó ông nhËn n niÇm Ph­t, ¿n b£y ngày c£m éc Ph­t hiÇn thân an çi r±ng: &quot;TuÕi thÍ cça ng°¡i còn m°Ýi nm, nên chuyên tâm niÇm Ph­t, sau m°Ýi nm ta s½ ¿n ón&quot;. Oánh Kha b¡ch r±ng: &quot;Cõi Ta-bà nhiÁu ác tr°ãc, dÅ m¥t chánh niÇm. Con xin °ãc sÛm vãng sanh TËnh ÐÙ, phång sñ ch° thánh&quot;. éc Ph­t d¡y r±ng: &quot;Chí cça ng°¡i ã nh° th¿, ba ngày sau ta s½ ¿n ón&quot;. Qu£ th­t, ba ngày sau Oánh Kha °ãc vãng sanh. </font></p> <p align="justify"><font size="4">ThiÁn s° Hoài NgÍc siêng tu tËnh nghiÇp. MÙt hôm, th¥y Ph­t và BÓ-tát hiÇn §y kh¯p trong h° không. MÙt vË tay c§m ài b¡c b°Ûc vào, s° Hoài NgÍc ngh) r±ng: &quot;Ta mÙt Ýi siêng nng tu t­p, ý muÑn ài vàng, hôm nay vì sao ch³ng °ãc?&quot; Vëa suy ngh) xong thì ài b¡c liÁn ©n m¥t. S° Hoài NgÍc càng siêng nng tu t­p, hai m°¡i mÑt ngày sau l¡i th¥y ch° Ph­t và BÓ-tát hiÇn §y kh¯p h° không. VË c§m ài b¡c khi tr°Ûc, nay Õi c§m ài vàng hiÇn ¿n. S° Hoài NgÍc l·ng yên thË tËch. </font></p> <p align="justify"><font size="4">L°u Di Dân n°¡ng k¿t xã niÇm Ph­t ß ông Lâm, mÙt hôm ang niÇm Ph­t, b×ng th¥y ch° Ph­t hiÇn thân. Di Dân ngh) r±ng: &quot;¯Ûc gì °ãc Nh° Lai l¥y tay xoa §u?&quot; éc Ph­t liÁn l¥y tay xoa §u. L°u Di Dân l¡i ngh): &quot;¯Ûc gì °ãc Nh° Lai l¥y y phç lên thân?&quot; éc Ph­t liÁn l¥y y phç thân. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Than ôi! éc Ph­t thÏa mãn t¥t c£ °Ûc nguyÇn cça chúng sanh, th­t có thà cho là b­c cha m¹ ¡i të ¡i bi v­y. MuÑn chóng °ãc vãng sanh liÁn cho chóng vãng sanh, muÑn ài vàng thì liÁn Õi ài vàng, muÑn xoa §u liÁn °ãc xoa §u, muÑn °ãc y phç thân liÁn °ãc y phç thân. Ph­t ã të bi vÛi t¥t c£ chúng sanh, há chÉ không të bi vÛi ta sao? Ph­t ã thÏa mãn t¥t c£ °Ûc nguyÇn cça chúng sanh, há chÉ không thÏa mãn °Ûc nguyÇn cça ta sao? Tâm ¡i të ¡i bi không chÍn lña thì âu có lý này? Vì th¿ chân th­t phát nguyÇn thì tín ã ß trong nguyÇn. Tín và NguyÇn ã chân thì h¡nh không c§u khßi ã tñ khßi. Th¿ thì ba món t° l°¡ng Tín, H¡nh, NguyÇn chÉ mÙt chï NguyÇn ã gÓm thâu t¥t c£. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Þ th¿ gian, cái áng quý trÍng nh¥t là tinh th§n, áng m¿n ti¿c nh¥t là thÝi gian. MÙt niÇm thanh tËnh là duyên khßi cça Ph­t giÛi, mÙt niÇm nhiÅm ô là sanh nhân vào chín cõi. Phàm Ùng mÙt niÇm téc t¡o chçng tí m°Ýi cõi, nh° th¿ há ch³ng quý trÍng °? MÙt ngày ã trôi qua, m¡ng cing theo ó mà gi£m d§n, mÙt t¥c thÝi gian téc mÙt o¡n thÍ m¡ng, nh° th¿ há ch³ng m¿n ti¿c °? N¿u bi¿t tinh th§n là cái áng quý trÍng, chÛ nên uÕng phí, ph£i nên niÇm niÇm ch¥p trì danh hiÇu Ph­t. ThÝi giÝ ch³ng à luÑng qua thì kh¯c kh¯c ph£i huân tu tËnh nghiÇp. Ví nh° bÏ danh hiÇu Ph­t mà tu Tam Thëa Thánh H¡nh, ó cing là uÕng phí tinh th§n. GiÑng nh° dùng cây cung ngàn cân mà b¯n loài chuÙt nh¯t. HuÑng gì t¡o nghiÇp låc phàm sanh tí? Ví nh° bÏ TËnh nghiÇp mà giï l¥y QuyÁn Thëa TiÃu Qu£, ó cing là uÕng phí thÝi gian. GiÑng nh° dùng h¡t châu Nh° Ý mà Õi l¥y mÙt m£nh áo, mÙt mi¿ng c¡m, huÑng gì giï l¥y qu£ trÝi ng°Ýi hïu l­u? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Quý trÍng nh° th¿, m¿n ti¿c nh° th¿ thì tâm chuyên nh¥t mà Ph­t dÅ c£m hiÇn, h¡nh siêng nng mà ¡o nghiÇp dÅ tinh chuyên. Nh¥t Ënh °ãc vãng sanh TËnh ÐÙ, tñ thân th¥y éc Ph­t Di-à, téc thÝi thÍ nh­n khai thË, Ñi diÇn tuân phång të âm, diÇu ngÙ tñ tâm, chéng ¯c pháp giÛi. Kéo mÙt niÇm làm tr°Ýng ki¿p, rút mÙt ki¿p thành mÙt niÇm. Ki¿p và niÇm viên dung, °ãc ¡i tñ t¡i. iÁu ó há ch³ng ph£i ã thÍ nh­n °ãc diÇu qu£ të sñ quý trÍng và m¿n ti¿c °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Phàm Ki¿n ¡o rÓi sau mÛi Tu ¡o, Tu ¡o rÓi sau mÛi Chéng ¡o. ó là con °Ýng chung cça ngàn thánh, là Ënh lu­n không Õi të ngàn x°a. Nh°ng Ki¿n ¡o há dÅ bàn ¿n °? N¿u cn cé theo Giáo thëa ¯t ph£i tâm khai ý gi£i. N¿u y cé theo Tông môn, ph£i v°ãt qua trùng quan. Sau ó mÛi °ãc nói ¿n Tu ¡o. N¿u không thì liÁn trß thành tu mù luyÇn chÙt, không tránh khÏi va t°Ýng ång vách, r¡i vào h§m, rÛt xuÑng hÑ. Nh°ng pháp môn TËnh ÐÙ thì không nh° v­y, vÁ ph°¡ng Tây cách ây h¡n m°Ýi v¡n éc cõi Ph­t, có mÙt th¿ giÛi tên là Cñc L¡c. éc Ph­t ß cõi ¥y hiÇu là A-di-à hiÇn nay ang thuy¿t pháp. ChÉ c§n tin sâu lÝi Ph­t, n°¡ng vào ó mà phát nguyÇn trì niÇm danh hiÇu Ph­t. Dùng tri ki¿n Ph­t làm tri ki¿n mình, b¥t t¥t ph£i c§u Ñn ngÙ. Các pháp môn khác tr°Ûc tiên c§n ph£i ngÙ, sau ó y theo pháp ã ngÙ mà tu t­p. Nhi¿p tâm thành Ënh, nhân Ënh phát huÇ, nhÝ huÇ mà o¡n ho·c. HuÇ ã phát có h¡n kém thì ho·c °ãc o¡n có c¡n sâu. °ãc nh° v­y mÛi có thà lu­n ¿n lui såt hay không lui såt. Còn trong pháp môn TËnh ÐÙ, chÉ c§n dùng tâm tín nguyÇn chuyên trì danh hiÇu Ph­t cho ¿n nh¥t tâm b¥t lo¡n, tËnh nghiÇp nh¥t Ënh s½ ¡i thành, mai sau nh¥t Ënh vãng sanh. MÙt khi ã vãng sanh thì v)nh viÅn không còn lui såt. L¡i các pháp môn khác, tr°Ûc c§n sám hÑi hiÇn nghiÇp, n¿u không s½ ch°Ûng ¡o, không có °Ýng ti¿n tu. Còn ng°Ýi tu tËnh nghiÇp thì Ûi nghiÇp vãng sanh, không c§n sám hÑi. Vì mÙt lÝi chí tâm niÇm Ph­t có thà tiêu diÇt °ãc tÙi n·ng sanh tí trong tám m°¡i éc ki¿p. Các pháp môn khác c§n ph£i o¡n trë phiÁn não. N¿u còn m£y may phiÁn não Ki¿n, T° ch°a o¡n thì ch°a dét °ãc Ph§n Ðo¡n Sanh Tí, ch³ng thà xu¥t ly quÑc Ù Óng C°. ChÉ có ng°Ýi tu tËnh nghiÇp mÛi v°ãt ra khÏi ba cõi, không c§n o¡n phiÁn não, mà të cõi Óng C° này sanh vÁ cõi Óng C° kia. MÙt khi ã sanh vÁ, thì cÙi gÑc sanh tí v)nh viÅn o¡n dét, thÝi thÝi th¥y Ph­t, kh¯c kh¯c nghe pháp; y phåc théc n, phòng xá tñ nhiên hiÇn ra mà thÍ dång. N°Ûc, chim, cây cÑi Áu thuy¿t pháp. Trong cõi Óng C° g·p °ãc các th°ãng thiÇn nhân cça ba TËnh ÐÙ trên (Ph°¡ng TiÇn Hïu D° Ù, Th­t Báo Vô Ch°Ûng Ng¡i Ù, Th°Ýng TËch Quang TËnh ÐÙ) Óng t­p hÙi mÙt chÑn, chéng ¯c viên mãn ba b¥t thoái, °ãc giai vË Nh¥t Sanh BÕ Xé. Th¿ thì pháp môn TËnh ÐÙ, khßi §u không c§u khai ngÙ, cuÑi cùng ch³ng ãi phát huÇ, ch³ng c§n sám nghiÇp, ch³ng o¡n phiÁn não. Th­t là vô cùng ti¿t l°ãc, vô cùng th³ng t¯t. Nh°ng chéng nh­p thì vô cùng rÙng lÛn, rÑt ráo viên mãn. Ng°Ýi hÍc nên l¯ng tâm suy ngh) mà chÍn lña cho th­t úng, không vì mÙt lúc cÑng cao mà m¥t i lãi ích lÛn lao thù th¯ng này. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Có ng°Ýi nghèo khÕ nhìn të xa th¥y mÙt xâu tiÁn, liÁn ch¡y ¿n Ënh nh·t l¥y, b×ng th¥y là mÙt con r¯n, liÁn trÑ m¯t éng nhìn. L¡i có mÙt ng°Ýi khác ch¡y ¿n nh·t l¥y xâu tiÁn mang i. ó chính là tiÁn ché không ph£i là r¯n, sß d) th¥y thành r¯n là do nghiÇp c£m nên, do tâm bi¿n hiÇn. Th¥y r¯n të xâu tiÁn, nh¥t Ënh là do tâm hiÇn nghiÇp c£m. V­y th¥y tiÁn të r¯n há ch³ng ph£i do nghiÇp c£m, tâm hiÇn °? R¯n bi¿n të tiÁn do nghiÇp riêng cça mÙt ng°Ýi vÍng th¥y; còn tiÁn thành të r¯n là do nghiÇp Óng ph§n cça nhiÁu ng°Ýi vÍng th¥y. VÍng th¥y cça mÙt ng°Ýi thì h° vÍng dÅ bi¿t; còn vÍng th¥y cça nhiÁu ng°Ýi thì h° vÍng th­t khó bi¿t. Dùng dÅ bi¿t à so sánh vÛi khó bi¿t, thì khó bi¿t cing trß thành dÅ bi¿t. Th¿ thì r¯n ch¯c ch¯n là r¯n, tiÁn cing là r¯n. Do ó bi¿t cn thân bên trong, c£nh giÛi bên ngoài të mÙt ph°¡ng, m°Ýi ph°¡ng, bÑn ¡i châu cho ¿n tam thiên ¡i thiên th¿ giÛi cing Áu nh° r¯n hiÇn të xâu tiÁn. Nh°ng r¯n do tâm ã hiÇn thì liÁn có thà c¯n ng°Ýi, tiÁn do tâm ã hiÇn thì liÁn có thà thÍ dång °ãc. Ch³ng nên cho r±ng chÉ do tâm mà không có c£nh bên ngoài. V£ l¡i, u¿ khÕ ß Ta-bà hay là tËnh l¡c cça cõi An D°áng Áu do tâm hiÇn. U¿ khÕ do tâm hiÇn thì liÁn bË béc bách; tËnh l¡c do tâm hiÇn thì °ãc thÍ dång. U¿ khÕ hay tËnh l¡c Áu do tâm hiÇn, vì sao l¡i không bÏ u¿ khÕ do tâm mà giï l¥y tËnh l¡c bßi tâm, à cam chËu tr£i qua h±ng sa sÑ ki¿p bË tám khÕ n¥u nung béc bách ? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Sñ sanh tí cça con ng°Ýi chÉ do hai lñc t¡o nên, mÙt là tâm lñc th­t nhiÁu mÑi, bên nào n·ng thì nghiêng vÁ. Hai là nghiÇp lñc, nh° ng°Ýi mang nã, m¡nh thì kéo d¯t tr°Ûc. NghiÇp lñc r¥t lÛn mà tâm lñc còn lÛn h¡n. Vì nghiÇp lñc không có tñ tánh, chÉ hoàn toàn n°¡ng vào tâm. Tâm hay t¡o nghiÇp, thì tâm cing chuyÃn °ãc nghiÇp. Tâm lñc có n·ng, nghiÇp lñc có m¡nh thì mÛi d«n d¯t thÍ sanh. N¿u dùng tâm n·ng này mà tu tËnh nghiÇp thì tËnh nghiÇp r¥t m¡nh. Tâm n·ng nghiÇp m¡nh thì chÉ mÙt bÁ nghiêng vÁ Tây ph°¡ng mà thôi.Th¿ thì mai sau thân chung m¡ng t­n nh¥t Ënh vãng sanh Tây ph°¡ng ché ch³ng thà sanh vào chÑn khác. Nh° cây lÛn, t°Ýng cao bình th°Ýng ã nghiêng vÁ h°Ûng Tây, mai sau n¿u có Õ h³n s½ không Õ vÁ h°Ûng khác. Th¿ nào là tâm sâu n·ng? Nh° chúng ta chuyên tu tËnh nghiÇp, trong ó Tín quý ß ch× sâu bÁn, NguyÇn quý ß ch× tha thi¿t, không bË b¥t cé tà thuy¿t nào mê ho·c hay làm giao Ùng, không bË t¥t c£ c£nh duyên nào xoay chuyÃn. N¿u ang lúc chuyên tu TËnh nghiÇp, d«u có ¡i S° ¡t-ma b×ng nhiên hiÇn ¿n nói r±ng: &quot;Ta có pháp ThiÁn chÉ th³ng tâm ng°Ýi th¥y tánh thành Ph­t, ông hãy lìa bÏ niÇm Ph­t, ta s½ trao pháp ThiÁn này cho ông&quot;. B¥y giÝ ta nên £nh lÅ TÕ S° mà b¡ch: &quot;Tr°Ûc, con ã lãnh thÍ pháp môn NiÇm Ph­t cça Thích-Ca Nh° Lai, phát nguyÇn tu trì suÑt Ýi ch³ng thay Õi. Tuy TÕ S° có pháp ThiÁn thâm diÇu, nh°ng con ch³ng dám trái vÛi bÕn nguyÇn&quot;. D«u có éc Thích-ca Nh° Lai b×ng hiÇn thân ¿n d¡y r±ng: &quot;Tr°Ûc kia ta ã thuy¿t môn niÇm Ph­t, ó chÉ là ph°¡ng tiÇn nh¥t thÝi. Nay ta l¡i có pháp môn thù th¯ng khác siêu viÇt h¡n. Ông nên lìa bÏ pháp niÇm Ph­t, ta s½ nói th¯ng pháp cho ông nghe&quot;. Cing nh° th¿, ta cúi §u lÅ Ph­t mà b¡ch r±ng: &quot;Tr°Ûc kia con ã lãnh thÍ pháp môn TËnh nghiÇp cça Th¿ Tôn, dù chÉ còn mÙt h¡i thß, con quy¿t cing ch³ng Õi thay. Tuy Nh° Lai có th¯ng pháp, nh°ng con ch³ng dám trái vÛi bÕn nguyÇn . Dù Ph­t, TÕ hiÇn thân còn ch³ng thay Õi °ãc tín tâm, huÑng gì Ma v°¡ng, ngo¡i ¡o, tà thuy¿t h° vÍng mà có ç nng lñc mê ho·c ta °? Tín °ãc nh° th¿ mÛi gÍi là sâu v­y. N¿u có bánh xe s¯t nóng Ï xoay chuyÃn sát §u ta, cing ch³ng l¥y sñ khÕ này mà lui såt tâm nguyÇn vãng sanh. N¿u nm dåc th¯ng diÇu cça Luân v°¡ng hiÇn tr°Ûc m·t, cing không vì niÁm vui này mà lui såt tâm nguyÇn vãng sanh. Dù thu­n nghËch cùng tÙt cing không Õi °ãc tâm nguyÇn, huÑng gì c£nh giÛi thu­n nghËch nhÏ bé cça th¿ gian mà xoay chuyÃn °ãc ta sao? NguyÇn nh° th¿ mÛi th­t là nguyÇn chí thi¿t. Tin sâu NguyÇn thi¿t, ó là dùng tâm sâu n·ng mà tu TËnh nghiÇp thì nghiÇp nh¥t Ënh m¡nh. Vì tâm n·ng thì dÅ chuyên nh¥t, nghiÇp m¡nh m½ thì dÅ thu§n thåc. N¿u tËnh nghiÇp Cñc L¡c thu§n thåc thì nhiÅm duyên Ta-bà liÁn dét. N¿u nhiÅm duyên Ta-bà ã dét, khi lâm chung, dù muÑn c£nh giÛi luân hÓi trß l¡i hiÇn tiÁn thì cing ch³ng thà °ãc. N¿u tËnh nghiÇp ã thu§n thåc, khi lâm chung dù muÑn tËnh Ù Di-Ðà ch³ng hiÇn thì cing không thà °ãc. Nh°ng Tín và NguyÇn này lúc bình th°Ýng c§n ph£i kiên cÑ thì khi lâm chung mÛi không r¡i vào °Ýng nhÏ h¹p. Nh° cÕ éc lúc lâm chung, ch° thiên cõi Dåc ¿n ti¿p d«n, nh°ng các ngài ch³ng chËu i, chÉ mÙt lòng ãi Ph­t. Sau ó ch° Ph­t hiÇn, liÁn nói r±ng: &quot;Ch° Ph­t ã ¿n&quot;, rÓi ch¯p tay thË tËch. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Lúc lâm chung té ¡i phân ly, ây là thÝi kh¯c nào? Ch° thiên cõi Dåc ¿n ti¿p d«n là c£nh giÛi nào? N¿u bình th°Ýng tín nguyÇn ch°a ¡t ¿n m°Ýi ph§n kiên cÑ thì ¿n lúc này, g·p c£nh này mà g°ãng làm chç tà °ãc sao? Nh° b­c cÕ éc kia áng gÍi là tiêu biÃu cho nhïng ng°Ýi chuyên tu TËnh nghiÇp x°a nay. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Có mÙt ThiÁn s° hÏi r±ng: &quot;T¥t c£ các pháp Áu nh° mÙng, Ta-bà ¯t h³n là mÙng, v­y tËnh Ù Cñc L¡c cing là mÙng. Óng là c£nh mÙng, tu t­p có ích gì?&quot; Tôi áp r±ng: &quot;BÓ-tát të Th¥t ÐËa trß vÁ tr°Ûc ß trong mÙng mà tu ¡o; ¡i mÙng vô minh, BÓ-tát ³ng Giác v«n còn mê. ChÉ có ch° Ph­t mÛi gÍi là ¡i Giác. Khi còn trong mÙng ch°a tÉnh théc thì khÕ vui rõ ràng. MÙng lãnh thÍ cñc khÕ n¡i Ta-bà âu b±ng mÙng lãnh thÍ diÇu l¡c ß cõi TËnh ÐÙ. HuÑng gì mÙng ß Ta-bà là të mÙng vào mÙng, mÙng rÓi l¡i mÙng, mãi mãi tr§m mê. Còn mÙng ß cõi Cñc L¡c là të mÙng à vào giác, giác rÓi l¡i giác, d§n d§n ¡t ¿n ¡i Giác. Th¿ nên, mÙng tuy Óng mà nguyên nhân cça mÙng thì ch°a tëng Óng. Há có thà lu­n mÙt cách khái quát °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">BiÃn lÛn Ph­t pháp chÉ có Tín mÛi vào °ãc. Ñi vÛi pháp môn TËnh ÐÙ thì Tín l¡i càng trÍng y¿u. Vì trì danh niÇm Ph­t là hành xé sâu xa cça ch° Ph­t, chÉ có BÓ-tát Nh¥t Sanh BÕ Xé mÛi bi¿t °ãc ít ph§n, còn t¥t c£ các hiÁn thánh khác thì chÉ nên tin thu­n mà thôi. Bßi ó ch³ng ph£i là ch× nh­n bi¿t cça trí, huÑng gì phàm phu h¡ liÇt mà bi¿t °ãc °? Trong m°Ýi mÙt pháp thiÇn thì Tín là §u tiên, tr°Ûc Tín không có pháp thiÇn nào khác. Trong nm m°¡i lm giai vË, Tín vË là §u tiên. Tr°Ûc Tín vË không có thánh vË nào khác. Cho nên BÓ-tát t¡o Lu­n Khßi Tín, TÕ S° so¡n Tín Tâm Minh. Dùng mÙt pháp Tín tâm làm y¿u môn vào ¡o. Khi x°a, V°¡ng TrÍng HÓi hÏi D°¡ng Vô Vi: &quot;NiÇm Ph­t nh° th¿ nào mÛi không gián o¡n?&quot; D°¡ng áp r±ng: &quot;Sau khi ã tin thì không còn nghi&quot;. V°¡ng vui v» ra vÁ. Không bao lâu D°¡ng n±m mÙng th¥y TrÍng HÓi ¿n c£m t¡: &quot;NhÝ ¡n ngài chÉ d¡y mà °ãc lãi ích lÛn, nay tôi ã vãng sanh TËnh ÐÙ&quot;. VÁ sau, D°¡ng g·p con cça TrÍng HÓi, hÏi thm vÁ quang c£nh và thÝi gian TrÍng HÓi ra i. Th­t úng vào ngày V°¡ng mÙng th¥y. Ôi! Khi ã tin thì lãi ích rÙng lÛn ¿n nh° v­y °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Vào thÝi quá khé, Tó-kheo Pháp T¡ng Ñi tr°Ûc éc Ph­t Th¿ Tñ T¡i V°¡ng phát bÑn m°¡i tám ¡i nguyÇn. Tr£i qua vô l°ãng ki¿p, Ngài n°¡ng vào nguyÇn này tu t­p ¡i h¡nh, ¿n lúc nhân viên qu£ mãn, thành tñu Ph­t ¡o l¥y hiÇu là Di-à, th¿ giÛi tên là Cñc L¡c. Sß d) gÍi là Di-à bßi vì Ngài ã chéng ¯c sâu xa lý duy tâm tñ tánh. V­y Cñc L¡c Di-à này ch³ng ph£i là tñ tánh Di-à, Duy Tâm Cñc L¡c °? Vì tâm tánh này bình ³ng n¡i Ph­t và chúng sanh, không chÉ thuÙc vÁ Ph­t cing không chÉ thuÙc vÁ chúng sanh. N¿u cho tâm thuÙc Di-à thì chúng sanh là chúng sanh trong tâm Di-à. N¿u cho tâm thuÙc chúng sanh thì Di-à là Di-à trong tâm chúng sanh. Dùng chúng sanh trong tâm Di-à à niÇm Di-à trong tâm chúng sanh, há Di-à trong tâm chúng sanh ch³ng éng chúng sanh trong tâm Di-à sao? ChÉ vì Ph­t ngÙ tâm này, giÑng nh° ng°Ýi lúc tÉnh; chúng sanh mê tâm này giÑng nh° ng°Ýi trong mÙng. RÝi ng°Ýi lúc tÉnh thì không có riêng ng°Ýi trong mÙng. V­y lìa ng°Ýi trong mÙng, há có riêng ng°Ýi khi tÉnh °? Nh°ng ng°Ýi trong mÙng ch³ng nên tñ nh­n là chân, cing ch³ng nên lìa ng°Ýi trong mÙng mà tìm c§u mÙt ng°Ýi tÉnh nào khác. ChÉ c§n luôn nhÛ ngh) ¿n ng°Ýi lúc tÉnh, nhÛ ngh) rÓi l¡i nhÛ ngh) thì s½ th¥y ¡i mÙng d§n d§n tÉnh théc, m¯t mÙng rÙng mß. Téc ng°Ýi hay nhÛ ngh) trong mÙng liÁn trß thành ng°Ýi tÉnh °ãc nhÛ ngh), mà ng°Ýi lúc tÉnh ch³ng ph£i là ng°Ýi trong mÙng. Ng°Ýi trong mÙng thì nhiÁu, ng°Ýi tÉnh thì chÉ mÙt. Các Nh° Lai ß m°Ýi ph°¡ng Óng mÙt Pháp Thân, mÙt tâm, mÙt trí huÇ; m°Ýi lñc, bÑn vô úy cing nh° th¿. ó chính là téc mÙt téc nhiÁu, h±ng Óng h±ng biÇt, pháp nh) tñ diÇu. Ý ngh)a cça NiÇm Ph­t s¡ l°ãc nh° th¿. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Hai câu: &quot;Sanh thì nh¥t Ënh sanh, diÇt thì th­t ch³ng diÇt&quot;, câu tr°Ûc nói vÁ sñ, câu sau nói vÁ lý. Vì Sñ là &quot;sñ téc lý&quot;, nên sanh téc ch³ng sanh, ch³ng ph£i chÉ cho sanh là sanh. Lý là &quot;lý téc sñ&quot;, nên ch³ng diÇt mà diÇt, ch³ng ph£i chÉ cho ch³ng diÇt là ch³ng diÇt. N¿u hãp làm mÙt câu thì sñ lý viên dung, ó gÍi là: &quot;Hãp chi t¯c song mù&quot;. N¿u phân thành hai câu thì sñ lý sai biÇt, ó gÍi là: &quot;Ly chi t¯c l°áng th°¡ng&quot;. N¿u ch³ng hãp làm mÙt, thì nên diÅn thành bÑn câu: Sanh thì nh¥t Ënh sanh, sanh mà vô sanh; diÇt thì th­t ch³ng diÇt, ch³ng diÇt mà diÇt. Tuy phân thành bÑn câu mà ngh)a không tng, hãp làm mÙt câu mà ngh)a cing ch³ng gi£m, v­y thì mÙt nhiÁu, sñ lý viên dung. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Th¿ nên ch¥p lý &quot;diÇt thì th­t ch³ng diÇt&quot;, ch³ng b±ng ch¥p sñ &quot;sanh thì nh¥t Ënh sanh&quot; làm sß ¯c. Vì sao ? Vì ch¥p sñ mê lý v«n °ãc vào các ph©m vãng sanh; còn ch¥p lý bÏ sñ thì bË l¡c vào không. Bßi sñ có công nng hòa hãp lý và lý không có kh£ nng Ùc l­p, nên cho  sanh là sanh thì r¡i vào th°Ýng ki¿n, cho  ch³ng diÇt là ch³ng diÇt thì r¡i vào o¡n ki¿n. o¡n, th°Ýng tuy Óng là tà ki¿n, nh°ng l×i cça o¡n ki¿n sâu n·ng h¡n. Cho nên nói:  Ch³ng b±ng ch¥p sñ làm sß ¯c . Nh°ng, trÍn v¹n h¡n c£ là dung hÙi hai câu này. </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt niÇm hiÇn tiÁn cça con ng°Ýi là duyên sanh mà vô tánh, vô tánh mà duyên sanh. Nh° ch³ng sanh vào cõi Ph­t thì liÁn sanh vào chín cõi. N¿u cn cé theo duyên sanh vô tánh thì chúng sanh và Ph­t bình ³ng nh¥t không. N¿u cn cé theo vô tánh duyên sanh thì m°Ýi cõi h¡n kém cách biÇt. Vua A-kó-¡t lúc lâm chung bË ng°Ýi uÕi ruÓi vô ý ch¡m ph¥t tr§n vào m·t, liÁn khßi mÙt niÇm sân h­n, sau khi ch¿t bË Ía làm r¯n Ùc. MÙt ng°Ýi phå nï bÓng con qua sông, s©y tay làm r¡i éa bé xuÑng n°Ûc, liÁn nh£y theo l·n vÛt, không may c£ hai Áu ch¿t. Bßi lòng të nên ng°Ýi phå nï này °ãc sanh lên cõi trÝi. ChÉ mÙt niÇm të bi ho·c sân h­n mà trÝi, v­t khác xa. V­y mÙt niÇm duyên sanh lúc lâm chung há ch³ng th­n trÍng °? N¿u l¥y tâm này duyên niÇm éc Di-à, c§u sanh TËnh ÐÙ, há ch³ng °ãc th¥y Ph­t mà vãng sanh °? Nh°ng mÙt niÇm này không thà b×ng nhiên có °ãc, mà c§n ph£i giï tâm chí thành, th°Ýng ngày luôn niÇm. Vì th¿ mÙt câu Di-à, chúng ta ph£i niÇm ¿n ngàn, ¿n v¡n; niÇm mÙt ngày, trÍn nm, cing chÉ vì à thu§n thåc mà thôi. N¿u °ãc mÙt niÇm thu§n thåc thì lúc lâm chung chÉ có mÙt niÇm này, không xen niÇm nào khác. ¡i s° Trí Gi£ nói r±ng: &quot;Lúc lâm chung tâm t¡i Ënh, téc là tâm thÍ sanh TËnh ÐÙ&quot;. V­y chÉ mÙt niÇm này, không còn niÇm nào khác, ch³ng ph£i là tâm t¡i Ënh °? N¿u th­t niÇm nh° th¿, ch³ng th¥y éc Di-à thì còn th¥y ai ây? Ch³ng sanh TËnh ÐÙ thì l¡i sanh vào chÑn nào? ChÉ sã ng°Ýi ch³ng tin mà thôi ! </font></p> <p align="justify"><font size="4">Quán Kinh ã nêu hai câu: &quot;Tâm này làm Ph­t, tâm này là Ph­t&quot; thì các ngh)a: Tâm ch³ng làm Ph­t, tâm ch³ng là Ph­t; tâm t¡o chín cõi, tâm là chín cõi; tâm ch³ng t¡o chín cõi, tâm ch³ng là chín cõi ã hiÃn bày. Ôi! N¿u có ng°Ýi th¥u hiÃu lý này mà còn ch³ng niÇm Ph­t thì ta không bi¿t làm sao, cing ành v­y thôi ! </font></p> <p align="justify"><font size="4">Hai câu trên không chÉ là c°¡ng tông pháp y¿u cça riêng Quán Kinh, mà cing chính là c°¡ng tông cça ¡i pháp trong mÙt Ýi giáo hóa cça Thích-ca Nh° Lai; không chÉ là c°¡ng tông pháp t¡ng cça riêng éc Thích-ca, mà cing chính là c°¡ng tông pháp t¡ng cça t¥t c£ ch° Ph­t trong m°Ýi ph°¡ng ba thÝi. HÅ th¥u °ãc c°¡ng tông này thì tông nào ch³ng th¥u; pháp này ã rõ thì pháp nào ch³ng rõ. ó gÍi là hÍc tuy ch³ng nhiÁu mà b±ng các b­c th°ãng hiÁn v­y! </font></p> <p align="justify"><font size="4">L¡i chân pháp thì vô tánh, nhiÅm tËnh chÉ tùy duyên. Nh¥t chân ã hiÇn, toàn thà thành m°Ýi cõi thì toàn thà m°Ýi cõi téc nh¥t chân. Vì th¿ ng°Ýi khéo lu­n bàn vÁ tâm tánh ¯t ch³ng lìa nhân qu£; ng°Ýi tin sâu nhân qu£ nh¥t Ënh th¥u rõ tâm tánh. ó là l½ t¥t nhiên. </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt niÇm tâm nng niÇm hiÇn tiÁn cça con ng°Ýi toàn chân thành vÍng, toàn vÍng téc chân; suÑt ngày tùy duyên, suÑt ngày b¥t bi¿n. MÙt câu Ph­t °ãc niÇm là të toàn éc l­p tên, ngoài éc ch³ng có tên; dùng tên à hiÃn éc, ngoài tên ch³ng có éc. V­y ngoài tâm nng niÇm không có Ph­t sß niÇm; ngoài Ph­t sß niÇm không có tâm nng niÇm. Nng sß ch³ng hai, chúng sanh và Ph­t không khác; vÑn lìa bÑn câu, b·t trm l×i, kh¯p t¥t c£, chéa cùng t­n, dét Ñi ãi, tuyÇt viên dung; ch³ng thà ngh) bàn. Hành gi£ Liên Tông nên të n¡i ây mà tin nh­p. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Sát sanh, tÙi l×i th­t sâu n·ng. T¥t c£ chúng sanh Áu có Ph­t tánh, mà có thà gi¿t °ãc °? T¡o nghiÇp sâu n·ng, buông lung tâm sát, k¿t oán thù sâu, c£m qu£ báo khÕ Áu do sát sanh d«n ¿n. Vì th¿ tâm sát d§n d§n m¡nh, nghiÇp sát d§n d§n sâu, d«n ¿n gi¿t ng°Ýi cho ¿n hàng thân thuÙc; tích tå d§n lÛn trß thành ¡i ki¿p ao binh, th­t áng buÓn tha ! Bßi ch³ng bi¿t ngn ch·n tâm sát. N¿u bi¿t thì muông sinh còn không nh«n tâm gi¿t, huÑng gì là ng°Ýi cho ¿n hàng thân thuÙc? Muông sinh còn không nh«n tâm gi¿t thì ki¿p ao binh të âu mà ¿n? K» gi¿t cha anh cça ng°Ýi thì ng°Ýi s½ gi¿t l¡i cha anh cça k» ¥y. Bi¿t không nên gi¿t cha anh cça ng°Ýi, cing là d§n d§n ngn ch·n tâm sát. Ch³ng bi¿t mà gi¿t h¡i cha anh cça ng°Ýi, là do khßi §u ch³ng ngn ch·n tâm sát v­y. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Sß d) con ng°Ýi ch³ng ngn ch·n tâm sát, bßi không thông ¡t lý nhân qu£. Nhân qu£ téc c£m éng. Ta dùng tâm ác à c£m ng°Ýi, ng°Ýi cing dùng tâm ác à éng ¿n ta. Ta dùng tâm thiÇn à c£m ng°Ýi, ng°Ýi cing dùng tâm thiÇn à éng ¿n ta. Ng°Ýi chÉ bi¿t c£m éng ß hiÇn Ýi, mà ch³ng bi¿t c£m éng thông c£ ba thÝi. ChÉ bi¿t c£m éng ß cõi ng°Ýi, ch³ng bi¿t c£m éng thông c£ sáu °Ýng. N¿u bi¿t c£m éng thông c£ sáu °Ýng, ba thÝi, thì chúng sanh trong sáu °Ýng Áu là cha anh nhiÁu Ýi, v­y ch³ng áng ngn ch·n tâm sát °? D«u bi¿t c£m éng thông c£ sáu °Ýng, thì cing ch³ng bi¿t °ãc c£m éng thông c£ th¿ gian và xu¥t th¿ gian. N¿u c£m vÛi tâm vô ngã, thì qu£ Thanh Vn, Duyên Giác liÁn éng; n¿u c£m vÛi tâm BÓ-Á låc Ù v¡n h¡nh thì qu£ pháp giÛi BÓ-tát s½ éng. N¿u c£m vÛi tâm bình ³ng ¡i të, Óng thà ¡i bi thì qu£ pháp giÛi Ph­t s½ éng. Ôi! ¡o lý c£m và éng th­t có thà nói h¿t °ãc sao? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Nên bi¿t mÙt câu &quot;A-di-à Ph­t&quot; l¥y &quot;duy tâm&quot; làm Tông. Nh°ng ngh)a &quot;duy tâm&quot; c§n ph£i dùng ba l°ãng à ¥n Ënh. Ba l°ãng là HiÇn L°ãng, T÷ L°ãng và Thánh Ngôn L°ãng. HiÇn L°ãng téc thân chéng ¡o lý ¥y; nh° ¡i S° La-th­p lúc b£y tuÕi theo m¹ ¿n chùa, th¥y bát cça Ph­t liÁn sanh tâm vui mëng l¥y Ùi trên §u. B×ng chÑc ngh) r±ng:  Ta tuÕi nhÏ, bát Ph­t l¡i n·ng, làm sao có thà Ùi °ãc? NiÇm ¥y vëa khßi, b×ng nhiên la lÛn mÙt ti¿ng, vÙi ·t bát xuÑng, ngÙ °ãc pháp duy tâm. Pháp s° Duy HiÃu ng°Ýi Cao Ly ¿n Trung QuÑc hÍc ¡o, ban êm t¡m nghÉ n¡i ngh)a Ëa, ¿n khuya quá khát n°Ûc, d°Ûi ánh trng sáng, S° th¥y mÙt dòng n°Ûc trong mát hiÇn tr°Ûc m·t, liÁn °a bàn tay vÑc l¥y uÑng, c£m th¥y r¥t th¡m ngÍt. ¿n sáng hôm sau mÛi bi¿t dòng n°Ûc này të trong ngôi mÙ tuôn ra, liÁn nôn mía h¿t, b×ng nhiên ngÙ °ãc  v¡n pháp duy tâm . S° liÁn trß vÁ Cao Ly ghi chép l¡i. ây Áu là hiÇn l°ãng thân chéng. T÷ L°ãng téc là n°¡ng vào các t°Ûng tr¡ng à quán xét các ngh)a rÓi so sánh mà bi¿t. Trong các då chÉ có då vÁ c£nh mÙng là sát nh¥t. Nh° núi sông, ng°Ýi v­t th¥y trong mÙng có ngàn sai muôn biÇt, Áu không lìa tâm mÙng cça ta. Lìa tâm mÙng thì không mÙt pháp nào có °ãc. Ngay ây có thà t÷ då mà bi¿t t¥t c£ v¡n pháp hiÇn tiÁn chÉ do tâm hiÃn hiÇn. Thánh Giáo L°ãng téc ngàn kinh v¡n lu­n Áu nói: &quot;Tam giÛi duy tâm, v¡n pháp duy théc&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Trên ã y cé vào ba l°ãng à xác Ënh duy tâm. Bây giÝ l¡i n°¡ng theo hai môn sñ lý à biÇn minh vÁ Lý cå sñ t¡o. Ngh)a là do có Lý cå (b£n tánh nh° th­t x°a nay vÑn §y ç) mÛi có Sñ t¡o (hiÇn t°ãng giÛi hiÃn bày do lý cå tùy duyên). N¿u lý ch³ng §y ç thì sñ të âu mà t¡o l­p. Vì th¿  lý cå chÉ là  cå sñ t¡o; lìa sñ t¡o thì không có lý cå. ChÉ mÙt niÇm tâm này vÑn §y ç v¡n pháp trong m°Ýi cõi. Nên khi mÙt niÇm này tùy duyên thì t¡o ra v¡n pháp. Nh° trong vàng vÑn có ç tánh ch¥t à thành bình, mâm, vòng, xuy¿n... ó là lý cå; các duyên thã, lò, kÁm, búa& t¡o thành các v­t trên là sñ t¡o. Nh° trong bÙt g¡o vÑn ã §y ç tánh ch¥t à t¡o thành các món n, ó là lý cå; các duyên thã, n°Ûc, lía& t¡o thành các món n ¥y là sñ t¡o. </font></p> <p align="justify"><font size="4">ã lu­n bàn vÁ sñ lý rÓi, bây giÝ l¡i cn cé vào danh thà Óng dË Ã phân Ënh chân vÍng. Trong Ph­t pháp có nhïng pháp danh Óng mà thà l¡i dË, có nhïng pháp danh dË mà thà l¡i Óng. VÁ danh Óng thà dË, nh° mÙt danh là  tâm mà có nhåc oàn tâm, duyên lñ tâm, t­p khßi tâm, kiên th­t tâm. Nhåc oàn tâm (qu£ tim thËt) Óng bÑn ¡i, không có sñ nh­n bi¿t. Duyên lñ tâm (tâm phan duyên) chung c£ tám théc; vì tám théc Áu phan duyên suy l°Ýng c£nh tñ ph§n, nên tâm này chÉ thuÙc vÍng. T­p khßi tâm chÉ n°¡ng théc thé tám, vì gom chéa chçng tí và khßi hiÇn hành các pháp, nên tâm này thuÙc chân vÍng hòa hãp. Kiên th­t tâm, téc là tánh chân th­t bÁn ch¯c, là linh tri lìa niÇm, là tâm thà thu§n chân. Þ ây nói Duy Tâm téc chÉ tâm thu§n chân này. </font></p> <p align="justify"><font size="4">VÁ danh dË thà Óng, các të : Chân Nh°, Ph­t tánh, Th­t t°Ûng, Pháp giÛi& mà trong kinh lu­n ã nói Áu là chÉ cho tâm thu§n chân này. </font></p> <p align="justify"><font size="4">ã phân biÇt chân vÍng, nay l¡i cn cé theo b£n hïu và hiÇn tiÁn à chi¿t trung chÉ bày. Các kinh Áu nói: &quot;Vô thÉ b£n hïu chân tâm&quot; (Chân tâm vÑn có të vô thÉ). Phàm ã nói B£n Hïu, thì nay há l¡i không °? Bßi nay hiÇn có, nên nói là B£n Hïu. N¿u không có vô thÉ thì không có hiÇn tiÁn; nh° lìa hiÇn tiÁn há l¡i có vô thÉ sao? Vì th¿ ch³ng c§n ph£i tôn cao B£n Hïu, tìm xa vô thÉ; chÉ mÙt niÇm tâm tñ tánh hiÇn tiÁn téc chân tâm b£n hïu v­y. MÙt niÇm hiÇn tiÁn toàn chân thành vÍng, toàn vÍng téc chân, suÑt ngày tùy duyên, suÑt ngày ch³ng bi¿n, lìa mÙt niÇm hiÇn tiÁn này há l¡i có chân tâm tñ tánh °? CÕ éc nói: &quot;Mé kia Oai Âm ch³ng lìa cánh cía Ýi này, hiÇn hành vô minh cça chúng sanh téc trí thà b¥t Ùng cça ch° Ph­t&quot;; ngh)a ¥y cing tña nh° th¿! Të bÑn ngh)a trên mà hiÃn thË ngh)a Duy Tâm, cho nên chÉ l¥y Duy Tâm làm Tông. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Câu A-di-à l¡i l¥y Duy Ph­t làm Tông. Vì t¥t c£ pháp ã do tâm hiÃn hiÇn, thì toàn thà là Duy Tâm. Tâm không có ây kia, không có ph§n h¡n. V¡n pháp trong m°Ýi cõi, ho·c là y báo, ho·c chánh báo, ho·c gi£ danh, ho·c th­t pháp, chÉ tùy thu­n nêu mÙt pháp thì toàn thà Áu téc tâm, là §y ç ¡i dång cça tâm. Tâm, ngang thì kh¯p m°Ýi ph°¡ng, dÍc thì xuyên suÑt ba thÝi. Vì ngh)a duy tâm thành, nên ngh)a duy s¯c, duy thanh, duy h°¡ng, duy vË, duy xúc, duy pháp cho ¿n duy h¡t båi, duy h¡t c£i, t¥t c£ ngh)a &quot;Duy&quot; Áu thành tñu. Cho nên nói: &quot;T¥t c£ pháp không có t°Ûng nh¥t Ënh, hÅ g·p duyên téc ·t làm Tông&quot;. Duy h¡t båi, duy h¡t c£i mà còn có thà làm Tông, huÑng gì qu£ Ëa Di-à ç tám v¡n t°Ûng h£o trang nghiêm, l¡i không thà l¥y làm Tông °? Vì th¿ l¥y Duy Ph­t làm Tông. </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt câu A-di-à cing l¥y &quot;tuyÇt ãi viên dung&quot; (b·t Ñi ãi, viên dung vô ng¡i) làm Tông. V¡n pháp trong m°Ýi cõi, tùy thu­n nêu mÙt pháp, thì toàn thà Áu téc tâm, §y ç ¡i dång cça tâm; ngang thì kh¯p m°Ýi ph°¡ng, dÍc xuyên suÑt ba thÝi; lìa bÑn câu, b·t trm l×i; Ùc thà toàn chân, không có gì bao phç bên ngoài (¡i); thanh tËnh §y kh¯p, không có gì chéa ñng bên trong (TiÃu). MÙt pháp ã th¿, v¡n pháp cing Áu nh° th¿, m×i m×i Áu y cé vào °¡ng thà cça các pháp, b·t Ñi ãi, không có pháp nào không hàm chéa. ó là ngh)a  tuyÇt ãi . </font></p> <p align="justify"><font size="4">L¡i v¡n pháp trong m°Ýi cõi, m×i m×i Áu bi¿n kh¯p, hàm chéa trong nhau, an dÇt hiÃn bày, bao trùm th¥u triÇt, không hÁ ch°Ûng ng¡i, cing ch³ng hçy ho¡i, l¡i ch³ng xen t¡p. Nh° g°¡ng sáng trên ài, £nh t°ãng hiÇn bày lÛp lÛp; nh° ánh sáng cça ngàn muôn h¡t châu trên màng l°Ûi cça trÝi ¿ Thích, xoay v§n giao thoa, nhi¿p nh­p. ây là y cé vào các pháp luân chuyÃn an xen, Ñi ãi nhau mà thành ngh)a viên dung. Nay hãp tuyÇt ãi và viên dung làm mÙt Tông. ang khi tuyÇt ãi téc viên dung, úng lúc viên dung l¡i tuyÇt ãi. Ch³ng ph£i lìa tuyÇt ãi mà có °ãc viên dung, tuyÇt ãi là tuyÇt ãi cái viên dung kia. Ch³ng ph£i là lìa viên dung mà có tuyÇt ãi, viên dung là viên dung ch× tuyÇt ãi ¥y. TuyÇt ãi và viên dung, m×i m×i Áu ch³ng thà ngh) bàn. Nay cùng hãp làm mÙt tông thì trß thành ch³ng ngh) bàn trong ch³ng thà ngh) bàn. </font></p> <p align="justify"><font size="4">L¡i l¥y ngh)a siêu viÇt tình théc, xa lìa các ki¿n làm Tông. Bßi chÉ y cé theo các pháp tuyÇt Ñi ãi, lìa bÑn câu, b·t trm l×i thì ã v°ãt trên vÍng tình ch¥p tr°Ûc cça phàm phu và sß ki¿n sai biÇt cça hiÁn thánh ba thëa. N¿u y cé vào các pháp viên dung, bao trùm bÑn câu, dung hÙi trm l×i thì l¡i càng ch³ng ph£i là ch× ¡t ¿n cça tình phàm ki¿n thánh. Cho nên l­p chung ngh)a siêu viÇt tình théc, xa lìa các ki¿n làm Tông. </font></p> <p align="justify"><font size="4">§u tiên l¥y duy tâm làm Tông, k¿ ¿n l¥y Duy Ph­t, rÓi  tuyÇt ãi viên dung và sau cùng là  v°ãt tình théc, lìa sß ki¿n . Tóm l¡i bÑn lÛp tông chÉ này mÛi là tông chÉ cça mÙt câu Di-à; nh° th¿ há dÅ lu­n bàn ° ? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Pháp môn NiÇm Ph­t nh° b§u trÝi trùm kh¯p, tña m·t ¥t chß cùng. Không mÙt ng°Ýi, mÙt pháp nào lÍt ra ngoài, không ß trong ó. Nh° toàn Kinh Hoa Nghiêm có Ngi Chu, Té Ph§n(1) khác nhau, nh°ng không ngoài hai chï  nhân qu£ . Tâm nhân cça 41 giai vË BÓ-tát, không mÙt tâm nào không h°Ûng ¿n Qu£ Giác. Các pháp hành tu t­p cça 41 giai vË, há ch³ng ph£i Áu të pháp hành NiÇm Ph­t °? CuÑi bÙ kinh thì l¥y ngh)a BÓ-tát PhÕ HiÁn dùng 10 nguyÇn lÛn d«n d¯t chúng sanh trß vÁ Cñc L¡c làm iÃm then chÑt quy k¿t toàn kinh. Th­t ch³ng úng nh° th¿ sao? V£ l¡i nói Hoa Nghiêm téc là dùng &quot;nhân hoa&quot; v¡n h¡nh à trang nghiêm &quot;qu£ Ph­t&quot; nh¥t thëa. V¡n h¡nh này há ch³ng ph£i là h¡nh NiÇm Ph­t °? Kinh Hoa Nghiêm có vô l°ãng môn nh° Bà-tu-m­t nï, Vô YÃm Túc v°¡ng, Bà-la-môn Th¯ng Thåc& , nh°ng Áu hiÃn bày c£nh giÛi Tó-lô. V­y vô l°ãng môn này ch³ng ph£i là môn NiÇm Ph­t °? Còn Kinh Pháp Hoa, të §u ¿n cuÑi Áu khai, thË, ngÙ, nh­p Tri Ki¿n Ph­t. ó ch³ng ph£i ã nói tr°Ûc sau chÉ có mÙt pháp môn NiÇm Ph­t °? Nh° Kinh Lng Nghiêm, §u tiên hiÃn thË tánh Nh° Lai t¡ng, nói nhân chân chánh thành Ph­t; k¿ ó chÍn l¥y pháp môn Nh) Cn Viên Thông, là nói ¿n diÇu h¡nh thành Ph­t; sau cùng nêu 60 Thánh vË viên mãn BÓ-Á, trß vÁ c£nh giÛi vô sß ¯c, chéng cñc qu£ Ph­t Ëa. N¿u trái vÛi iÁu này thì ¯m chìm trong b£y °Ýng(1); còn thu­n vÛi ¡o ¥y thì bi¿t rõ nm ¥m ma nhiÅu lo¡n. CuÑi cùng kinh nói: &quot;N¿u có ng°Ýi, thân mang 4 tÙi trÍng, 10 Ba-la-di, chÛp m¯t tr£i qua Ëa ngåc A-tó ß chÑn này ph°¡ng nÍ, cho ¿n các Vô Gián ß m°Ýi ph°¡ng, n¿u có thà trong mÙt niÇm em pháp môn này chÉ bày cho ng°Ýi ch°a hÍc ß thÝi m¡t ki¿p thì tÙi ch°Ûng cça ng°Ýi ¥y tùy niÇm kia mà tiêu trë, bi¿n nhân khÕ ph£i thÍ ß Ëa ngåc thành cõi An L¡c&quot;. </font></p> <p align="justify"><font size="4">V­y suÑt §u, suÑt cuÑi chÉ có mÙt pháp môn NiÇm Ph­t. Toàn bÙ giáo pháp cça mÙt Ýi éc Ph­t, 3 t¡ng 12 thà lo¡i kinh, cho ¿n các pháp môn Bán, Mãn, QuyÁn, Th­t, Thiên, Viên, Ñn, TiÇm Áu hiÃn thË &quot;duy tâm tñ tánh&quot;, thành tñu trÍn v¹n DiÇu Giác vô th°ãng mà thôi! ó há ch³ng ph£i tÕng gom vào mÙt ¡i pháp môn NiÇm Ph­t sao? ¿n nh° ThiÁn tông, khi ¡t-ma ¡i S° të Tây Trúc ¿n cing chÉ nói: &quot;ChÉ th³ng tâm ng°Ýi, th¥y tánh liÁn xong&quot;. V­y ã nói thành Ph­t thì ch³ng ph£i Tông môn cing là NiÇm Ph­t môn °? Cho nên 1.700 t¯c công án cça 2 phái, 5 tông(1) ch³ng qua cing là chÉ bày b£n nguyên tñ tánh, hiÃn thË pháp thân thanh tËnh vÑn có cça hành gi£ mà thôi. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Pháp thân, ngang thì kh¯p m°Ýi ph°¡ng, dÍc thì suÑt ba thÝi, không âu ch³ng bao trùm. Ng°Ýi tu ThiÁn c§n ph£i thÝi thÝi hiÇn tiÁn, niÇm niÇm t°¡ng °ng. Nh° v­y có ch× nào mà nói là không ph£i pháp môn NiÇm Ph­t ? ¿n nh° nói: &quot;MÙt chï PH¬T ta ch³ng muÑn nghe&quot;, &quot;ánh mÙt g­y ch¿t tÑt ném cho chó n& &quot; cing Áu là ph°¡ng tiÇn h°Ûng th°ãng thù th¯ng dùng à hiÃn bày Pháp Thân, là niÇm Ph­t chân th­t v­y. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Có mÙt sÑ ng°Ýi không bi¿t gì th°Ýng cho r±ng ng°Ýi trong Tông môn không nên niÇm Ph­t, ng°Ýi này không chÉ không bi¿t niÇm Ph­t, mà còn ch³ng th­t bi¿t Tông môn. Không chÉ hai môn Tông và Giáo nh° th¿, mà hàng s), nông, công, th°¡ng, bách gia, ch° tí trong kh¯p thiên h¡, d«u không muÑn niÇm Ph­t, không bi¿t Ph­t, cing không thà thoát ra ngoài pháp môn NiÇm Ph­t °ãc. Bßi ¿n i, Ùng t)nh Áu tuân theo ¡o này, trm hÍ h±ng ngày th°Ýng dùng mà ch³ng bi¿t. ó gÍi là : </font></p> <p align="justify"><font size="4">Nh¥t khí b¥t ngôn hàm hïu t°ãng, </font></p> <p align="justify"><font size="4">V¡n linh hà xé t¡ vô t°. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Và : </font></p> <p align="justify"><font size="4">HiÇp lÙ ào hoa phong vi h­u, </font></p> <p align="justify"><font size="4">Mã Á vô Ëa tË tàn hÓng. </font></p> <p align="justify"><font size="4">T¡m dËch : </font></p> <p align="justify"></p> <p align="justify"><font size="4">- Nh¥t khí(1) không lÝi trùm hïu t°ãng(2) </font></p> <p align="justify"><font size="4">Hàm linh Óng h°ßng éc vô t°. </font></p> <p align="justify"></p> <p align="justify"><font size="4">- °Ýng h¹p, hoa ào sau m°a gió </font></p> <p align="justify"><font size="4">Vó câu âu tránh °ãc cánh hÓng. </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt là chân th­t vì sanh tí mà phát tâm BÓ-Á, ó là con °Ýng chung à hÍc ¡o; hai là dùng Tín trì niÇm danh hiÇu Ph­t làm chánh tông cça TËnh ÐÙ; ba là l¥y nhi¿p tâm chuyên chú trì niÇm làm ph°¡ng tiÇn h¡ thç công phu; bÑn là l¥y viÇc chi¿t phåc phiÁn não hiÇn hành làm nhiÇm vå cÑt y¿u à tu tâm; nm là giï gìn bÁn ch¯c bÑn giÛi trÍng à làm cÙi gÑc b°Ûc vào ¡o; sáu là tu t­p các h¡nh khÕ Ã làm duyên trã tu; b£y là l¥y nh¥t tâm ch³ng lo¡n làm n¡i quy h°Ûng cça TËnh ÐÙ; tám là dùng các iÁm linh dË cát t°Ýng à chéng nghiÇm viÇc vãng sanh. Tám viÇc này, m×i m×i nên thÑng thi¿t gi£ng nói, ng°Ýi tu TËnh nghiÇp ch³ng thà ch³ng hay. </font></p> <p align="justify"><font size="4">N¡i chúng sanh ph£i luân hÓi chính là sáu °Ýng. Trong ó, chÉ chúng sanh ß cõi ng°Ýi mÛi có thà iÁu phåc tâm ý, h°Ûng ¿n BÓ-Á. Còn các °Ýng khác, luôn bË các n×i kinh sã, sân h­n, khÕ vui béc bách, không còn thÝi gian nào à h°Ûng tâm vÁ ¡o. Do ó k» m¥t thân ng°Ýi thì nhiÁu nh° ¥t trong ¡i Ëa; °ãc thân ng°Ýi thì hi¿m nh° ¥t dính trong móng tay. V­y thân ng°Ýi há dÅ °ãc l¯m sao? Chúng sanh cõi ng°Ýi të khi mÛi sanh ra, lÛn lên cho ¿n già ch¿t, nhïng iÁu m¯t th¥y tai nghe Áu là nhïng tr§n lao th¿ gian, là nghiÇp duyên sanh tí, Ph­t pháp âu dÅ °ãc nghe? °ãc thân ng°Ýi ã khó, °ãc thân nam §y ç sáu cn càng khó h¡n. °ãc nghe Ph­t pháp ã khó, °ãc nghe danh hiÇu Di-à, pháp môn TËnh ÐÙ càng khó h¡n. âu dÅ may m¯n °ãc thân ng°Ýi khó °ãc, nghe Ph­t pháp khó °ãc nghe, nay ã °ãc nghe rÓi mà còn ch³ng chËu tin, ch³ng chËu hành trì, th­t áng ti¿c thay! </font></p> <p align="justify"><font size="4">Hãy gác qua viÇc ch³ng tin, nay chÉ nói ¿n tin mà thôi. Nh° tin mà ch³ng phát nguyÇn thì cing nh° ch³ng tin. ã phát nguyÇn mà ch³ng hành trì, thì cing nh° ch³ng nguyÇn. Hành trì mà ch³ng dõng mãnh, thì cing nh° ch³ng hành. Hành trì sß d) không dõng mãnh là do nguyÇn ch³ng thi¿t tha; nguyÇn sß d) ch³ng thi¿t tha là do lòng tin ch³ng chân th­t. Tóm l¡i, sanh lòng tin chân th­t qu£ r¥t khó. N¿u Tín th­t ã chân, thì nguyÇn tñ s½ tha thi¿t; nguyÇn th­t ã tha thi¿t, thì hành trì tñ nhiên dõng mãnh. Tín ã ch¡n, nguyÇn ã thi¿t, thêm séc hành trì dõng mãnh, thì nh¥t Ënh vãng sanh TËnh ÐÙ, nh¥t Ënh g·p éc Ph­t Di-à, chéng ba B¥t Thoái, °ãc giai vË Nh¥t Sanh BÕ Xé. ã sanh vÁ TËnh ÐÙ, thì v)nh viÅn o¡n dét cÙi gÑc sanh tí të vô l°ãng ki¿p ¿n nay. ã °ãc giai vË Nh¥t Sanh BÕ Xé thì qu£ DiÇu Giác vô th°ãng chí tôn nh¥t Ënh thành tñu. Nh°ng ch× quy¿t Ënh cça mÙt niÇm tín tâm chân th­t này âu ph£i t§m th°Ýng; n¿u duyên ch°Ûng ¡o ch³ng mÏng, nghiÇp sanh tí ch³ng nh¹, gÑc thiÇn ch³ng trÓng të lâu, duyên lành Ýi tr°Ûc sâu dày thì âu °ãc nh° th¿? Nh°ng chúng sanh të vô l°ãng ki¿p ¿n nay ch³ng thà tñ bi¿t °ãc nghiÇp lñc n·ng hay nh¹, cn lành sâu hay c¡n mà nghiÇp lñc do tâm chuyÃn bi¿n, cn lành thì do ng°Ýi ¯p vun. </font></p> <p align="justify"><font size="4">Vì th¿ ng°Ýi ho±ng pháp c§n ph£i dùng ph°¡ng tiÇn khéo léo, kh©n thi¿t chÉ bày; còn ng°Ýi hÍc ¡o ph£i chuyên tâm g¯ng séc, m¡nh m½ ti¿n tu. ChÉ c§n mÙt lÝi thà nh­p vào tai, mÙt niÇm phát Ùng tâm trí, téc có thà chuyÃn bi¿n nghiÇp lñc, vun ¯p cn lành. Còn dù qua tai bi¿t bao nhiêu ngôn të khai thË kh©n thi¿t mà ch°a tëng thà nh­p °ãc mÙt lÝi, dù g·p bi¿t bao c£nh thu­n nghËch mà ch³ng có mÙt niÇm ph¥n phát thì ó là chân nghiÇp lñc sâu n·ng, chân thiÇn cn nh¹ mÏng. Nh° v­y thì ch³ng bi¿t ph£i làm sao? </font></p> <p align="justify"><font size="4">MÙt niÇm tâm tánh hiÇn tiÁn vÑn Óng thà vÛi Ph­t, mà Ph­t ã giác ngÙ të lâu, còn ta thì v«n si mê. Ph­t tuy ã ngÙ nh°ng ch³ng tng; ta tuy còn mê nh°ng ch³ng gi£m. Ph­t dù ch³ng tng, nh°ng vì thu­n tánh nên h°ßng thÍ ¡i pháp l¡c. Ta dù không gi£m, nh°ng vì trái tánh nên g·p khÕ não lÛn. Trong tâm tánh Óng thÃ, tuy Ph­t h°ßng thÍ niÁm vui pháp, nh°ng bßi Óng thà ¡i bi, vô duyên ¡i të, nên niÇm niÇm Áu nhÛ ¿n ta, nhi¿p hóa ta. L¡i trong tâm tánh Óng thÃ, tuy ta g·p các khÕ, nh°ng ch³ng bi¿t c§u kh©n Ph­t, nhÛ ngh) ¿n Ph­t, chÉ tùy c£nh sanh tâm, theo tình t¡o nghiÇp, të vô sÑ ki¿p ¿n nay ã t¡o t¥t c£ tÙi ngi nghËch, th­p ác; lãnh thÍ các khÕ não lÛn n¡i tám n¡n, ba °Ýng. HÅ nói ¿n thì th­t hÕ th¹n; hÅ ngh) ¿n thì th­t hãi hùng. Ví nh° Ýi này ch³ng niÇm Ph­t thì v«n nh° ci mÙt bÁ t¡o các nghiÇp, lãnh thÍ các khÕ. Nh° th¿ ch³ng áng hÕ th¹n, ch³ng áng kinh sã °? </font></p> <p align="justify"><font size="4">Nay bi¿t Ph­t có tâm ¡i të ¡i bi, niÇm niÇm luôn luôn nhÛ ngh), nhi¿p hóa ta thì ta nay c£m ân éc cça Ph­t nên ph£i niÇm Ph­t. Trong ki¿p sÑ dài lâu mÙt bÁ luÑng thÍ các khÕ, nay muÑn c§u thoát khÕ nên ph£i niÇm Ph­t. NghiÇp ã t¡o, nay ch³ng bi¿t làm sao, mà l¡i t¡o thêm nghiÇp ß vË lai °? Ngh) nh° th¿ liÁn sanh lòng hÕ th¹n, nên ph£i niÇm Ph­t. Tâm tánh Óng thà ã vÑn có, nay há l¡i không °? ChÉ thi¿u sñ chéng ngÙ; vì c§u ngÙ, nên ph£i niÇm Ph­t. Vì tâm c§u ngÙ mà niÇm Ph­t thì niÇm Ph­t nh¥t Ënh kh©n thi¿t; vì tâm hÕ th¹n mà niÇm Ph­t thì niÇm Ph­t nh¥t Ënh kh©n thi¿t; vì tâm sã khÕ mà niÇm Ph­t thì niÇm Ph­t nh¥t Ënh kh©n thi¿t; vì tâm c£m ân mà niÇm Ph­t thì niÇm Ph­t nh¥t Ënh kh©n thi¿t. Ta không niÇm Ph­t, Ph­t còn nhÛ ngh) ¿n ta; nay ta kh©n thi¿t niÇm Ph­t, nh¥t Ënh Ph­t càng nhÛ ngh) ¿n ta h¡n. BÓ-tát ¡i Th¿ Chí nói r±ng: &quot;Ch° Ph­t trong m°Ýi ph°¡ng th°¡ng xót nhÛ ngh) ¿n chúng sanh nh° m¹ nhÛ con; n¿u con bÏ m¹, tuy m¹ có nhÛ cing không bi¿t làm sao? N¿u con nhÛ m¹ nh° m¹ nhÛ con, thì m¹ con Ýi Ýi ch³ng xa cách nhau. N¿u tâm chúng sanh nhÛ Ph­t, niÇm Ph­t thì hiÇn Ýi và mai sau nh¥t Ënh th¥y Ph­t, cách Ph­t ch³ng xa; ch³ng nhÝ ph°¡ng tiÇn mà tñ tâm khai ngÙ&quot;. ó là lÝi chÉ d¡y thÑng thi¿t të c£nh giÛi thân chéng cça ¡i S). Ta nay niÇm Ph­t thì nh¥t Ënh th¥y °ãc Ph­t. Vëa th¥y Ph­t liÁn thoát khÏi các khÕ, téc có ngày khai ngÙ. Nh° th­t °ãc khai ngÙ thì liÁn mÙt phen t©y s¡ch tâm hÕ th¹n të quá khé. Nh° th¿ mà còn ch³ng niÇm Ph­t sao? </font></p> <p align="justify"><font size="4">T¥t c£ chúng sanh x°a nay là Ph­t, chân tâm vÑn có, vÍng tánh nguyên không, t¥t c£ pháp thiÇn ã tñ §y ç. ChÉ vì nhiÁu ki¿p theo duyên mê nhiÅm, nên ch°a o¡n °ãc vÍng nguyên không, ch°a chéng °ãc chân vÑn có, ch°a tu các thiÇn vÑn ç, ch°a thành °ãc Ph­t &quot;vÑn là&quot; (b£n thË). Nay muÑn o¡n °ãc vÍng nguyên không, chéng chân vÑn có, tu thiÇn vÑn ç, thành Ph­t &quot;vÑn là&quot;, theo duyên ngÙ tËnh, mà tìm c§u con °Ýng th³ng t¯t nh¥t, mau chóng nh¥t, chí viên, cñc Ñn thì không gì b±ng h¡nh trì niÇm danh hiÇu Ph­t. Bßi tâm nng niÇm vÑn toàn chân mà thành vÍng, nh°ng toàn vÍng l¡i téc chân. Ph­t sß niÇm cing vÑn të toàn éc l­p danh, nên toàn danh téc éc. Ngoài tâm nng niÇm không có Ph­t sß niÇm, ngoài Ph­t sß niÇm không có tâm nng niÇm. Nng sß Áu lìa, tâm Ph­t nh¥t nh°, trong m×i m×i niÇm Áu ch¿ phåc, o¡n trë ngi trå phiÁn não; xoay chuyÃn, diÇt t­n ba ch°Ûng t¡p nhiÅm; phá 5 ¥m, v°ãt 5 tr°ãc, tËnh 4 Ù, niÇm 3 thân, tu v¡n h¡nh, chéng b£n chân à thành tñu DiÇu Giác vô th°ãng. MÙt niÇm ã nh° th¿, niÇm niÇm Áu nh° th¿, chÉ c§n niÇm niÇm t°¡ng tåc th