Trung Phong Tam Thời Hệ Niệm
Pháp Sự Toàn Tập Giảng Kư,
Phần 11
Lăo pháp sư Thích Tịnh Không giảng tại Tịnh Tông Học Viện Úc Châu
Chuyển ngữ: Bửu Quang Tự đệ tử Như Ḥa
Chư vị đồng học!
Xin xem tiếp đoạn Tây Phương trong phần Sáu Phương Chư Phật, trước hết chúng tôi đọc kinh văn một lượt:
“Xá Lợi Phất! Tây phương thế giới hữu Vô Lượng Thọ Phật, Vô Lượng Tướng Phật, Vô Lượng Tràng Phật, Đại Quang Phật, Đại Minh Phật, Bảo Tướng Phật, Tịnh Quang Phật. Như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật các ư kỳ quốc, xuất quảng trường thiệt tướng biến phú tam thiên đại thiên thế giới, thuyết thành thật ngôn: ‘Nhữ đẳng chúng sanh đương tín thị Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh”.
(Xá Lợi Phất! Thế giới phương Tây có Vô Lượng Thọ Phật, Vô Lượng Tướng Phật, Vô Lượng Tràng Phật, Đại Quang Phật, Đại Minh Phật, Bảo Tướng Phật, Tịnh Quang Phật. Hằng hà sa số chư Phật như thế đó, mỗi vị ở trong nước ḿnh, hiện tướng lưỡi rộng dài, che khắp tam thiên đại thiên thế giới, nói lời thành thực: “Chúng sanh các ngươi nên tin kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này”)
Trong đoạn này, đức Thế Tôn nêu bảy Phật hiệu trong các thế giới ở phương Tây. Quư vị thấy trong hai phần trên đều là năm vị Phật, ở chỗ này đột nhiên lại kể tên bảy vị Phật. Trong pháp hội Di Đà, con số Bảy tượng trưng cho viên măn, như trong phần trước chúng ta đă thấy “bảy tầng lưới mành, bảy tầng hàng cây, bảy tầng lan can”, Bảy ở đây không phải là con số mà nhằm biểu thị pháp, biểu thị sự viên măn. Con số Bảy biểu thị viên măn v́ bốn phương, trên, dưới, thêm chính giữa là viên măn. Kinh Hoa Nghiêm dùng con số Mười để biểu thị viên măn, Mười là con số, từ một đến mười, đó là con số viên măn. Từ mười đến một trăm, từ một trăm đến một ngàn đều nhằm biểu thị sự viên măn. Kinh Di Đà dùng số Bảy để biểu thị viên măn; chúng ta thấy trong kinh Vô Lượng Thọ có bảy, có mười sáu, có hai mươi mốt, có hai trăm mười ức đều nhằm biểu thị sự viên măn, đều chẳng thể hiểu chúng chỉ là những con số. Thế giới Cực Lạc ở phương Tây, cho nên liệt kê danh hiệu bảy vị Phật ở phương Tây.
Vị Phật thứ nhất là Vô Lượng Thọ Phật. Vô Lượng Thọ Phật có phải là giáo chủ của Tây Phương Cực Lạc thế giới hay không? Cũng có thể nói như vậy! Thế nhưng như phần trên đă nói, Tây Phương có Hằng hà sa số chư Phật, hết thảy chư Phật đồng danh đồng hiệu rất nhiều. Dẫu đồng danh đồng hiệu nhưng Vô Lượng Thọ Phật của Tây Phương Cực Lạc thế giới được đặc biệt tôn kính, là v́ sao? Ở phần trên, tôi đă thưa cùng quư vị rồi, Cực Lạc thế giới không phải là một thế giới b́nh thường, mà là thế giới ǵ vậy? Giống như hết thảy chư Phật lập một ngôi trường ở đó, trường học của Phật, Bồ Tát. Hết thảy chư Phật giống như gia trưởng, hết thảy chúng sanh giống như con cái; con cái muốn thành Phật, thành tựu trí huệ viên măn, đức năng viên măn, tướng hảo viên măn th́ phải đến đó học. V́ thế, lập ra một ngôi trường như vậy, A Di Đà Phật làm hiệu trưởng trường ấy, Quán Âm, Thế Chí giống như chủ nhiệm giáo vụ, chủ nhiệm huấn đạo. Vị hiệu trưởng được hết thảy gia trưởng tôn kính. Chắc từ tỷ dụ này quư vị hiểu rơ v́ sao không một vị Phật nào lại chẳng tôn kính, tán thán A Di Đà Phật, v́ sao? Chư Phật có tôn trọng th́ đệ tử chư Phật mới tôn trọng; gia trưởng có tôn trọng th́ con cái mới tôn trọng. V́ thế, chư Phật (gia trưởng) phải đứng ra nêu gương, dẫu Phật Phật đạo đồng, Phật và Phật hoàn toàn b́nh đẳng, không sai biệt, nhưng để hiển thị, để giáo hóa chúng sanh nên hết thảy chư Phật đối với A Di Đà Phật đặc biệt tôn kính. Đạo lư là như vậy! Do vậy, trong đoạn này liệt kê bảy đức Phật để biểu thị sự viên măn.
Vị Phật thứ nhất là Vô Lượng Thọ Phật, chúng ta thấy Vô Lượng Thọ là thọ mạng vô lượng. Thọ là một loại phước báo, người Tàu thường nói “ngũ phước lâm môn”, phước bậc nhất trong năm phước là Thọ. Từ xưa, tổ sư đại đức khi giới thiệu Tây Phương Tịnh Độ, nói đức bậc nhất (đức lớn bậc nhất) của Tây Phương Tịnh Độ là ǵ? Thọ mạng trường cửu! Có thọ mạng trường cửu th́ chúng ta tu hành chứng quả mới không khó; chẳng hạn như nói theo kinh này, phàm phu từ Sơ Phát Tâm đến khi tu thành Phật quả phải trải vô lượng kiếp; hàng Pháp Thân Bồ Tát từ Sơ Trụ Bồ Tát trong Viên Giáo tu cho đến viên măn Phật quả phải mất ba A Tăng Kỳ kiếp. Những con số ấy đều là con số thiên văn, không cách ǵ tính toán được! Đức Phật trong Tây Phương Cực Lạc thế giới vô lượng lần vô lượng thọ, nên giảng như thế nào?
Nên biết “vô lượng” là một đơn vị số đếm của cổ Ấn Độ; kể từ A Tăng Kỳ trở đi là mười con số lớn cuối cùng. A Tăng Kỳ là con số lớn nhất đầu tiên [trong mười số ấy]. Mười con số lớn này không tính theo lối gấp mười mà tính theo lối nhân gấp bội. A Tăng Kỳ lần A Tăng Kỳ là một Vô Lượng. Vô Lượng lần Vô Lượng là một Vô Biên, tính theo cách như thế! Do vậy, Vô Lượng Thọ vẫn c̣n là có hạn lượng, nhưng số lượng ấy không quan trọng! Nếu cứ tính là một Vô Lượng thôi th́ thọ mạng của quư vị là A Tăng Kỳ lần A Tăng Kỳ, nhưng để thành Phật phải mất bao nhiêu thời gian? Ba A Tăng Kỳ. Thọ mạng của quư vị là A Tăng Kỳ lần A Tăng Kỳ, vậy th́ ba A Tăng Kỳ có thấm vào đâu! Giống như người sống được một trăm tuổi, để thành tựu tu hành chứng quả, chứng đắc vô thượng Bồ Đề phải cần bao nhiêu thời gian? Ba ngày thôi! Thọ mạng một trăm năm, ba ngày thấm vào đâu! Chẳng phải là quyết định thành Phật ư?
Thành Phật đúng là vô lượng không hạn lượng, thật sự là vô lượng, chẳng phải là vô lượng có hạn lượng, mà là vô lượng không hạn lượng. Do vậy, ta có thể nói phàm ai văng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới đều có thọ mạng vô lượng không hạn lượng, chẳng phải là vô lượng có hạn lượng. V́ sao? Do họ đều có thể trong một thời gian chứng đắc vô thượng Bồ Đề, rốt ráo Phật quả, đó là cái đức bậc nhất của Tây Phương Cực Lạc thế giới! Những thế giới khác đều không có. Chỉ dựa vào một điều này thôi, nếu chúng ta thật sự thấu hiểu rơ ràng th́ không thể không sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới, quư vị không muốn sanh về đó là lầm lạc quá đỗi rồi! Như vậy, danh hiệu này hàm ư có phước báo, có phước, có thọ, phước vô lượng, thọ vô lượng. Như tôi vừa mới nói đó, vô lượng ở đây thật sự là vô lượng, chẳng phải là vô lượng một cách có hạn lượng.
Vị Phật thứ hai là Vô Lượng Tướng Phật, Tướng là tướng hảo, biểu thị phú quư. Người thế gian chúng ta thường nói người nào đó có phước tướng, tướng giàu, tướng cao quư. “Quư” là có địa vị cao cả trong xă hội như quốc vương, đại thần có quư tướng. Giàu là của cải dư dật. Vô Lượng Tướng Phật là vừa tôn quư lại vừa giàu có, vô lượng vô biên phước đức và của cải.
Vị Phật thứ ba là Vô Lượng Tràng Phật. Tràng tiêu biểu cho những ǵ cao cả, rơ ràng, cao hiển. Tràng có nghĩa là được hết thảy đại chúng tôn kính, đức cao, chúng ta thường nói là “đức cao vọng trọng”. Đức cao, trí cao, danh cao, nay ta nói là mức độ nổi danh rộng khắp; không ai không khen ngợi. Quư vị thấy đó, cả ba điều sau đây đức Phật đều hội đủ: Thọ mạng, phú quư, cao hiển (tài nghệ cao), không ǵ chẳng cao; những điều ấy đều nhằm biểu thị quả báo. Quả báo do đâu có? Quả nhất định phải có nhân; v́ thế, ba đức Phật tiếp theo đại diện cho nhân hạnh.
Đại Quang Phật: Quang là quang minh trí huệ, Ngài đại diện cho Trí; bởi lẽ phước thọ, phú quư, cao hiển đều do trí huệ sanh.
Đại Minh Phật: Minh là chiếu sáng, tức là đại trí khởi tác dụng. Tác dụng ấy gồm Tự Thọ Dụng và Tha Thọ Dụng. Ở phần trên đă nói đến phước báo, phú quư, cao hiển; cao hiển là Tự Thọ Dụng, đồng thời cũng là tác dụng giáo hóa chúng sanh; không có đại trí, đại đức, đại năng như thế, làm sao có thể giáo hóa chúng sanh? Chính ḿnh phải có những thành tựu thù thắng như thế th́ mới có năng lực giúp cho người khác thành tựu, trí huệ khởi tác dụng là như vậy! Y báo, chánh báo trang nghiêm của Cực Lạc thế giới đều là do trí huệ của Phật A Di Đà khởi tác dụng. Phàm đại chúng từ mười phương thế giới văng sanh Cực Lạc thế giới đều là do tịnh nghiệp của họ khởi tác dụng, do tịnh nghiệp của người văng sanh đă tu tương ứng với nguyện hạnh của Phật A Di Đà nên chiêu cảm được [như vậy]. Trong phần khai thị của Hệ Niệm Pháp Sự này, Trung Phong thiền sư đă giảng rất rơ ràng.
Bảo Tướng Phật biểu thị sự tôn thắng. Trong kinh Đại Thừa, đức Thế Tôn thường nói: “Phật có vô lượng tướng, mỗi tướng có vô lượng hảo”. Sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới sẽ được cái thân Kim Cang Na La Diên, Kim Cang Na La Diên là thân kim cang. Kim Cang lực sĩ thân thể cứng chắc, không ai sánh bằng. Thân thể Phật giống như vậy đó. Văng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới, những thế giới phương khác không thể sánh bằng, điều tối thù thắng là ǵ? Sanh về Tây Phương Cực Lạc thế giới th́ thân thể, tướng hảo, quang minh, trí huệ, đức năng, phước báo của chính ḿnh tợ hồ gần bằng với A Di Đà Phật. Mười phương thế giới chắc chắc chẳng có việc như vậy, [ở Cực Lạc] hưởng phước của Phật A Di Đà mà! Thật là chẳng thể nghĩ bàn! Bởi thế, Bảo Tướng Phật biểu thị sự tôn thắng.
Nếu quan sát kỹ sáu đức Phật th́ trí huệ, thọ mạng, phước đức, tức những điều hết thảy chúng sanh mong cầu, các Ngài đều trọn đủ, lại c̣n rốt ráo viên măn, không thiếu khuyết chút nào. “Vô phước chẳng thể độ sanh, thành Phật trăm kiếp tu phước”. Nếu quư vị không có phước báo, quư vị sẽ chẳng thể độ sanh. V́ sao? Dù có trí huệ, có năng lực, nhưng tướng mạo không tốt, người ta vừa nh́n bèn nghĩ: “Gă này không có phước báo!”, đánh mất tín tâm đối với quư vị. Giảng cho họ nghe họ bèn hoài nghi, chẳng thể tin nhận phụng hành. V́ thế, Bồ Tát thành Phật, phải dùng thời gian trăm kiếp để chuyên môn tu phước báo, tu tướng hảo! Trong nhà Phật thường nói là ba mươi hai tướng, tám mươi vẻ đẹp, ngạn ngữ thường nói “tướng tùy tâm chuyển”. Phải dùng cả một thời gian dài như thế để tu điều ǵ? Tu cái tâm thuần thiện thuần tịnh, cái hạnh thuần thiện thuần tịnh. Tâm hạnh thuần thiện thuần tịnh, sẽ cảm được tướng hảo, quang minh. Tướng Phật đúng là viên măn, ai thấy đều yêu mến. Tướng hảo tiếp dẫn chúng sanh, chúng sanh thích thấy, bằng ḷng đi theo, bằng ḷng học theo, bằng ḷng nghe giảng dạy, y giáo phụng hành.
Nói thật ra, công phu tu hành của quư vị đắc lực hay không, quư vị có bao nhiêu công phu không thể lừa người khác chút xíu nào, v́ sao? V́ đều thể hiện trên tướng hảo của quư vị! Ngạn ngữ Trung Quốc đă nói về việc này rất có lư như sau: “Một người trước năm bốn mươi tuổi, mạng tướng chịu ảnh hưởng của tiên thiên, tức là do nghiệp báo trong đời quá khứ, chịu ảnh hưởng như vậy. Từ bốn mươi tuổi trở đi chịu ảnh hưởng của hậu thiên; nói cách khác, chính ḿnh phải chịu trách nhiệm”. Khởi tâm động niệm, hết thảy hành vi trong bốn mươi năm sẽ biến đổi tướng mạo trang nghiêm. Bởi thế người nào đến tuổi già, tướng mạo đoan nghiêm th́ nhất định phải là người tốt, tu phước, tu cả đời. Tướng tùy tâm chuyển, mạng tùy tâm chuyển; thân thể, thể chất chúng ta cũng tùy tâm chuyển! Qua thí nghiệm kết tinh nước, tiên sinh Giang Bản Thắng đă chứng minh điều này, chứng minh những điều kinh Đại Thừa đă nói: Vũ trụ sống động! Chính ngay trong kinh Lăng Nghiêm, đức Phật đă giảng: “Các pháp được sanh ra chỉ là do tâm hiện, hết thảy nhân quả, vi trần, thế giới, do tâm mà thành Thể”. Ấy là do tâm hiện, thức biến, là bản năng của tâm, năng lực ấy bất sanh, bất diệt, không đến, không đi, không thường, không đoạn, không phải có, không phải không, vĩnh hằng. Bản năng ấy là ǵ vậy? Bản năng là có thể thấy, có thể nghe, có thể cảm nhận, có thể biết; trong phần khai thị của Hệ Niệm Pháp Sự, Trung Phong thiền sư gọi là “tâm linh tri”.
Nói về Tâm, Ngài cũng giảng ba thứ. Thứ nhất là Nhục Đoàn Tâm, tức là trái tim trong thân thể chúng ta. Đó là trái tim thịt, chỉ là một khí quan mà thôi, không có tác dụng ǵ lớn lao cho lắm. Thứ hai là Duyên Lự Tâm, nghĩa là mọi người chúng ta có khả năng suy nghĩ, tưởng tượng, phân biệt thị - phi, thiện - ác, cũng như mọi vọng tưởng, phân biệt, chấp trước đều thuộc về cái tâm này. Tâm ấy trong Phật pháp gọi là Thức. Thức là sở biến, nó có thể biến, duy thức sở biến, Duyên Lự Tâm sở biến. Cảnh giới ấy hiện tướng, hiện tướng là chân tâm, chân tâm gọi là “linh tri tâm”, linh minh giác tri. Chữ “linh” bao hàm cả ba chữ kia (tức “minh, giác, tri”); kinh Lăng Nghiêm nói bốn chữ, chữ “linh” bao gồm kiến, văn, giác. Linh là như vậy đó! Sau “linh” c̣n có một chữ “tri” nữa, “linh tri” là “kiến - văn - giác - tri”.
Từ thực nghiệm khoa học, phát hiện nước có thể thấy, có thể nghe, có thể hiểu được ư tưởng con người, tùy theo trạng huống ư tưởng con người mà biến hóa bất đồng, đấy chẳng phải là như kinh Phật nói “cảnh tùy tâm chuyển” hay sao? Thế gian xem tướng đoán mạng cũng thường nói “tướng tùy tâm chuyển”, thật vậy đó! Mạng tùy tâm chuyển, Phong Thủy cũng tùy tâm chuyển. Phong thủy là hoàn cảnh chúng ta đang sống, v́ thế, nhà Phong Thủy thường nói: “Phước nhân cư phước địa, phước địa phước nhân cư” (Người có phước sống nơi đất phước, đất tốt lành th́ người có phước ở). Vấn đề là chính ḿnh phải tu phước, tự ḿnh tu phước th́ bất luận sống tại nơi nào, phong thủy nơi đó sẽ tự nhiên biến đổi, hoàn toàn giống như hiện tượng nước kết tinh. Thí nghiệm khoa học chứng minh những đạo lư, những sự tướng kinh Phật đă giảng. Đối với điều này chúng ta tin sâu không nghi. Cái hay của việc học Phật là chuyển được cảnh giới. Chúng tôi thường nói: Chuyển cảnh giới th́ chuyện đầu tiên là chuyển thân thể. Thân thể chúng ta vốn chẳng khỏe mạnh chuyển thành khỏe mạnh, thọ mạng vốn không dài chuyển thành trường thọ. T́nh trạng thông thường là từ sáu mươi tuổi trở đi, con người dần dần suy lăo, khí quan dần dần lăo hóa; người học Phật có khả năng giảm chậm sự lăo hóa khí quan; vốn sáu mươi tuổi bị lăo hóa nhưng phải đến năm tám mươi tuổi mới lăo hóa, tai nghe mắt thấy rơ ràng, mắt không ḷa, tai không điếc, da dẻ không nhăn nheo; đó là công phu niệm Phật, công phu tu hành! V́ vậy, do đây mà thấy được công phu tu hành. Nếu cảnh giới của cái thân ḿnh không chuyển được, há quư vị có chuyển được cảnh giới bên ngoài chăng? Đầu tiên là phải chuyển cảnh giới nơi cái thân ḿnh, cái đầu tiên phải chuyển nơi thân là tướng. Nói cách khác, quư vị học Phật mười năm, hai mươi năm, xét kỹ xem quư vị có đoan nghiêm, an tường được như Phật hay chăng?
Vị Phật cuối cùng ở Tây Phương là Tịnh Quang Phật, Ngài “biểu thị pháp tu phước căn bản”. Quư vị thấy: Ở phần trên nói đến tu huệ, c̣n ở đây là tu phước! Tây Phương Cực Lạc thế giới tu phước, Nam phương tu huệ, Tây phương tu phước. “Phải tu ba nghiệp thanh tịnh quang minh, thành măn đại phước”. Thành là thành tựu, măn là viên măn. V́ vậy, quư vị thấy phương pháp tu phước là “tịnh”, “quang”, thuần tịnh! Thân thanh tịnh, tâm thanh tịnh, cảnh giới thanh tịnh, đại phước báo! Trong kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, có một câu dạy chúng ta: “Bồ Tát có một pháp có thể ĺa hết thảy khổ thế gian”. Pháp ấy thù thắng. Pháp ǵ vậy? Chúng ta phải nghe cho kỹ, phải học cho khéo. Phật dạy: “Thường niệm thiện pháp”, tức là tâm thiện, “tư duy thiện pháp” tức suy nghĩ thiện, “quán sát thiện pháp” tức hành vi thiện. Tiếp đó lại nói: “Chẳng dung mảy may bất thiện xen tạp”. Câu này rất quan trọng! Nay chúng ta tu hành, tu hành thành tựu không rơ ràng, không có ǵ chuyển biến rơ rệt, là v́ nguyên nhân nào? V́ quư vị tu bị xen tạp. Sự thiện quư vị tu bị xen tạp bất thiện, tâm xen tạp bất thiện, niệm xen tạp bất thiện, hành vi cũng xen tạp bất thiện. V́ thế hiệu quả không rơ ràng, không trừ nghiệp chướng được, nguyên nhân là do đây.
Phỏng theo cách đức Thế Tôn thuyết pháp, chúng tôi bảo mọi người: Tâm chúng ta “thường niệm pháp thanh tịnh, tư duy tịnh pháp, quán sát tịnh pháp”. V́ thế, trong những năm qua chúng tôi đặc biệt đề xướng thuần thiện thuần tịnh, “chẳng dung mảy may bất tịnh xen tạp, chẳng dung mảy may bất thiện xen tạp”. Đó chính là Tịnh Quang Phật! Tâm chúng ta thanh tịnh hiền lành, tư tưởng thanh tịnh hiền lành, hành vi thanh tịnh hiền lành, hoàn toàn tương ứng với Tịnh Độ, vô lượng trí huệ phước đức bèn hiện tiền. Trí huệ, phước đức hiện tiền, quư vị sẽ biết rơ ràng rành mạch.
Người thật sự học Phật chẳng sanh bệnh. Thời đầu Dân Quốc, vị giảng kinh thuyết pháp nổi tiếng nhất là lăo pháp sư Đế Nhàn (Ngài giảng kinh thuyết pháp nổi danh nhất thời ấy), có một thời kỳ Ngài bị bệnh. Chuyện này đồn đến tai Ấn Quang pháp sư, Ấn Quang pháp sư liền gởi một lá thư: “Ông là pháp sư giảng kinh thuyết pháp, làm sao có thể sanh bệnh được?” Lời tổ Ấn Quang rất hữu lư, bệnh là ǵ? Bệnh là nghiệp bất thiện, nếu tâm địa thật sự thuần thiện thuần tịnh, làm sao sanh bệnh được? Tâm thanh tịnh quyết định chẳng nhiễm bệnh độc, tâm từ bi chắc chắn có thể hóa giải bệnh độc. V́ thế ai tâm địa thanh tịnh từ bi sẽ chẳng sanh bệnh; nói cách khác, thân quư vị thường có bệnh chứng tỏ tâm quư vị không thanh tịnh, không từ bi. Nếu tâm địa thật sự chân thành, thanh tịnh, b́nh đẳng, mỗi tế bào nơi thân quyết định rất b́nh ổn, những tế bào nơi thân rất tự nhiên chẳng lộn xộn, rối loạn trật tự, thế nên thân thể khỏe mạnh.
Bệnh là ǵ? Bệnh là những tế bào nơi thân thể không yên ổn, loạn trật tự khiến bệnh sanh ra. V́ sao chúng không được ổn định? V́ sao chúng bị loạn trật tự? Ắt phải có nguyên nhân. Đức Phật đă nói nguyên nhân là ba độc phiền năo khởi tác dụng, ba độc là tham - sân - si. Như vậy, tham- sân - si là bệnh độc bên trong chúng ta; bên trong đă có bệnh độc th́ bệnh độc bên ngoài mới cảm nhiễm được, trong ngoài giao cảm! Nếu bên trong không có tham - sân - si, không có bệnh độc, dẫu bệnh độc bên ngoài tàn hại cũng chẳng thể cảm nhiễm quư vị được. V́ sao? V́ quư vị mạnh khỏe, không có điều kiện cảm nhiễm, các bác sĩ hiện thời cũng nói như thế, họ gọi là “sức khỏe tâm lư”. Tâm lư khỏe mạnh, không có tham - sân - si th́ mới thật sự khỏe mạnh; không đoạn tham - sân - si th́ tâm chẳng khỏe mạnh. Tịnh Quang Phật hay lắm! Để văng sanh Tây Phương Cực Lạc thế giới th́ phương pháp tu hành này rất quan trọng, nó là pháp môn tu phước. Ở phần trên chúng ta đă thấy trong phần tu huệ, “vô lượng tinh tấn”, tức tinh tấn tu huệ. “Tịnh Quang” là tu phước. Lại xem tiếp đoạn phương Bắc, chúng tôi đọc kinh văn một lượt.
“Xá Lợi Phất! Bắc phương thế giới hữu Diệm Kiên Phật, Tối Thắng Âm Phật, Nan Trở Phật, Nhật Sanh Phật, Vơng Minh Phật. Như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật các ư kỳ quốc, xuất quảng trường thiệt tướng biến phú tam thiên đại thiên thế giới, thuyết thành thật ngôn: ‘Nhữ đẳng chúng sanh đương tín thị Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh”.
(Xá Lợi Phất! Thế giới phương Bắc có Diệm Kiên Phật, Tối Thắng Âm Phật, Nan Trở Phật, Nhật Sanh Phật, Vơng Minh Phật. Hằng hà sa số chư Phật như thế đó, mỗi vị ở trong nước ḿnh, hiện tướng lưỡi rộng dài, che khắp tam thiên đại thiên thế giới, nói lời thành thực: “Chúng sanh các ngươi nên tin kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này”)
Quư vị thấy đức Thế Tôn thuyết pháp hết sức có ư nghĩa; đến phương Bắc lại nói năm vị Phật, cho thấy việc nêu lên bảy vị Phật là đặc thù. Trong mọi lúc thông thường th́ đều là năm vị Phật. “Phương Bắc kể đại lược năm vị Phật biểu thị sự hóa tha”. Phần trên là thành tựu trí huệ của chính ḿnh, thành tựu phước đức của chính ḿnh; có trí huệ, có phước đức th́ mới có thể giáo hóa chúng sanh. “Phước huệ đầy đủ, lấy độ sanh làm sự nghiệp”. Trong thế gian này, chư Phật, Bồ Tát làm những việc ǵ? Người sống trong thế gian không thể không làm chuyện ǵ, cả một đời này không có chuyện ǵ hết, vậy là hưởng phước rồi. Hưởng phước nhưng không tu phước th́ phước báo ấy sẽ bị hưởng hết, hưởng hết rồi th́ không c̣n phước nữa. Không có phước, nhưng trong A Lại Da Thức vẫn c̣n có bất thiện nghiệp. Những nghiệp bất thiện ấy đem lại khổ báo cho quư vị. Hưởng phước xong, hưởng thiện phước xong, cái khổ bất thiện sẽ hiện tiền. Bởi lẽ người sống trong thế gian không thể không có việc này việc nọ, không thể không làm này làm nọ; nên chư Phật xuất hiện trong thế gian, Bồ Tát xuất hiện trong thế gian phải có sự nghiệp. Sự nghiệp của chư Phật chẳng giống với những hạnh nghiệp thông thường của thế gian, mà là ǵ? Ngài là đạo sư. Chư Phật Như Lai xuất hiện trong thế gian, nhất định phải xuất hiện dưới thân phận một vị thầy. C̣n Bồ Tát không nhất định, Bồ Tát có thể xuất hiện làm các ngành nghề. Trong phẩm Phổ Môn, chúng ta thấy Quán Thế Âm Bồ Tát có ba mươi hai ứng thân, mọi người đều biết. Trong kinh Hoa Nghiêm, quư vị thấy Phật, Bồ Tát thị hiện thành năm mươi ba vị thiện tri thức, nam, nữ, già, trẻ, các hạnh, các nghiệp. Nếu mang thân Phật th́ chắc chắn là thầy, chẳng thể theo đuổi các hạnh nghiệp khác. Phật pháp là sư đạo (đạo thầy tṛ), mang thân phận ông thầy th́ chắc chắn hằng ngày phải dạy học.
V́ thế, Thích Ca Mâu Ni Phật v́ chúng ta thị hiện: Từ năm ba mươi tuổi Ngài biểu diễn tu hành chứng quả, chứng đắc quả Phật vô thượng Bồ Đề. Thành Phật xong, bắt đầu giáo hóa chúng sanh, bắt đầu giảng kinh thuyết pháp, tám mươi tuổi viên tịch, giảng kinh thuyết pháp suốt bốn mươi chín năm. Tám mươi tuổi viên tịch là v́ người Tàu chúng ta tính theo tuổi ta, nếu theo cách tính tuổi của người ngoại quốc th́ Thích Ca Mâu Ni Phật viên tịch năm bảy mươi chín tuổi. Giảng kinh thuyết pháp bốn mươi chín năm; nay gọi giảng kinh thuyết pháp là “lên lớp”, dạy học! Lên lớp dạy học suốt bốn mươi chín năm, không nghỉ ngày nào, không có ngày nào nghỉ xả hơi, không hề có! Trong hết thảy thời, hết thảy chỗ đều dạy học, từ trước đến nay chưa từng gián đoạn; nay chúng ta gọi là “cơ hội giáo dục”. Bất luận ở chỗ nào, bất luận gặp được ai, hoặc là Phật gọi ai đó đến mà giảng, hoặc người nào đó nêu câu hỏi hướng về Phật thỉnh giáo, Phật bèn v́ người ấy giải đáp.
Phật lên lớp không có pḥng học cố định, thính chúng không cố định. Kinh nói “một ngàn hai trăm năm mươi lăm người”, đó là Thường Tùy Chúng. Phật đến đâu, những học tṛ ấy theo đến đó. Bọn họ cũng buông hết thảy thế gian xuống, chuyên môn theo Thích Ca Mâu Ni Phật học tập. V́ thế, kinh thường liệt kê đại chúng. Liệt kê đại chúng cũng là biểu thị pháp. Ở đây, lần này chúng tôi giới thiệu rất đơn giản, không giảng cặn kẽ như khi giảng kinh Di Đà, [đại chúng] biểu thị pháp. Một ngàn hai trăm năm mươi lăm vị ấy, nói thật ra, đều là những học tṛ kiệt xuất, đều là những học sinh có sở trường, Phật dùng bọn họ để biểu thị pháp, hiển thị trong sanh hoạt thường nhật, lúc lên lớp dạy học, từng chuyện nhỏ nhặt, vụn vặt đều chân thật không dối, học vấn chân thật, đức hạnh chân thật.
Phạm vi giảng dạy của đức Phật hết sức rộng lớn, không như Khổng lăo phu tử. Khổng lăo phu tử chỉ dạy con người, chẳng dạy cho thiên địa quỷ thần, chỉ hy vọng con người làm người cho trọn vẹn, không sai lầm. Phạm vi của Phật giáo rất lớn, bao gồm cả những chiều không gian sai khác như khoa học ngày nay đă đề cập. Phạm vi hết sức rộng lớn; v́ thế, đức Phật giảng y báo, chánh báo trang nghiêm trong mười pháp giới, kinh Đại Thừa thường nói như vậy. Kinh Hoa Nghiêm chẳng thể nghĩ bàn bậc nhất, giảng đến vô lượng pháp giới trùng trùng vô tận, khoa học ngày nay đang nghiên cứu theo phương hướng này; chúng tôi mong mỏi có những thành quả nghiên cứu, những thành quả ấy nhất định sẽ tương ứng với những điều được giảng trong kinh Hoa Nghiêm.
Sở dĩ đức Phật lấy độ sanh làm sự nghiệp; nay chúng ta gọi “độ sanh” là “giáo dục xă hội”. Phật theo đuổi sự giáo dục xă hội đa nguyên văn hóa, nay gọi là một nghề. Thế nhưng Phật dạy học không thâu học phí, Ngài không có trường học cố định, hết thảy chúng sanh đều là đối tượng giáo hóa của Ngài, thật sự đáng gọi là “đại học”. Nam nữ già trẻ đủ các ngành nghề, trái lại, đức Phật trí huệ viên măn, đức năng viên măn, không ǵ không biết, không ǵ không thể. Hiện nay học vị tối cao là tiến sĩ, Phật là vị tiến sĩ danh xứng với thực. Tiến sĩ thuộc các trường của thế gian không hiểu biết rộng răi, họ chỉ nghiên cứu một bộ phận, vượt khỏi bộ phận ấy họ không biết, có thể nói là “cách hàng như cách núi”. Thích Ca Mâu Ni Phật đúng là quảng bác, không ǵ không biết, không ǵ không thể.
Lược nêu tên năm vị Phật, vị thứ nhất là Diệm Kiên Phật. Kiên là cái vai, Diệm là ngọn lửa, ngọn lửa biểu thị trí huệ. Con người chúng ta có hai vai, dùng Diệm Kiên để biểu thị Quyền Trí và Thật Trí. V́ thế, “sau khi phước huệ trọn đủ, liền dùng hai trí Quyền và Thật để gánh vác gia nghiệp của Như Lai, lợi ích chúng sanh”. Như Lai là Phật Quả rốt ráo, thành Phật rồi th́ bổn phận sự nghiệp gọi là “gia nghiệp”. Sự nghiệp bổn phận là giáo dục xă hội đa nguyên văn hóa, nền giáo dục ấy bao gồm những cái nay gọi là giáo dục gia đ́nh, giáo dục nhà trường, giáo dục xă hội, thảy đều bao gồm trong ấy. Đúng là đại học vấn. Làm thế nào để hỗ trợ giáo dục gia đ́nh? Học tṛ tại gia rất nhiều, xuất gia ít. Đối với học tṛ tại gia Phật dạy họ sống ở nhà th́ phải học tập, có luân lư, đạo đức như thế nào, đối xử ḥa thuận với người trong nhà ra sao, tận hết bổn phận ḿnh. Cha mẹ thương yêu, trong ngũ luân thập nghĩa đă nói: “Cha mẹ thương yêu, vợ chồng tôn trọng nhau, lớn nhỏ có trật tự, vua tôi có nghĩa, bạn bè tin tưởng nhau”. Đấy chính là giáo dục gia đ́nh. Giáo dục nhà trường nhằm dạy quư vị học làm vị thầy tốt như thế nào, học làm người học tṛ tốt như thế nào. Chẳng phải kinh A Nan Vấn Phật Sự Cát Hung đă giảng rất rơ ràng ư? Phật thường nói như thế. Giáo dục xă hội không cần phải nói nữa, bất luận đến đâu, bất luận gặp ai, chẳng phân quốc gia nào, chẳng phân chủng tộc nào, chẳng phân tôn giáo nào, chẳng phân văn hóa nào, chỉ cần quư vị đến học, Phật đều vui vẻ dạy dỗ. Lợi ích hết thảy chúng sanh là hai trí Quyền và Thật. A! Bây giờ đă đến giờ rồi!
*
Chư vị đồng học!
Xin xem tiếp phần phương Bắc lược nêu năm đức Phật. Vị Phật thứ nhất là Diệm Kiên Phật, biểu thị sự gánh vác gia nghiệp Như Lai, tức sứ mạng hoằng pháp lợi sanh. Công tác ấy được thực hiện như thế nào? Phần ư nghĩa biểu pháp của bốn vị Phật tiếp theo đó nhằm dạy chúng ta [cách thực hiện].
Tối Thắng Âm Phật, “biểu thị dùng âm thanh làm Phật sự, diễn nói kinh này, khuyên dạy niệm Phật, chính là âm thanh tối thắng”. Nói như vậy là thuần từ pháp môn Tịnh Độ mà nói. Nếu giảng theo nghĩa rộng th́ “chân giáo thể phương này, thanh tịnh tại nghe tiếng”; đấy chính là như Thích Ca Mâu Ni Phật xuất hiện trong thế gian này, bốn mươi chín năm ngày ngày thuyết pháp dạy học. Những âm thanh đức Phật thốt ra đều là Tối Thắng Âm, âm thanh tối thắng v́ giúp cho hết thảy chúng sanh phá mê khai ngộ. Quư vị phải nhớ kỹ, khuyên dạy một chúng sanh đoạn ác tu thiện, chẳng đọa tam đồ, đời sau vẫn tiếp tục hưởng phước báo trời người, th́ âm thanh ấy là âm thanh thù thắng, rất thù thắng. Không như trong xă hội hiện thời, quư vị nghĩ xem: Trong xă hội hiện thời, mắt thấy tai nghe những âm thanh ǵ? Âm thanh tam đồ. Đúng là chỉ sợ quư vị chẳng đọa tam đồ!
Âm thanh thuyết pháp của Phật là âm thanh thanh tịnh. Âm thanh thù thắng khuyên người đoạn ác tu thiện, khuyên người chẳng đọa tam đồ. Âm thanh ấy tối thắng, âm thanh tối thắng là âm thanh giúp cho hết thảy chúng sanh phá mê khai ngộ, đó chính là âm thanh tối thắng! Đem Tịnh tông so với Đại Thừa th́ âm thanh của Tịnh tông là thù thắng nhất. V́ sao? Phá mê khai ngộ, quư vị không thấy được một đời có thể vượt thoát lục đạo luân hồi, thành Phật, thành Tổ! Chuyện ấy các pháp khác không làm được, c̣n Tịnh tông làm được. Tịnh tông dạy quư vị niệm Phật văng sanh, bất thoái thành Phật. V́ thế, nó thù thắng khôn sánh. Đặc biệt là “diễn nói kinh này”, kinh này thông với kinh Vô Lượng Thọ, chẳng những thông với kinh Vô Lượng Thọ mà c̣n thông với kinh Hoa Nghiêm. Cổ đức nói kinh Hoa Nghiêm, kinh Vô Lượng Thọ, kinh A Di Đà là cùng một bộ kinh, Hoa Nghiêm là Đại Bổn, Vô Lượng Thọ là Trung Bổn c̣n A Di Đà là Tiểu Bổn, không sai chút nào!
Kinh A Di Đà Tiểu Bổn này là lược thuyết, giới thiệu đại lược. Vô Lượng Thọ Kinh giảng rất tường tận, giới thiệu mọi phương diện của Tây Phương Cực Lạc thế giới. Kinh Hoa Nghiêm giảng rộng, giảng cụ thể nhất, thuyết minh tường tận. V́ thế, ba bộ kinh này chỉ là một bộ. “Diễn nói kinh này”, nói theo nghĩa rộng, chính là diễn nói kinh điển văng sanh Tịnh Độ, “khuyên người niệm Phật là âm thanh thù thắng nhất”. Đó chính là hoằng pháp lợi sanh, thật sự gánh vác gia nghiệp của Như Lai, đảm đương sự nghiệp chẳng thể nghĩ bàn.
Vị Phật tiếp theo là Nan Trở Phật, “biểu thị hoằng hộ chánh pháp, dũng mănh tinh tấn, chẳng sợ ma ngoại, hết thảy chướng nạn”. Trở là phá hoại, Nan Trở là rất khó phá hoại. Hoằng hộ: hoằng pháp, hộ pháp là một thể, hoằng pháp và hộ pháp công đức như nhau; thậm chí công đức hộ pháp c̣n cao hơn hoằng pháp. Người hoằng pháp, có thể nói là chẳng dễ dàng, rất khó có; thế nhưng hộ pháp càng khó hơn! Nếu không có người hộ pháp mạnh mẽ, người hoằng pháp dù giỏi nhưng không ai hộ tŕ, sẽ không có cơ hội hoằng dương Phật pháp. Nói cách khác, dù thầy thật sự giỏi, có học vấn, có đức hạnh, lại có phương pháp giảng dạy rất tốt, nhưng không ai dùng đến, không có trường nào mời, thật là “không đất dụng vơ”. Trường học chính là hộ pháp của ông thầy.
Nếu nay quư vị học thành tựu rồi, quư vị đúng là một nhân tài hoằng pháp tốt, nhưng không đạo tràng nào mời. Chủ nhân của đạo tràng, trụ tŕ, đương gia, chấp sự đều là nhân tài hộ pháp, bọn họ phải hộ tŕ quư vị, mời mọc quư vị trụ trong đạo tràng ấy giảng kinh thuyết pháp, mọi việc đều chiếu cố châu đáo, quư vị không phải lo lắng chút ǵ, cứ chuyên làm công việc giảng kinh thuyết pháp, hết thảy sự vụ thuộc phương diện thường trụ bọn họ đều chia nhau gánh vác. Hoằng pháp và hộ pháp phải phối hợp mật thiết th́ Phật pháp mới hưng vượng. Nếu không có hộ pháp, quư vị giảng kinh thuyết pháp ở đó, người ta không thích thú ǵ. V́ sao không thích thú? Anh giảng được, tôi không giảng được, tín đồ thường đến nghe anh, tôn kính anh, không tôn kính tôi, thường hay ghen ghét chướng ngại. Người ta chướng ngại ḿnh, trọn chẳng cho ḿnh có cơ hội giảng kinh hoằng pháp, hỏng rồi! Đó là ǵ vậy? Kẻ ấy không có trí huệ, chẳng hiểu đạo lư này, cũng chẳng hiểu nhân quả. Người làm hiệu trưởng không cần phải giảng kinh thuyết pháp, không cần phải lên lớp dạy học như giáo viên, không cần thiết. Học tṛ nghe vị thầy giỏi giảng, học thành công th́ công đức bậc nhất quy về ai? Hiệu trưởng! Hiệu trưởng v́ chúng ta mời vị thầy giỏi như thế, thầy do chính hiệu trưởng mời về, quyền mời thầy nằm trong tay hiệu trưởng. Bởi thế, chăm sóc trường cho tốt th́ học tṛ thành tựu nhiều, công lao không do giáo viên, mà do hiệu trưởng. Hiệu trưởng có huệ nhăn nhận biết ông thầy tốt, có năng lực mời mọc giáo sư tốt. Bởi thế, công đức hộ pháp cao hơn hoằng pháp, hoằng pháp là giáo viên, hộ pháp là hiệu trưởng. Hiệu trưởng có quyền lực mời mọc, cũng có quyền lực băi chức: “Tôi không cần đến anh nữa!” Ông ta có quyền lực ấy. Người hoằng pháp chỉ nghe theo lệnh: “Ông mời tôi, tôi nỗ lực dạy dỗ; ông không cần tôi nữa, tôi đành ra đi thôi!”
Nhất định phải hiểu đạo lư ấy, thành tựu của đạo tràng là có được nhân tài. Đạo tràng không sản sanh được nhân tài là thất bại hoàn toàn. Sản sanh những nhân tài như thế nào? Có sanh ra được nhân tài hay không? Mấu chốt nằm ở người trụ tŕ, hay vị thường trụ, hoặc vị chấp sự chủ chốt. Vị chấp sự chủ chốt là những người có quyền lực trong đạo tràng ấy như trụ tŕ, đương gia, thủ ṭa, duy-na. Đấy đều là những người có quyền lực nhất trong đạo tràng ấy; [thành tựu của đạo tràng] chính là thành tựu của họ. Do vậy đạo tràng hưng hay suy trách nhiệm đặt trên thân mấy người đó. Nhân tài hoằng pháp không chịu trách nhiệm, họ không có quyền, không làm chủ, họ phải nghe lời sai phái, nghe lệnh chỉ huy. Bởi vậy, người hoằng pháp là giáo viên, hộ pháp là người thật sự có quyền lực. Lúc Thích Ca Mâu Ni Phật c̣n tại thế, đối với người xuất gia, Phật yêu cầu mọi sự đều là công tác hoằng pháp, giao phó công tác hộ pháp cho quốc vương, đại thần, thỉnh những người ấy đến hộ tŕ. Bọn họ lập đạo tràng, lễ thỉnh pháp sư đến giảng kinh, thuyết pháp. Quư vị giảng hay, pháp duyên thù thắng th́ tiếp tục lễ thỉnh hàng năm. V́ thế, pháp sư nhất định phải tu dưỡng đạo đức, học vấn, ngôn hạnh của chính ḿnh hầu nêu gương tốt nhất cho đại chúng trong xă hội. V́ sao? Nếu pháp sư không tu tập cho tốt, năm sau người ta không thỉnh nữa. Thậm chí giảng xong một bộ kinh này, bộ kinh tiếp theo người ta không mời giảng nữa. Chẳng nghiêm túc, chẳng khéo học không được! Bởi vậy, giáo viên và chức viên (người có chức vụ trong trường) có quan hệ mật thiết, hoằng hộ chánh pháp như thế mới không bị phá hoại. Nhất là hộ pháp, trọng yếu lắm! Hộ pháp phải chánh trực, phải có huệ nhăn.
Đặc biệt là trong thời kỳ Mạt Pháp, con người không phải là thánh hiền, ai không lầm lỗi, pháp sư giảng kinh chẳng phải là thánh nhân, c̣n là phàm phu, chắc chắn có lầm lỗi! Người ngoài nắm lấy những lỗi lầm ấy để công kích, đồn đăi, sanh sự, hủy báng, tạo đủ mọi áp lực với người hộ pháp. Nếu người hộ pháp không có trí huệ, không có nghị lực, nghe những kẻ đó bàn ra tán vào sẽ hiểu lầm pháp sư giảng kinh, khai trừ vị pháp sư giảng kinh ấy. Chuyện như vậy xưa nay rất nhiều, không phải là ít; v́ thế, hoằng pháp, hộ pháp đều không phải là chuyện dễ. Thế nhưng hiện thời lại có một con đường, con đường ǵ vậy? Tức là mạng Internet và truyền thông vệ tinh. Tuy vậy, vẫn phải có người hộ pháp có sức lực lui tới chủ tŕ chánh nghĩa, mời mọc đại đức, pháp sư, trưởng giả, cư sĩ v́ hết thảy chúng sanh giảng kinh thuyết pháp.
Đạo tràng không cần phải lớn lắm, bằng một cái tiệm chụp ảnh nhỏ là được rồi. Mỗi ngày ở đó dùng máy chiếu phim, nhờ khoa học kỹ thuật để phát h́nh ảnh, âm thanh đi khắp thế giới, chúng sanh có duyên sẽ thích thú nghe, bất luận ở chỗ nào đều có thể thâu được. Kỹ thuật thông tin đại chúng ngày càng tiến bộ, tôi thường bảo các đồng học, rất có thể mạng Internet sẽ thay thế truyền h́nh. Giá thành của truyền h́nh vệ tinh mắc, giá thành của mạng Internet rất thấp, lại rất thuận tiện. Tương lai những máy móc thâu phát rất có thể sẽ giống như điện thoại cầm tay hiện đang dùng, màn huỳnh quang nơi điện thoại cầm tay được nới rộng hơn một chút; bất luận khi nào, lữ hành cũng nh́n thấy được, đều có thể nghe được.
Trước kia, chúng tôi nói vệ tinh là đem giảng đường giảng kinh thuyết pháp đến tận nhà quư vị, quư vị ở nhà mở truyền h́nh lên là thấy. Nay tiến bộ hơn, chẳng những đưa đến tận nhà mà đưa đến tận tay, quư vị nói có phải là tiện lợi quá hay chăng? Trước kia đâu có như thế, trước kia không ai tưởng tượng được việc này, nay dần dần thực hiện được, giá thành không cao, hiệu quả rất lớn. Bởi thế người phát tâm hoằng pháp phải tích cực, phải nỗ lực, phải học tập cách đối diện trước màn h́nh máy quay phim để giảng kinh thuyết pháp tại rạp nhiếp ảnh, khiến cho Phật pháp từ nơi ấy được phục hưng. Ḷng tôi mong mỏi mỗi vị pháp sư giảng kinh đều có một trạm phát h́nh, tương lai chúng ta có thể phát đi suốt hai mươi bốn tiếng đồng hồ trên mạng Internet. Mỗi một cá nhân chuyên công nơi một, hai bộ kinh, không cần quá nhiều, thính chúng có thể chọn lựa. Họ thích học bộ kinh nào cũng như thích nghe quư vị giảng diễn, họ sẽ ngày ngày nghe, tiếp thọ sự giáo huấn của quư vị. Nan Trở Phật là vậy đấy!
Hoằng hộ lại sợ bị ma tà, ngoại đạo chướng nạn, từ xưa đến nay, trong nước, ngoài nước không tránh khỏi chuyện này, suốt cả đời bản thân chúng tôi phải gặp không ít lần. Đụng chuyện, chúng tôi không tranh, mau chóng thoái nhượng. Mau chóng thoái nhượng như vậy khiến chướng nạn giảm ít. Nói chung, phải nhớ kỹ, phải thường suy tưởng: “Chư Phật, Bồ Tát vĩnh viễn không đối lập bất cứ một chúng sanh nào”, phải nhớ thật kỹ điểm này. Sở dĩ Phật, Bồ Tát được gọi là Nhân Giả, tức người nhân từ, bậc nhân từ không đối địch ai. Thế nào là Nhân Giả? Không có địch nhân. Đấy là nhân từ thật sự. Nếu có kẻ đối lập, có oan gia đối đầu th́ chẳng phải là người nhân từ. Người nhân từ vĩnh viễn không có oan gia đối đầu, lúc oan gia đối đầu đến t́m ta phải nhường nhịn họ, tuyệt đối không đối lập với họ, quyết định không sân khuể, quyết định không báo thù, người như vậy chính là Bồ Tát, là người giác ngộ. Người không giác ngộ mới có tâm sân khuể, mới có ư niệm báo thù. Người giác ngộ quyết định không có! V́ thế, lúc cảnh giới hiện tiền, sẽ thấy quư vị là giác ngộ hay vẫn c̣n mê hoặc. Trong sanh hoạt thường nhật, trong những sự việc nhỏ nhặt ḿnh gặp phải, phải đào luyện từ những chuyện nhỏ nhặt. Đào luyện như thế nào? Nghịch cảnh, chuyện chẳng vừa ḷng, chuyện không như ư, không có tâm nóng giận, không mang tâm oán hận, không tâm báo thù, phải rèn luyện công phu ấy. Khi nghịch cảnh lớn lao hiện tiền, tâm địa quư vị tự nhiên rất thản nhiên, dùng trí huệ xử trí, chẳng làm việc theo cảm t́nh th́ quư vị mới không bị hết thảy ma chướng gây chướng nạn.
Vị Phật thứ tư, Nhật Sanh Phật. Nhật là mặt trời, biểu thị trí huệ. Bởi thế, “Nhật Sanh Phật biểu thị tướng giáo học tăng trưởng, huệ nhật tự - tha sáng rực giữa trời, chánh pháp tồn tại lâu dài, phước lợi trời - người”. V́ vậy, giảng kinh, dạy học ḷng phải trống rỗng! Học tập nhất định phải hiểu phương pháp, người trên dạy dỗ chúng ta như thế nào, ta học thành như vậy rồi, ta phải biết dạy người khác như thế nào? Đời đời truyền nhau. Trước kia thầy Lư dạy chúng tôi, thường thường khuyến khích chúng tôi: Từ cổ đến nay, những người sơ học phát tâm giảng kinh rất nhiều, đến cuối cùng, thành tựu e rằng chỉ được một hai hay hai ba người thôi, v́ nguyên nhân ǵ? Thoái chuyển, thoái tâm! Gặp phải khó khăn chẳng thể đột phá. Nguyên nhân phổ biến nhất khiến ta gặp phải khó khăn là ǵ? Tâm háo thắng quá mạnh, tâm mong giỏi giang quá mạnh, đấy là nguyên nhân gây thất bại bậc nhất trong việc học kinh giáo. Mười người thất bại, đại khái là chín người v́ nguyên nhân này, tâm mong giỏi giang quá mạnh, hy vọng được hơn người khác.
V́ thế, thầy Lư dạy chúng tôi: Từ cổ đến nay, người thành công phải ngồi yên đứng vững, giữ lấy câu giáo huấn lời vàng lẽ ngọc của cổ nhân: “Chỉ cầu không lỗi, chẳng cầu có công”. Quư vị giữ được hai câu ấy th́ rất có thể thành công. Bởi lẽ, chỉ mong lên ṭa giảng không sai lầm, không cầu giảng hay, không cầu giảng có hiệu quả, thường xuyên phản tỉnh, thường sửa lỗi. Muốn giảng giỏi th́ nói chung phải mười năm, hai mươi năm, trong một thời gian dài như vậy ngày ngày sửa lỗi, ngày ngày phản tỉnh, tích lũy công đức mười năm, hai mươi năm, đương nhiên sẽ giảng hay. Chẳng phải là chuyện trong một thời gian ngắn, chỉ mấy tháng là đă giảng giỏi, một, hai năm đă giảng giỏi, không có chuyện ấy đâu! Những bậc tổ sư đại đức xưa nay, thông Tông thông Giáo, không vị nào không huân tu lâu dài mà thành công. Dẫu là thiên tài, nghĩa là nghe một ngộ cả ngàn như Lục Tổ Huệ Năng đại sư của Thiền Tông, hai mươi bốn tuổi khai ngộ, Ngũ Tổ đem y bát truyền cho, vẫn phải như thế nào? Tuổi c̣n trẻ quá, phải đến ẩn cư trong đám thợ săn mười lăm năm, gần như là đến bốn mươi tuổi mới lộ diện. Hai mươi bốn tuổi được truyền y bát, ẩn cư trong đám thợ săn mười lăm năm, quư vị cứ nghĩ đi, bốn mươi tuổi mới xuất hiện, mà Ngài là bậc thiên tài đó nghe! Cũng chẳng thể cứ hễ làm được là ra mặt liền, muốn ra mặt liền cũng không được. V́ thế, tâm kiên nghị, nhẫn nại là bí quyết thành công, thành tựu càng lớn th́ càng phải có tâm nhẫn nại. Người không nhẫn nại, đừng nói pháp xuất thế gian, pháp thế gian cũng chẳng thể thành tựu. V́ thế, kinh Kim Cang nói rất hay, “hết thảy pháp được thành do Nhẫn”, quư vị có thể nhẫn nại! Tuân thủ quy củ của thầy, thầy dạy quư vị như thế nào th́ cứ thật thà làm theo.
Tôi ở Đài Trung thân cận thầy Lư, tôi học bất cứ ǵ so với đồng học quả thật đều nhanh hơn, tôi có sức hiểu biết, tôi có năng lực ghi nhớ, nhưng thầy Lư vẫn hạn chế tôi: Bốn mươi tuổi trở đi mới được ra ngoài giảng kinh. Trước khi bốn mươi tuổi phải luyện tập giảng ở nhà, không cần ra ngoài. Bên ngoài có người mời cũng không đi, tôi tuân thủ quy củ ấy mười năm. Nếu tôi giống những người khác tâm mong giỏi giang quá mạnh, chẳng tuân thủ quy củ của thầy Lư, rất có thể tôi đă sớm bị đào thải rồi. Về thành tựu thế gian hay xuất thế gian thường có câu nói rất hay: “Người chất phác, người tuân thủ quy củ, những người như vậy được thành tựu”. Không thật thà, không tuân thủ quy củ, ngày ngày cứ nghĩ chuyện huê dạng, thọ mạng sẽ không lâu! Chẳng những bị người khác ghen ghét, c̣n bị quỷ thần ghen ghét; nói cách khác, hộ pháp thần ít, c̣n những ác quỷ, la-sát t́m đến gây phiền phức, chướng ngại rất nhiều, đều ở quanh bên cạnh, làm sao làm cho tốt được cơ chứ! Bởi thế, con người chẳng được có tâm ghen ghét, phải thường mong người khác hơn ḿnh, người khác giỏi hơn ḿnh th́ ḿnh có phước. Giảng kinh thuyết pháp, hoằng hộ chánh pháp đều là tu phước, ai sẽ hưởng phước? Đại chúng thanh tịnh hưởng phước, mỗi ngày nghe kinh niệm Phật là hưởng phước đấy! Tôi rất thích mỗi ngày được nghe kinh niệm Phật, chuyện ǵ cũng không hỏi đến, quư vị nói có phải là cuộc sống rất tốt chăng? Thế nhưng tôi không có phước báo ấy, không ai giảng cho tôi nghe. Nếu mỗi ngày có một người có thể giảng kinh cho tôi nghe, tôi sẽ ngày ngày cúi lạy người đó, ngày ngày cảm tạ, thật đó, không giả đâu! Tôi phải cảm tạ người ấy cúng dường pháp, cảm tạ tài cúng dường của những vị hộ pháp đại đức, lấy thành quả tu hành của chính ḿnh để báo đáp.
Vị Phật cuối cùng là Vơng Minh Phật, “biểu thị phương pháp hoằng nguyện độ sanh, dùng vô lượng pháp môn (như mắt lưới) cứu độ chúng sanh”. Hoằng hộ chánh pháp phải có hoằng nguyện như thế, phải có tâm lượng như thế, phải có trách nhiệm như thế th́ Phật pháp mới hưng thạnh. Một đạo tràng giảng kinh thuyết pháp không phải là một vị pháp sư, nay chúng ta lập mười pḥng học, chúng tôi hy vọng có mười vị pháp sư, chúng tôi hy vọng có mười môn, hai mươi môn công khóa. Học sinh không thể cái ǵ cũng học hết được, không thể được! Học sinh tối đa chỉ học hai môn. Trước kia, ở Đài Trung, thầy Lư dạy chúng tôi như thế; tối đa chỉ có thể học đồng thời hai môn, nhất định chẳng được học ba môn, thầy nói học ba môn chẳng thể thành tựu. Tốt nhất là như thế nào? Tốt nhất là học một môn sẽ mau có thành tựu. Theo một vị thầy học một bộ kinh, học cho kỹ bộ kinh ấy, tốt nghiệp xong, quư vị mới được học bộ thứ hai. Thế nào là tốt nghiệp? Nhất định phải được vị thầy chấp thuận: “Ngươi học được rồi”. Ngay chính bản thân tôi, trước kia ở Đài Trung, dẫu thầy Lư không hạn chế, nhưng chính chúng tôi tự hạn chế ḿnh, học xong một bộ kinh, nhất định phải giảng mười lần, lên đài giảng! Thầy Lư dạy tôi chỉ giảng một lượt, lần thứ hai là học sinh giảng cho thầy nghe, thầy giúp chúng tôi sửa cho đúng. Từ đó về sau, lần thứ ba, lần thứ tư, cho đến lần thứ mười, đều là thầy ngồi ở dưới nghe, học sinh giảng trên ṭa. Giảng xong mười lần, thầy gật đầu: “Được rồi!”, th́ mới coi là tốt nghiệp môn công khóa ấy. Phương pháp dạy học chúng tôi dùng hiện nay là theo phương pháp ấy. Thầy hằng ngày nghe giảng, hằng ngày giúp sửa cho đúng, ngày ngày giúp quư vị giải quyết vấn đề, giúp quư vị nâng cao cảnh giới. Một bộ kinh học mười biến xong, lại xem xét đức hạnh, định lực của quư vị. Quư vị có định lực sẽ chẳng bị danh văn lợi dưỡng bên ngoài lay động th́ mới có thể ra giảng kinh được. Nếu ra giảng kinh, vừa tiếp xúc danh văn, lợi dưỡng bèn khởi tham - sân - si - mạn, ngay lập tức bị đọa lạc là xong. Trong t́nh huống ấy, chắc chắn không được đi. Đạo tràng có thể bảo vệ quư vị, quư vị ra ngoài không ai bảo vệ, không chống chọi nổi dụ hoặc sẽ bị đọa lạc. Đọa lạc rồi quay đầu rất khó.
Vơng Minh Phật là nhân tài hoằng pháp trong đạo tràng nhiều, khoa mục nhiều. V́ thế, Phật giáo giống như một trường đại học, mỗi một vị thủ ṭa ḥa thượng là thầy giáo, mỗi thầy giáo đều có sở trường chuyên môn, thâm nhập một môn. Quư vị muốn học một bộ kinh luận nào cứ theo học với vị đó, vị thầy ấy nhất định rất nghiêm túc dạy quư vị, thành tựu cho quư vị. Thầy tṛ hợp đạo, người dạy, kẻ học cùng tăng trưởng. Làm công tác hoằng pháp rồi nghỉ hưu th́ làm công tác hộ pháp, cũng có nghĩa là đảm nhiệm chấp sự thường trụ, v́ đại chúng phục vụ. Lúc tôi mới học Phật, tôi có ư nghĩ như sau: Trước năm bốn mươi tuổi học tập, hoằng pháp cũng thuộc trong học tập. Từ năm bốn mươi đến sáu mươi tuổi, suốt cả hai mươi năm phải làm thường trụ phục vụ, đảm nhiệm công tác. Sau sáu mươi tuổi, từ khước mọi công tác thường trụ, từ khước để làm ǵ? Chuyên môn giảng kinh dạy học, không phải bận tâm lo công việc. Với hoằng pháp lẫn hộ pháp, tự ḿnh đều có kinh nghiệm khá phong phú, biết phải bồi dưỡng nhân tài hoằng pháp như thế nào, biết chăm sóc nhân tài hoằng pháp ra sao, bồi dưỡng nhân tài hộ pháp, có kinh nghiệm thực tế. Nếu trong đạo tràng người hoằng pháp càng nhiều, chúng tôi cũng càng mở nhiều pháp môn, phương châm của chúng tôi là “nhất định phải tuân thủ cách thức thâm nhập một môn trường thời huân tu” của cổ đức. Một vị thầy chuyên công nơi một môn, thời gian tối thiểu phải là mười năm. Mười năm chuyên dốc công phu nơi một môn mới có thành tựu, chẳng thể học quá nhiều, quá tạp. Thông một môn, hết thảy đều thông; dẫu thông hết thảy môn rồi vẫn cứ chuyên hoằng một môn, v́ sao? Nêu gương cho hậu học. Con người hiện thời không biết lợi ích của việc chuyên tu, nên nhất định phải làm gương cho họ thấy, khiến họ hiểu rơ, khiến họ hoan hỷ mà được thành tựu. Lại xem tiếp phần Hạ phương, chúng tôi cũng đọc đoạn kinh văn nói về hạ phương một lượt:
“Xá Lợi Phất! Hạ phương thế giới hữu Sư Tử Phật, Danh Văn Phật, Danh Quang Phật, Đạt Ma Phật, Pháp Tràng Phật, Tŕ Pháp Phật. Như thị đẳng hằng hà sa số chư Phật các ư kỳ quốc, xuất quảng trường thiệt tướng biến phú tam thiên đại thiên thế giới, thuyết thành thật ngôn: ‘Nhữ đẳng chúng sanh đương tín thị Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm Kinh”.
(Xá Lợi Phất! Thế giới phương dưới có Sư Tử Phật, Danh Văn Phật, Danh Quang Phật, Đạt Ma Phật, Pháp Tràng Phật, Tŕ Pháp Phật. Hằng hà sa số chư Phật như thế đó, mỗi vị ở trong nước ḿnh, hiện tướng lưỡi rộng dài, che khắp tam thiên đại thiên thế giới, nói lời thành thực: “Chúng sanh các ngươi nên tin kinh Xưng Tán Bất Khả Tư Nghị Công Đức Nhất Thiết Chư Phật Sở Hộ Niệm này”)
Đến đây là một đoạn. Phương dưới có tên sáu vị Phật, không giống như phần trên, trong đoạn trên là năm vị Phật, ở đây sáu vị. Đương nhiên những con số đều có ư nghĩa, chắc chắn không phải là ngẫu nhiên, chắc chắn không nêu tùy tiện. Con số ấy “biểu thị đại hạnh giáo hóa, phổ độ chúng sanh”; đấy là nói về pháp Đại Thừa! Dùng sáu vị Phật để biểu pháp, tượng trưng cho sáu Ba La Mật của Đại Thừa. Bắc phương biểu thị hóa tha, khởi đầu! Giống như vị pháp sư học kinh giáo, đại khái là từ mười năm đến hai mươi năm đầu, đều thuộc vào giai đoạn này. Sau hai mươi năm dạy dỗ, giảng kinh giáo, có thể nói là lúc ấy đă mở mang trí huệ, dần dần cũng có thể khế nhập tam-muội. Người ấy có định lực, có trí huệ, có kinh nghiệm, có thể mở rộng sự nghiệp hoằng pháp lợi sanh, “đại hạnh giáo hóa phổ độ chúng sanh”, người ấy đă có thể ứng phó được.
Trong những đức hiệu của chư Phật, vị thứ nhất là Sư Tử Phật. Sư Tử là tỷ dụ, “ví cho Phật thuyết pháp, biểu thị pháp vương tử thay Phật hoằng pháp, như Phật không hai”. Bởi lẽ người hoằng pháp ở đây không phải là sơ học, mà là pháp sư hoằng pháp thành thục, trong nhà Phật gọi là bậc Thượng Tọa. Hoằng pháp trọn mười năm là Hạ Tọa, hai mươi năm là Trung Tọa, trọn ba mươi năm là Thượng Tọa. Theo như tập tục của chúng ta, tức tập tục trong nhà Phật mà nói, th́ địa vị ấy (được biểu thị bằng sáu vị Phật ở phương Hạ) là Thượng Tọa. Thượng Tọa là người thực hiện sự nghiệp giảng kinh hoằng pháp ba mươi năm, phải nhớ như vậy, suốt ba mươi năm phải ngày ngày dạy dỗ mới xứng [danh xưng Thượng Tọa]!
Cả năm chỉ giảng một hai tuần, một tháng th́ không tính, v́ không phải là giáo viên. Có trường học nào thầy chỉ lên lớp một tháng mỗi năm chăng? Dạy một hai tuần thôi ư? Không có trường nào như thế cả! Giáo viên của những trường chánh quy phải dạy học hằng ngày, giáo sư đại học mỗi tuần tối thiểu phải lên lớp một lần hai tiếng hoặc ba tiếng, mỗi một tuần như thế không thể gián đoạn, trường học như thế đó! Trong Phật pháp không như vậy, Thích Ca Mâu Ni Phật làm gương cho chúng ta. Thích Ca Mâu Ni Phật giảng kinh mỗi ngày, suốt bốn mươi chín năm không gián đoạn. Ngày ngày giảng, năm năm giảng không gián đoạn, đủ ba mươi năm mới thật sự là Thượng Tọa. Tuyệt đối chẳng thể một ngày nóng, mười ngày lạnh mà tính đâu nhé!
Năm vị Phật ở phương Bắc tượng trưng cho ba mươi năm đầu, sáu vị Phật ở phương dưới tượng trưng cho ba mươi năm sau. “Đại hạnh giáo hóa, phổ độ chúng sanh”. Đức hạnh, trí huệ, học vấn, kinh nghiệm, kỹ xảo giáo hóa chúng sanh đều thành thục; lúc đó có thể nói là pháp duyên thù thắng, hiện sư tử hống. Sư tử hống là tượng trưng cho Phật thuyết pháp. Pháp vương tử thay Phật thuyết pháp, nên ta nói là “như Phật không hai”. Quư vị không giảng lầm kinh giáo, bất luận quư vị nói cạn hay sâu, nói dài, nói ngắn, nhất định khế cơ khế lư, trên khế hợp lư được chứng bởi chư Phật, dưới khế hợp căn cơ chúng sanh đáng độ. Đó là bản lănh của Phật, ta cũng phải học theo. Quư vị hăy suy nghĩ: Tự hành hóa tha, năm dài tháng chầy thành thục, chẳng phải là háo cường háo thắng trong một thời gian ngắn mà ḥng thành tựu, không có đạo lư ấy đâu. Bởi thế, đối với một điểm này, quư vị nhất định phải cảm kích người hộ pháp. Sở dĩ tôi cảm kích Hàn Quán Trưởng v́ bà giúp tôi suốt cả ba mươi năm. Ba mươi năm giúp tôi có cơ hội ngày ngày lên đài giảng, đó chính là chân chánh hộ pháp. Do đó, chúng tôi cảm kích, chúng tôi được thành tựu như thế này. Nếu không có ba mươi năm ngày ngày giảng kinh, dễ ḥng thành tựu ư? Ba mươi năm, đúng là như người ta thường nói “bà giúp tôi lên bậc Thượng Tọa rồi bèn tịch”. Chúng tôi vĩnh viễn ghi nhớ, vĩnh viễn ôm ḷng báo ân, dùng cách nào để báo ân? Dùng thành tích của chính ḿnh để báo đáp; ngoài cách ấy ra, không cách ǵ báo đáp được. Nay đă hết giờ rồi!
*
Chư vị đồng học!
“Danh Văn Phật”
“Danh xưng (tức danh hiệu của Ngài) vang khắp mười phương, biểu thị Ngài là con mắt của trời người, giống như Quán Âm, Phổ Hiền, các tổ sư trong nhà Phật”. Phương dưới nêu tên sáu vị Phật nhằm biểu thị nền giáo dục của đức Phật thạnh hành trong thế gian, giúp hết thảy chúng sanh phá mê khai ngộ, cầu sanh Tịnh Độ. V́ sao phá mê khai ngộ phải cầu sanh Tịnh Độ? Có đạo lư đấy! Có thật sự giác ngộ quư vị mới cầu sanh Tịnh Độ. Nói cách khác, bất luận quư vị tu học pháp môn nào, dẫu công phu giỏi đến mấy, đắc tam-muội, minh tâm kiến tánh, nhưng nếu không cầu sanh Tịnh Độ, quư vị sẽ không thật sự triệt ngộ. Người thật sự triệt để giác ngộ không ai không cầu sanh Tịnh Độ. Quư vị thấy bậc Địa Thượng Bồ Tát trong kinh Hoa Nghiêm, Thập Địa Bồ Tát từ đầu đến cuối không rời niệm Phật, thật sự giác ngộ, triệt để giác ngộ. Đầu - cuối: Đầu là bậc Sơ Địa, Cuối là Đẳng Giác, tổng cộng mười một địa vị. Trong mười một địa vị ấy, không vị nào không niệm A Di Đà Phật, không vị nào không cầu sanh Tịnh Độ. Văn Thù, Phổ Hiền nêu gương! Hai vị thượng thủ trong hội Hoa Nghiêm bày đầu, phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ! Do đây biết rằng: Chân chánh giác ngộ, triệt để giác ngộ, không ai không phát tâm cầu sanh Tịnh Độ!
Danh Văn Phật đương nhiên không ngoại lệ. Ở đây, danh hiệu Phật tượng trưng cho con mắt của trời - người. Thiên - nhân tượng trưng cho ba đường lành trong lục đạo, có huệ nhăn, có khả năng phân biệt đúng - sai, tà - chánh, lợi - hại. Trong các pháp thế gian, xuất thế gian, niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ thù thắng bậc nhất, thù thắng không ǵ sánh bằng, sao không tuyển chọn pháp môn này? Quán Âm Bồ Tát là vị thượng thủ Bồ Tát của Tây Phương Cực Lạc thế giới, Phổ Hiền Bồ Tát là vị thượng thủ Bồ Tát trong pháp hội của Tỳ Lô Giá Na Phật nơi Hoa Tạng thế giới, các tổ sư đại đức trong nhà Phật phát nguyện cầu sanh Tịnh Độ rất nhiều. Danh hiệu mấy vị Phật này đều là Phật pháp thạnh hành trong thế gian, hiển thị t́nh trạng hưng vượng. Vị Phật thứ ba là:
Danh Quang Phật.
“Biểu thị đại trí tùy diễn, pháp âm xa nghe, có thể khiến cho chúng sanh phá mê khai ngộ, ĺa khổ được vui”. Trong đức hiệu của Phật có một chữ Danh nhằm bao hàm mật nghĩa! Mật nghĩa ấy chính là dạy chúng ta chấp tŕ danh hiệu, nhất tâm bất loạn, tâm không điên đảo, quyết định văng sanh. Quang biểu thị trí huệ. V́ thế, danh hiệu này biểu thị trí huệ viên măn, hằng thuận chúng sanh, ứng theo căn cơ mà bố thí; “Tùy” là tùy thuận chúng sanh, tùy thuận căn tánh, tùy ḷng chúng sanh ưa thích, tùy thuận phương thức sanh sống hiện tại của chúng sanh mà v́ họ diễn nói. Bởi thế, Phật giáo hóa chúng sanh hết sức sống động, tùy thời, tùy chỗ mà biến hóa, điều này rất giống với việc dạy học của thế gian. Ví như một đứa trẻ, tùy theo độ tuổi của nó, tuổi lớn th́ trí huệ cũng tăng trưởng, kinh nghiệm cũng tăng trưởng. Thầy dạy nó nhất định phải tùy theo độ tuổi, tùy theo trí huệ, tùy theo kinh nghiệm của nó mà không ngừng điều chỉnh tài liệu giảng dạy, điều chỉnh phương pháp dạy dỗ. Tuyệt đối chẳng thể dạy nó bằng một khóa tŕnh hễ đă soạn thành th́ bất biến, không phải như vậy! Dẫu cho việc dạy học thời cổ, đúng là từ nhỏ (lúc mới sáu bảy tuổi) liền dạy nó đọc Tứ Thư, Ngũ Kinh, đến năm bảy tám mươi tuổi tóc râu bạc trắng vẫn đọc Tứ Thư Ngũ Kinh, tài liệu giảng dạy không thay đổi; nhưng quư vị phải hiểu: Trong phương pháp dạy học, đối với việc giải thích, nhận hiểu, vận dụng tài liệu giảng dạy, đúng là phải thay đổi theo từng độ tuổi. Kinh điển Phật giáo cũng giống như thế. Từ lúc quư vị mới học Phật dạy quư vị đọc kinh, cho đến một trăm tuổi vẫn là đọc một bản kinh đó, nhưng có thể nói là quư vị lănh hội sai khác, mỗi năm không giống nhau, mỗi tháng khác nhau. Đem những ư nghĩa quư vị đă thể hội từ kinh sách áp dụng vào cuộc sống thực tại, áp dụng vào công việc, áp dụng trong cách xử sự, đăi người, tiếp vật, dẫn dắt chúng sanh phá mê khai ngộ trong đời này, ĺa khổ được vui. Chẳng những dẫn dắt một đời lại c̣n dẫn dắt đời đời kiếp kiếp trong mai sau, kinh điển chẳng thể nghĩ bàn! Bởi thế, phải biết tùy cơ diễn nói!
“Pháp âm xa nghe”, phàm phu chúng ta chẳng dễ ǵ hiểu nổi chuyện “pháp âm xa nghe” này. Hiện tại khoa học kỹ thuật phát đạt, chúng ta có thể dùng kỹ thuật khoa học để chuyển h́nh ảnh, âm thanh thành sóng điện từ. Người ở phương xa thâu được sóng điện từ ấy, lại chuyển nó thành h́nh ảnh, âm thanh, nên sẽ thấy được, nghe được. Nay nhờ máy truyền h́nh, máy phát thanh, mạng Internet nên h́nh ảnh, âm thanh đều có thể thấy được. Pháp âm xa nghe! Nhưng thật ra, chúng ta mê mất tự tánh nên tác dụng đức năng của tự tánh chẳng hiện tiền, bởi thế các nhà khoa học dùng máy móc, dùng khí cụ để hỗ trợ chuyển biến. Chứ trên thực tế, kinh Phật dạy chúng ta, không cần phải nhờ vào bất cứ máy móc nào, tự bản thân chúng ta có năng lực. Sắc tướng, âm thanh, ư niệm, tạo tác của chúng ta trong khoảng sát-na tợ hồ đồng thời trọn khắp pháp giới. Chúng ta phải hiểu đạo lư, chân tướng sự thật này. Nếu sự thấy - nghe - hay - biết của chúng ta chẳng trọn khắp hư không pháp giới, quư vị hăy nghĩ xem, lẽ nào chúng ta lại có thể khởi tác dụng cảm ứng đạo giao với chư Phật, Bồ Tát?
Tâm tánh Phật, Bồ Tát trọn khắp hư không, pháp giới, tâm tánh của hết thảy chúng sanh cũng trọn khắp hư không pháp giới. V́ thế, nói trên mặt tâm tánh th́ không hai, không khác, tự - tha bất nhị; chẳng những chúng sanh và Phật không hai, mà chúng sanh và hết thảy hữu t́nh, vô t́nh chúng sanh cũng không hai! Từ kinh Hoa Nghiêm, chúng ta hăy chú tâm thể hội, quán sát sẽ thấy vũ trụ là một thể, hễ một thể th́ quyết định chẳng thể chia cắt! Nay nói từ cái thân người của chúng ta đây th́ tất cả hết thảy khí quan nơi thân người, các tế bào đều là một thể, thế nhưng cái một thể ấy lại có thể chia cắt, hiện tại có thể dùng thủ thuật ngoại khoa để chia cắt. Vũ trụ một thể là Pháp Thân, Pháp Thân chẳng thể chia cắt. Bởi vậy, nếu muốn tỷ dụ th́ nói thật ra, chẳng có một vật nào có thể dùng để sánh ví cho thích hợp cả; tỷ dụ chỉ có thể mường tượng, tương tự; chắc chắn không có cách nào sánh ví cho thật phù hợp được.
Như vậy, thấy - nghe - hay - biết trọn khắp pháp giới, hư không giới, nhân v́ chúng ta có vọng tưởng, phân biệt, chấp trước nên năng lực ấy bị chướng ngại, chứ năng lực ấy không hề bị hoại mất. Khi nào quư vị trừ được chướng ngại ấy, năng lực sẽ khôi phục hiện tiền. Nói “khôi phục” cũng không thích đáng! Khôi phục là phải mất đi rồi có lại được th́ mới gọi là khôi phục; chứ về căn bản, năng lực ấy không hề bị mất đi, chỉ bị chướng ngại mà thôi! Dẫu bị chướng ngại, năng lực vẫn khởi tác dụng y như cũ, chẳng qua nó khởi tác dụng nhưng chúng ta không cảm nhận được. Chướng ngại là như vậy đó, chướng ngại sự cảm nhận của chính chúng ta là v́ vọng tưởng, phân biệt, chấp trước chưa thể buông xuống được! Nói chung, phải hiểu rơ: Quả thật pháp âm có thể xa nghe.
“Có thể khiến cho chúng sanh phá mê khai ngộ, ĺa khổ được vui”. Đây là âm thanh thù thắng, phần trên gọi là “âm thanh tối thù thắng!” Thế nhưng, nói thật ra, mê hay ngộ là do chính ḿnh. Người hiểu và người không hiểu khác biệt rất lớn; bởi vậy, tổ sư đại đức trong Tông Môn, Giáo Hạ nhà Phật thường trắc nghiệm học tṛ: “Ngươi hiểu ư?” Câu này ư nghĩa rất sâu xa, sâu rộng vô tận. “Ngươi hiểu ư?”, nếu quả thật hiểu, phàm tất cả tướng đều là Thật Tướng; tất cả âm thanh đều là Phật âm, hiểu là như vậy đó! Hiểu là giác ngộ. Nếu như mê th́ cảnh giới bên ngoài, cảnh giới được tiếp xúc bởi sáu căn sẽ được gọi là “sáu trần”!
Trần là ǵ? Trần là bất giác, Trần là mê hoặc, Trần là ô nhiễm, đó gọi là “sáu trần”. Sau khi giác ngộ th́ không gọi là sáu trần mà gọi là “sáu tánh”, mắt thấy Sắc Tánh, chứ không gọi là Sắc Trần. Như vậy, chưa hiểu th́ mắt thấy Sắc Trần, tai nghe Thanh Trần; c̣n nếu giác ngộ th́ mắt thấy Sắc Tánh, tai nghe Thanh Tánh, thấy - nghe - hay - biết đều là tánh, minh tâm kiến tánh! Căn tánh Năng Kiến (chủ thể nhận biết) của sáu căn và sáu tánh (sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp là sáu tánh), của cảnh giới Sở Kiến (bị nhận biết), Năng - Sở là một không hai. V́ thế, ông Âu Dương Cánh Vô nói Phật pháp không phải là triết học. Trong triết học, Năng và Sở là hai; trong Phật pháp, Năng và Sở là một, không hai. Ư nghĩa này rất sâu.
Tánh Thấy và Sắc Tánh là một tánh. Quư vị thường nghe nói đến Phật Tánh, Pháp Tánh, ở đây quư vị sẽ hiểu rất rơ ràng: Mắt thấy Sắc, mắt và căn tánh là Phật Tánh; c̣n cái sắc tướng, sắc tánh được quư vị thấy đó chính là Pháp Tánh. Nếu như mê th́ căn chẳng được gọi là Căn Tánh, mà gọi là Nhăn Thức, những ǵ ở bên ngoài được thấy bởi mắt sẽ gọi là Sắc Trần, không gọi là Sắc Tánh. Mê một th́ mê hết thảy, mê nơi chính ḿnh nên cũng mê nơi cảnh giới bên ngoài. Mê nơi chính ḿnh là chuyển Tánh Thấy thành Nhăn Thức, đó là mê vậy! Tánh Thấy chuyển thành Nhăn Thức th́ cảnh giới bên ngoài cũng bị chuyển theo, y báo chuyển theo chánh báo; Sắc Tánh bên ngoài bị chuyển thành Sắc Trần, cảnh tùy tâm chuyển. Từ chỗ này, ta có thể hiểu hết sức rơ ràng thế nào là Phật tánh, thế nào là Pháp Tánh? Phật Tánh có thể biến, có giác và mê; Pháp Tánh th́ không, Pháp Tánh chuyển theo Phật Tánh. Phật Tánh là chánh báo, Pháp Tánh là y báo; y báo hoàn toàn chuyển theo chánh báo.
Chánh báo giác ngộ th́ chính là như Giao Quang đại sư đă nói trong sách Lăng Nghiêm Chánh Mạch; Sư giảng rất hay: “Bỏ Thức dùng Căn”. Bỏ Thức dùng Căn là chuyển Thức thành Trí, Pháp Tướng Tông gọi là “chuyển Thức thành Trí”. Chuyển th́ có chuyển trên mặt Nhân và chuyển nơi mặt Quả. Trong tám thức th́ thức thứ sáu và thức thứ bảy chuyển nơi Nhân, năm thức đầu và thức thứ tám chuyển nơi Quả. Quư vị hiểu rơ th́ sẽ biết ḿnh phải dụng công như thế nào. Năng lực mạnh nhất của thức thứ sáu tức Ư Thức là phân biệt, năng lực mạnh nhất của thức thứ bảy tức Mạt Na Thức là chấp trước. Vậy th́ chúng ta phải chuyển chúng bằng cách nào? Không chấp trước hết thảy pháp thế gian hay xuất thế gian, không chấp trước là chuyển Mạt Na Thức thành B́nh Đẳng Tánh Trí. Không phân biệt hết thảy pháp thế gian và xuất thế gian nữa, không phân biệt sẽ chuyển thức thứ sáu thành Diệu Quán Sát Trí. Phải chuyển từ chỗ ấy. C̣n như thức thứ tám và năm thức trước quư vị không cần phải bận tâm, hai thứ đó sẽ chuyển theo. Thức thứ tám và năm thức trước thảy đều bị chuyển cả, liên đới chuyển theo.
Người tu hành bất luận tu học một pháp môn nào, trong kinh Phật thường nói là “tác quán”. Danh từ “Chỉ Quán” chỉ chung cả tám vạn bốn ngàn pháp môn, kể cả pháp môn Tịnh Độ Niệm Phật. Trong nhà Phật, danh từ ấy là nguyên tắc chỉ huy tổng quát, là tổng cương lănh, bất luận Đại Thừa hay Tiểu Thừa, Hiển Giáo, Mật Giáo, Tông Môn, Giáo Hạ. Chẳng hạn như chúng ta niệm một câu A Di Đà Phật có phải là tu Chỉ Quán hay không? Phải! Lúc niệm một câu A Di Đà Phật buông xuống vạn duyên, trong tâm chỉ có một câu A Di Đà Phật, ngoại trừ Phật A Di Đà ra, ư niệm ǵ cũng không có, buông ư niệm xuống chính là Chỉ. Một câu Phật hiệu rơ ràng, minh bạch là Quán. V́ thế, trong kinh Đại Tập, đức Thế Tôn nói Tŕ Danh Niệm Phật là “thậm thâm thượng diệu thiền”, Thiền chính là Chỉ Quán. V́ sao nói niệm Phật không phải là Tu Thiền? Đúng là đang tu Thiền ấy chứ, đă thế lại c̣n tu Thượng Thượng Thâm Diệu Thiền, rất ít ai biết!
Chỉ là ǵ? Là dứt vọng tưởng, phân biệt, chấp trước, khiến cho chúng ngừng dứt. Trong giáo pháp Đại Thừa thường gọi Chỉ là tam-muội, tâm địa vĩnh viễn giữ chân thành, thanh tịnh, b́nh đẳng, chánh giác, từ bi là Chỉ! Quán là cảnh giới bên ngoài rơ ràng, minh bạch; trong - ngoài đều rơ ràng; trong là căn tánh của sáu căn, ngoài là Pháp Tánh. Minh tâm kiến tánh! Minh tâm là năng kiến, chân tâm; Kiến tánh: Không một pháp nào chẳng do tánh biến hiện, “duy tâm sở hiện, duy thức sở biến”, tâm thức là pháp tánh. V́ thế, đạt đến cảnh giới này, những cảnh giới mà sáu căn đối ứng, tiếp xúc chỉ là pháp tánh mà thôi! Giống như cổ đức thường ví von: “Dùng vàng làm đồ vật, món món đều là vàng”. Vàng ṛng chế làm ngàn vạn món vật, lấp lánh chóa mắt để ḿnh đến ngắm nghía, thưởng thức. Quư vị nh́n xong, thấy chúng là ǵ? Chỉ là hoàng kim mà thôi! Ngoại trừ hoàng kim ra, không có ǵ khác hết.
V́ vậy, người thật sự minh tâm kiến tánh thấy sơn hà, đại địa, hư không, pháp giới, hết thảy chúng sanh, nếu quư vị hỏi người ấy thấy ǵ ư? Những ǵ họ thấy là một tánh; giống như những thứ lấp lánh chóa mắt ta thấy toàn là vàng ṛng, khắp tất cả là vàng ṛng! Ngoại trừ hoàng kim ra không c̣n có ǵ khác. Lúc kiến tánh, ngoại trừ pháp tánh ra, cái ǵ cũng không có! Pháp tánh là thanh tịnh, pháp tánh là b́nh đẳng, pháp tánh không sanh diệt, pháp tánh không đến đi: “Sanh ra từ nơi nào, diệt tận ngay nơi đó”, “Tùy tâm chúng sanh, ứng theo khả năng nhận biết của họ”. Quư vị thấy mấy câu kinh Lăng Nghiêm giảng rất rơ ràng. Chân tướng vũ trụ vạn hữu đấy! Phá mê khai ngộ rồi sẽ ĺa khổ được vui, tất cả hết thảy khổ đều chẳng có; chẳng bị hết thảy khổ, đó chính là lạc!
Trong kinh Di Đà, đức Thế Tôn cho biết v́ sao thế giới ấy gọi là Cực Lạc? Phật giảng rất hay, chúng sanh trong thế giới ấy không có các nỗi khổ, không phải chịu khổ, nên gọi là thế giới Cực Lạc. Thế giới này của chúng ta khổ nhiều vui ít, vui cũng là khổ, chẳng phải là chân lạc! V́ thế, đức Phật nói Vui là Hoại Khổ, không khổ không vui là Hành Khổ; nói cách khác, cái khổ bao trùm mọi trạng huống cuộc sống của chúng sanh trong thế giới Sa Bà. Bọn họ chịu khổ, tam giới đều khổ. Thế giới Cực Lạc không khổ, không có Khổ Khổ, Hoại Khổ, Hành Khổ; v́ thế gọi là Cực Lạc. Chúng ta hiểu rơ, hiểu thông suốt, hiểu rành rẽ ư nghĩa thô thiển ấy th́ sẽ chết ḷng trọn ư niệm Phật cầu sanh Tịnh Độ, đă thế c̣n khuyên người. Bất cứ chướng nạn nào cũng không chướng ngại được quư vị. V́ sao? Thật sự hiểu rơ, hiểu minh bạch chân tướng sự thật. Danh Quang Phật là như vậy đó. Tiếp theo là vị Phật:
Đạt Ma Phật
Đạt Ma là dịch âm tiếng Phạn, dịch sang nghĩa tiếng Hán là Pháp. Chúng ta nói Phật - Pháp - Tăng: Phật Đà, Đạt Ma, Tăng Già đều là dịch âm tiếng Phạn, bởi thế Đạt Ma được dịch là Pháp, “biểu thị đại pháp được truyền thừa từ chính đức Phật”. Pháp môn ấy sâu rộng vô tận, không pháp nào có thể sánh bằng. Quư vị học đại pháp ấy từ đâu? Ta học từ thầy, thầy là ai? Thầy là Thích Ca Mâu Ni Phật, Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni Phật. Đương nhiên chúng ta được thừa hưởng từ từng đời tổ sư truyền xuống, chúng ta mới biết. Tuy là tổ sư dạy cho chúng ta, nhưng kinh chúng ta đọc được đây là do chính miệng Như Lai nói ra, tổ sư đại đức lại giới thiệu cho ḿnh. Chúng ta mở kinh ra chính là được truyền thừa trực tiếp từ đức Phật. Huống chi Thích Ca Mâu Ni Phật trước khi nhập Niết Bàn dạy chúng ta Tứ Y Pháp (bốn phép nương tựa). Phật không c̣n trong thế gian, chúng ta phải nương tựa vào đâu? Phật rất từ bi, dạy cho chúng ta Tứ Y Pháp:
1) Thứ nhất là “y pháp bất y nhân” (nương vào pháp chứ không nương theo người). Pháp là ǵ? Pháp là kinh điển. Y Pháp, Pháp do đức Phật nói, trực tiếp nương theo lời Phật giảng. Quư vị thấy đó, thật phi phàm! Chúng ta là truyền nhân trực tiếp của Thích Ca Như Lai. Đặc biệt là Tịnh Độ Tông, Tịnh Độ Tông không có tổ sư, tổ sư Tịnh Độ Tông do đâu mà có? Do người đời sau đặc biệt tôn kính những vị tu Tịnh Độ ấy, xưng tụng các Ngài là tổ sư. Bởi thế, tổ sư Tịnh Độ Tông khác với tổ sư các tông phái khác. Hết thảy tông phái khác là một thầy truyền cho một tṛ, v́ thế có nhiều đời. Tịnh Độ Tông không có, Tịnh Độ Tông là dân tuyển, chẳng phải là một người truyền cho một người: Sơ Tổ không truyền cho Nhị Tổ, Nh