Thay lời tựa nhân dịp tái bản lần thứ ba

Khi khởi sự chuyển ngữ bản chú giải của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ vào năm 2001 để đáp tạ thịnh tình của đạo hữu Vạn Từ đã luôn nâng đỡ, khuyến khích chúng tôi trên con đường tu học, chúng tôi chẳng bao giờ ngờ được rằng bản dịch nháp thô lậu này lại được các vị liên hữu ưa thích và muốn ấn hành. Khi dịch xong, Vạn Từ rất hoan hỷ tán thán và ước nguyện khi gặp thuận duyên sẽ vận động các liên hữu trong đạo tràng Hoa Nghiêm ấn tống. Anh đã khuyên mạt nhân trong khi chưa có dịp ấn hành, hãy đăng bài dịch trên Internet để chia sẻ đôi chút pháp nhũ với các liên hữu xa gần. Ngẫu hợp sao, khi đạo huynh Minh Tiến đọc xong cảo bản được đăng tải trên Internet cũng rất hoan hỷ, liền góp ý, sửa chữa, duyệt bản thảo, tiếp xúc nhà in, đóng góp phần lớn chi phí cũng như đã vận động Tịnh Tông Học Hội Los Angeles giúp đỡ vận chuyển sách đã in từ Đài Loan về lại Mỹ. Trong suốt thời gian ấy, Vạn Từ đã hết sức nhiệt tình giúp cho công cuộc ấn loát được viên thành. Biết làm thế nào để diễn tả hết niềm cảm kích và kích phục công đức hoằng pháp lớn lao của nhị vị pháp lữ Minh Tiến và Vạn Từ. Sau đó, chính sư huynh Minh Tiến đã giới thiệu cảo bản với thầy Chân Tính và thầy đã hoan hỷ cho in lại tại Việt Nam để thí tặng cho các liên hữu tới tham dự Phật Thất tại chùa Hoằng Pháp.

Thật bất ngờ, trước dịp Tịnh Tông Học Hội Dallas tổ chức Phật Thất vào cuối Xuân năm 2009, sư huynh Đức Phong đã gọi điện, ngỏ ý muốn tái bản cuốn sách này và khuyên chúng tôi hãy đọc lại, sửa chữa những chỗ dịch còn cứng, vụng, thêm vào phần nguyên văn bằng tiếng Hán để những liên hữu có dịp học hiểu bản kinh này sâu xa hơn. Bởi lẽ, đa phần các liên hữu tại Mỹ và Úc thường tụng kinh Vô Lượng Thọ theo nguyên âm Hán Việt, khi dùng cuốn sách này để làm tài liệu tham khảo, họ gặp nhiều khó khăn trong việc đối chiếu giữa bản Hán và Việt, nhất là khi dùng cuốn sách này để theo dõi băng giảng của Hòa Thượng Tịnh Không, do đó hứng thú nghiên cứu cũng giảm đi rất nhiều. Tuân lời dạy của sư huynh Đức Phong, mạt nhân đã kính cẩn duyệt lại cảo bản, sửa lỗi chánh tả, mở ngoặc để diễn nôm những chữ Hán không dụng được sử dụng trong bản dịch cũ, ghi chú sơ lược cho những từ khó chưa được cụ Hoàng Niệm Tổ giải thích. Ngưỡng mong với lần sửa chữa và tái bản này, tác phẩm quý báu của cụ Hoàng sẽ giúp cho quý vị liên hữu đạt được pháp hỷ sung mãn trong khi nghiên cứu, học tập, tu hành theo kinh Vô Lượng Thọ cũng như sẽ do tác phẩm này mà càng thêm kiên cố tín nguyện, sốt sắng trì danh cầu sanh Cực Lạc, sẽ cùng nhau hội ngộ nơi cõi tịnh Di Đà.

Tháng Năm năm 2009, Bửu Quang Tự đệ tử Như Hòa kính bạch

Ðôi lời giãi bày

 Trong ba bộ kinh căn bản của Tịnh tông, kinh Vô Lượng Thọ giảng chi tiết nhất về nhân địa, quả đức của đấng giáo chủ cõi Cực Lạc cũng như giảng rõ về bốn mươi tám nguyện vĩ đại của đấng Ðại Từ Bi Phụ, cực lực xiển dương pháp môn trì danh Niệm Phật. Theo cư sĩ Hồng Nhơn, kinh này được chú giải rất nhiều, nhưng hoặc là vì những bản chú giải kinh này chưa hề được dịch ra tiếng Việt, hoặc rất có thể là do kiến văn quá hủ lậu nên mạt nhân chưa hề được đọc những bản dịch ấy.

Từ lúc mới bắt đầu tập tễnh theo đòi Tịnh nghiệp, mạt nhân vẫn mong mỏi sẽ được đọc một bản chú giải thật tường tận về kinh Vô Lượng Thọ như các tác phẩm A Di Ðà Kinh Yếu Giải và A Di Ðà Kinh Sớ Sao, nhưng niềm mơ ước ấy tưởng chừng như không bao giờ trở thành hiện thực.

Cho đến khi hội Trung Hoa Ðiện Tử Phật Ðiển (CBETA) đăng tải các kinh văn trong Ðại Tạng trên Internet, mạt nhân đã háo hức tìm đọc các bản chú giải Ðại kinh trong Ðại Tạng. Tiếc thay, trong Ðại Tạng, trước sau chỉ có bốn bản chú giải kinh này, nhưng nặng về tính cách giải thích kinh theo kiểu khoa chú và có những phần mạt nhân mong mỏi được chư tổ giảng rộng thêm thì lại chỉ giảng lược qua. Chẳng hạn, bản Vô Lượng Thọ Kinh Nghĩa Sớ của ngài Tịnh Ảnh Huệ Viễn chỉ phân loại 48 nguyện của Phật Di Ðà và chỉ giảng sơ về một hai nguyện được coi là chính yếu. Có những đoạn kinh văn chỉ nêu đại ý và giảng lướt qua, không chú trọng đến phân tích tỉ mỉ ý nghĩa từng câu như cách chư Tổ Liên Trì, Linh Phong Ngẫu Ích đã giảng kinh Di Ðà.

Tính đến nay, những bản chú giải của các vị khác như Huệ Cảnh, Bành Tế Thanh, Thích Ðạo Ẩn, mạt nhân vẫn chưa hề có phước duyên được đọc. Tác phẩm Kinh Vô Lượng Thọ Giảng Yếu do cư sĩ Hồng Nhơn dịch tuy đã tổng hợp được những ý kiến chú giải của các vị cổ đức, nhưng vẫn chỉ chú trọng đến ý chính của từng đoạn kinh; phần trọng yếu của kinh Vô Lượng Thọ là bốn mươi tám nguyện của đấng Từ Phụ lại chỉ trích dẫn chánh kinh, không giảng gì cả. Bởi thế, mạt nhân vẫn cứ ao ước sẽ được đọc một tác phẩm chú giải kinh Vô Lượng Thọ thật chi tiết, thật tường tận.

Mãi đến cuối năm 1995, nhờ chút phước thừa, mạt nhân đọc được bản chú giải kinh Vô Lượng Thọ của lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ do Hoa Tạng Phật Giáo Ðồ Thư Quán ấn hành với tựa đề: Phật Thuyết Ðại Thừa Vô Lượng Thọ Trang Nghiêm Thanh Tịnh Bình Ðẳng Giác Kinh Giải. Dĩ nhiên, xét về mọi mặt, tác phẩm này không thể nào sánh kịp với hai bản chú giải trân quý Di Ðà Yếu Giải và Di Ðà Sớ Sao của cổ đức, nhưng so với những bản chú giải kinh Vô Lượng Thọ trong Ðại Tạng; bản chú giải của cư sĩ Hoàng Niệm Tổ rất tỉ mỉ, tổng hợp nhiều lời giải thích của chư tôn cổ đức Trung Hoa, Nhật Bản.

Hoàng lão cư sĩ cũng khéo trích dẫn những đoạn kinh luận khiến cho người đọc hiểu được tường tận kinh Vô Lượng Thọ. Với mỗi lời nguyện, Hoàng cư sĩ đều chú giải tỉ mỉ nguyên do. Ðến phần nói về chánh báo, y báo trang nghiêm Cực Lạc, Hoàng cư sĩ giảng tỉ mỉ những thứ trang nghiêm ấy do mỗi bổn nguyện nào kết thành.

Ðiểm đặc biệt hơn nữa là Hoàng cư sĩ đã khéo dung hội những quan điểm khác nhau của Thiền, Tịnh, Mật khiến cho người đọc thấy rõ pháp vị dung thông, nhất như giữa các pháp môn, làm nổi bật bản hoài vĩ đại của chư Phật: khai, thị ngộ nhập tri kiến Phật cho chúng sanh. Ngoài ra, đối với những từ ngữ Phật học chuyên biệt được dùng trong bản kinh này, Hoàng lão cư sĩ cũng chẳng tiếc công chú giải tường tận. Vì lẽ ấy, trong lời giới thiệu, Hòa Thượng Tịnh Không đã nhiệt liệt ca ngợi công trình tâm huyết này của Hoàng lão cư sĩ.

Ðược đọc một tác phẩm giá trị như thế, mạt nhân thường cầu nguyện bản chú giải sẽ được một vị thạc đức quảng văn phiên dịch sang Việt ngữ. Nhưng chờ mãi năm này qua tháng khác, quang âm mòn mỏi vẫn không thấy bản chú giải này được ai phiên dịch. Vì lòng tiếc pháp, tham pháp và với tâm niệm chia sẻ pháp lạc cùng các liên hữu đồng tu Tịnh Ðộ, mạt nhân đã đánh liều chuyển ngữ tác phẩm này sang tiếng Việt dù trình độ thế học lẫn đạo học hết sức kém cỏi. Mạt nhân chỉ hy vọng việc làm liều lĩnh của mình sẽ khiến cho những bậc thức giả chú ý đến tác phẩm giá trị này và sẽ bỏ công chỉ điểm, hoàn chỉnh bản dịch này hoặc dịch lại hoàn toàn.

Do trình độ Hán văn quá kém cỏi cũng như hiểu biết về thế học lẫn Phật học quá hạn hẹp, bản dịch nháp này không tránh khỏi những sai lầm, thiếu sót. Ngưỡng mong chư tôn đức, thức giả thương xót chỉ dạy và phủ chính cho.

Nếu như việc làm liều lĩnh này có đem lại chút lợi lạc nào cho các vị đồng tu Tịnh nghiệp thì trên là xin đem công đức ấy hồi hướng đến bổn sư Thượng Tọa ^thượng Giải ^hạ Thắng, tọa chủ chùa Bửu Quang, Sài Gòn và các vị ân sư hoằng truyền Tịnh tông: Cố Hòa Thượng ^thượng Thiền ^hạ Tâm, Ðại Lão Hòa Thượng ^thượng Trí ^hạ Tịnh, Ðại Lão Hòa Thượng ^thượng Tịnh ^hạ Không, lão cư sĩ Hoàng Niệm Tổ cùng các liên hữu thuộc Tịnh Tông Học Hội Ðài Loan đã phát tâm ấn thí tác phẩm vô giá này khiến cho mạt nhân có cơ duyên được đọc; dưới thì xin phổ nguyện pháp giới chúng sanh đều được vãng sanh Cực Lạc, viên thành chánh quả.

Xin chân thành cảm tạ các vị đạo hữu Từ Hỷ, Huệ Trang, Không Châu, Tâm Từ đã nhiều lần khuyến khích, sách tấn mạt nhân cố gắng hoàn thành việc chuyển ngữ. Trân trọng cảm tạ các đạo hữu Minh Lập, Huệ Trang, Vạn Từ và Minh Tiến đã bỏ công duyệt bản thảo tỉ mỉ và góp ý sửa chữa. Ðạo hữu Vạn Từ còn bỏ công tra cứu các tài liệu để tìm ra niên đại của các dịch giả năm bản dịch kinh Vô Lượng Thọ cũng như lược sử ngài U Khê (tác giả cuốn Viên Trung Sao thường được Hoàng lão cư sĩ nhắc tới nhiều lần trong bản chú giải này). Chân thành cảm ơn đạo hữu Minh Tiến đã dành rất nhiều thời gian layout và chủ trì việc ấn hành. Nguyện hồng ân Tam Bảo thường gia hộ cho các vị thiện tri thức trên thân tâm luôn an lạc, đạo hạnh tăng tấn, một hậu cùng được hội ngộ chốn Liên Ðài.

Mùa An Cư năm 2002, Bửu Quang tự đệ tử Như Hòa kính ghi